Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/10928 K.2024/12597

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar; davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının çalıştığı şirket hakkında İstanbul 50. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/157 Esas sayılı dosyada 27.08.2012 tarihli iflas ertelenmesine ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesine rağmen ...

İstanbul Gayrimenkul Yatırım A.Ş. aleyhine haciz ihtiyati haciz ihtiyati tedbir yasağı bulunmasına rağmen yönetim kurulu üyeleri arasında iş bölümü mevcut olmasına rağmen davacı müvekkili hakkında sigorta primlerinin ödenmesi için ödeme emri gönderildiğini müvekkilinin ticaret sicil gazetesine ve yasal evraklara göre bu primleri ödeme yetkisinin bulunmadığı sorumluluğu bulunmadığını bu nedenlerle iflas erteleme kararı da dikkate alınarak ...

A.Ş. için tahakkuk ettirilen sigorta primlerinin ödenmesine ilişkin davacı adına tesis edilen ödeme emirlerinin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından ileri sürülen itirazların yasal dayanağı bulunmadığını, iflas erteleme kararının Kuruma bildirilmediğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 16.06.2014 tarihli kararı ile açıla davanın kabulü ile

G.O.P Sosyal Güvenlik Merkezinin davacıya gönderdiği 01.07.2013 tarih 2012/029388, 2013/029389, 2013/029390 ve 27/06/2013 tarih 2013/029606,2013/029607, 2013/029608, 2013/029608, 2013/029609, 2013/029609, 2013/029610 ve 28/06/2013 tarih 2013/02911, 2013/029612, 2013/015162, 2013/015163, 2013/015164, 2013/015165, 2013/015166, 2013/015167, 2013/015168, 2013/015170, 2013/015171,2013015172, 2013/015173, 2013/015174, 2013/015175, 2013/015176, 2013/015177, 2013/015178, 2013/015179, 2013/015180 ve 27/06/2013 tarih 2013/029574, 2013/029575, 2013/029576, 2013/ 029577, 2013/029578, 2013/029579, 2013/029580, 2013/029581, 2013/029582, 2013/029582,

2013/029583, 2013/029584, 28/06/2013 tarih 2013/015149, 2013/015150, 2013/015151, 2013/015152, 2013/015153, 2013/015154, 2013/015155, 2013/015156, 2013/015157, 2013/015158, 2013/015159, 2013/015160, 27/06/2013 tarih 2013/029595, 2013/029596, 2013/029597, 2013/029598, 2013/029599 28/06/2013 tarih 2013/029600, 2013/029601, 2013/029602, 2013/029603, 2013/029604, 27/06/2013 tarih 2013/029585, 2013/029585 28/06/2013 tarih 2013/029586, 2013/029587, 2013/029588, 2013/029589, 2013/029590, 2013/029591, 2013/029592, 2013/029593, 2013/029594 takip nolu ödeme emirlerinin iptaline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

Mahkemenin 16.06.2014 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece; "...dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgeler oldukça yetersiz ve karar vermeye elverişsizdir.

Bu bakımdan, öncelikle davacı hakkında düzenlenen ödeme emirleri ile bunların okunaklı tebliğ tarihlerini gösterir tebligat parçalarının örnekleri Kurumdan getirtilmeli, davacı vekilinden sorulmak suretiyle uyuşmazlık konusunu oluşturan ödeme emirleri açıklıkla ortaya konulmalı, sonrasında, yasal hak düşürücü sürede davanın açılıp açılmadığı, dava dışı borçlu işveren olduğu belirtilen ...

İstanbul Gayrimenkul Yatırım ve Geliştirme A.Ş.’ye ait ticaret sicil kayıtları getirtilip davacının bu şirketteki konumu ve dönemleri belirlenmeli, varsa iflasa, iflasın ertelemesine, takiplerin durdurulmasına ilişkin yargı kararları da getirtilerek toplanan kanıtlar kapsamında elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır...." gerekçesiyle söz konusu karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

Mahkemenin 28.11.2016 tarihli kararı ile açılan davanın kabulü ile

G.O.P Sosyal Güvenlik Merkezinin davacıya gönderdiği 01.07.2013 tarih 2012/029388, 2013/029389, 2013/029390 ve 27/06/2013 tarih 2013/029606, 2013/029607, 2013/029608, 2013/029608, 2013/029609, 2013/029609, 2013/029610 ve 28/06/2013 tarih 2013/02911, 2013/029612, 2013/015162, 2013/015163, 2013/015164, 2013/015165, 2013/015166, 2013/015167, 2013/015168, 2013/015170, 2013/015171,2013015172, 2013/015173, 2013/015174, 2013/015175, 2013/015176, 2013/015177, 2013/015178, 2013/015179, 2013/015180 ve 27/06/2013 tarih 2013/029574, 2013/029575, 2013/029576, 2013/ 029577, 2013/029578, 2013/029579, 2013/029580, 2013/029581, 2013/029582, 2013/029582,

2013/029583, 2013/029584, 28/06/2013 tarih 2013/015149, 2013/015150, 2013/015151, 2013/015152, 2013/015153, 2013/015154, 2013/015155, 2013/015156, 2013/015157, 2013/015158, 2013/015159, 2013/015160, 27/06/2013 tarih 2013/029595, 2013/029596, 2013/029597, 2013/029598, 2013/029599 28/06/2013 tarih 2013/029600, 2013/029601, 2013/029602, 2013/029603, 2013/029604, 27/06/2013 tarih 2013/029585, 2013/029585 28/06/2013 tarih 2013/029586, 2013/029587, 2013/029588, 2013/029589, 2013/029590, 2013/029591, 2013/029592, 2013/029593, 2013/029594 takip nolu ödeme emirlerinin iptaline karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

Mahkemenin 28.11.2016 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece "... Mahkemece, uyulan bozma ilamı gerekleri tam olarak yerine getirilememiş, davacı hakkında düzenlenen ödeme emirlerinin okunaklı tebliğ tarihlerini gösterir tebligat parçalarının örnekleri kurumdan getirtilmemiş, davacı vekilinden sorulmak suretiyle uyuşmazlık konusunu oluşturan ödeme emirleri açıklıkla ortaya konulmamış ve yasal hak düşürücü sürede davanın açılıp açılmadığı, dava dışı borçlu işveren olduğu belirtilen ... İstanbul Gayrimenkul Yatırım ve Geliştirme A.Ş.’ne ait ticaret sicil kayıtları getirtilip davacının bu şirketteki konumu ve dönemleri belirlenmemiştir.

Mahkemece yapılacak iş, yukarıda anılan eksiklikler tamamlandıktan sonra davanın hak düşürücü süre içinde açıldığı sonucuna varılması ve davacının şirketteki konumu ve sorumluluk durumu belirlendikten sonra yine İstanbul 50. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2012/157 Esas sayılı dava dosyasında 16.02.2017 tarihli celsede ihtiyadi tedbir kararının gözden geçirilmesine karar verildiği anlaşıldığından ihtiyadi tedbir kararının devam edip etmediği yeniden sorularak oluşacak sonuca göre karar vermketen ibarettir.

.."gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ileaçılan davanın kabulü ile,

G.O.P Sosyal Güvenlik Merkezinin davacıya gönderdiği 01.07.2013 tarih 2012/029388, 2013/029389, 2013/029390 ve 27/06/2013 tarih 2013/029606,2013/029607, 2013/029608, 2013/029608, 2013/029609, 2013/029609, 2013/029610 ve 28/06/2013 tarih 2013/02911, 2013/029612, 2013/015162, 2013/015163, 2013/015164, 2013/015165, 2013/015166, 2013/015167, 2013/015168, 2013/015170, 2013/015171,2013015172, 2013/015173, 2013/015174, 2013/015175, 2013/015176, 2013/015177, 2013/015178, 2013/015179, 2013/015180 ve 27/06/2013 tarih 2013/029574, 2013/029575, 2013/029576, 2013/ 029577, 2013/029578, 2013/029579, 2013/029580, 2013/029581, 2013/029582, 2013/029582,

2013/029583, 2013/029584, 28/06/2013 tarih 2013/015149, 2013/015150, 2013/015151, 2013/015152, 2013/015153, 2013/015154, 2013/015155, 2013/015156, 2013/015157, 2013/015158, 2013/015159, 2013/015160, 27/06/2013 tarih 2013/029595, 2013/029596, 2013/029597, 2013/029598, 2013/029599 28/06/2013 tarih 2013/029600, 2013/029601, 2013/029602, 2013/029603, 2013/029604, 27/06/2013 tarih 2013/029585, 2013/029585 28/06/2013 tarih 2013/029586, 2013/029587, 2013/029588, 2013/029589, 2013/029590, 2013/029591, 2013/029592, 2013/029593, 2013/029594 takip nolu ödeme emirlerinin iptaline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; davacının Kuruma borcu bulunan ... İstanbul Yatırım ve Geliştirme A.Ş.'nin yönetim kurulunda yer alan, üst düzey yöneticisi olması nedeniyle müşterek sorumluluğunun bulunduğunu, öte yandan İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasının bekletici mesele yapılması gerekirken yargılamanın sürmüş olmasının yasaya aykırı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

İnceleme konusu dava değerlendirildiğinde, taraflar arasında, davaya konu prim borçlarının ait olduğu dönemde davacının, Kuruma prim borcu olan ... San. ve Tic. Ltd.

Şti'nin yönetim kurulu üyesi olduğu, temsil ve ilzama yetkisinin olduğu konusunda herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığı anlaşıldığından, iptali istenen ödeme emirlerine konu 2015/9, 10, 11, 12 ile 2016/1. aylar arası prim borçlarından davacının sorumlu olduğu belirgindir ancak; anılan maddede açıkça, “haklı bir sebep olmaksızın” deyimine de ver verildiğinden özel nitelikteki tüzel kişilerin üst düzey yönetici ve yetkilileri yönünden primlerin ödenememesi haklı bir neden sonucu ise prim borcundan ötürü şahsen sorumlu tutulamazlar.

Diğer bir anlatımla şirketin prim borcundan müteselsilen sorumlu olan yönetici ve yetkilileri, borcun haklı nedenle ödenemediği savunmasında bulunabilirler ve haklı nedenin varlığı halinde, prim borcundan dolayı Kuruma karşı işverenle birlikte mütesesilen sorumlu tutulamazlar.

Haklı nedenlerin neler olduğu konusunda 5510 sayılı Kanunda bir açıklık bulunmamaktadır. Hangi hallerin haklı sebep teşkil ettiği, her bir davadaki özel koşullar ile hukuki ve maddi olayların özelliklerine göre Mahkemece belirlenecektir. Bu belirleme yapılırken; diğer yasalardaki düzenlemelerden yararlanılmalı ve bilhassa Sosyal Güvenlik ilkeleri göz önünde tutulmalıdır.

Öte yandan; iflasın ertelenmesi, İcra ve İflas Kanunu'nun 79. maddesinde düzenlenmiş olup, “borca batık durumda olan (aktifi pasifini karşılamayan) bir sermaye şirketi veya kooperatif hakkında, Ticaret Mahkemesi’nce iflas kararı verilmeyerek önerilen iyileştirme projesi çerçevesinde borca batık durumdan kurtulmalarını sağlayan ve iflaslarını önleyen bir Kurum”dur. Anılan Kanun'un 179/b,I maddesi uyarınca, erteleme kararı üzerine borçlu aleyhine 6183 sayılı Kanun'a göre yapılan takipler de dâhil olmak üzere hiçbir takip yapılamaz ve evvelce başlamış takipler de durur. Bu sonuç yasadan doğduğundan, Mahkemenin kararında ayrıca belirtmesine gerek olmadan ve ilan edilmese dahi gerçekleşir.

Bu bağlamda; İcra ve İflas Kanunu'nun 179. maddesi uyarınca iflasının ertelenmesine karar verilen ve malvarlığının korunması için gerekli tedbirler alınan şirketten, anılan Kanunun 179/b maddesindeki “Erteleme kararı üzerine borçlu aleyhine 6183 sayılı Kanuna göre yapılan takipler de dâhil olmak üzere hiçbir takip yapılamaz...” düzenlemesi uyarınca primler tahsil edilemeyecektir. Söz konusu tahsil imkânsızlığı, şirket adına primlerin tahakkuk ve tediyesinden sorumlu üst düzey yöneticinin kusurundan değil, doğrudan Kanundan doğduğundan üst düzey yönetici yönünden 5510 sayılı Kanun'un 88. maddesinde yer alan “haklı sebep” kavramı kapsamında kabul edilebilecektir.

Bu açıklamalar ışığında somut olay irdelendiğinde, dava dışı prim borçlusu ... ..A.Ş. tarafından ticaret mahkemesine iflasın ertelenmesi talepli açılan davada, 27.08.2012 tarihinde ihtiyati tedbir kararı verildiği görülmekle; davacının tahakkuk ve tediye dönemi gözetilerek, iflas erteleme süreci öncesinde 2012/7. ay dahil olmak üzere ödeme emirlerinden sorumlu olacağı gözetilerek karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve hatalı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR