Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/1100 K.2024/5158

Taraflar arasındaki 2002-2004 yılları arasında geçen ve bildirilen çalışmaların yeraltı çalışması olarak tespiti istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından temyizi üzerine, 21.Hukuk Dairesince bozulmuş, bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından temyizi üzerine bozulmuş, bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalı maden işletmesine ait iş yerinde geçen ve diğer davalı işveren tarafından bildirilen çalışmaların, madende yer altında geçen çalışmalar olduğunu, bildirimlerin bu kapsamda yapılmadığını belirterek, 2002-2004 yılları arasında işveren ...-Çevik Metal iş yerinden yapılan bildirimlerin yer altı çalışması olarak geçtiğinin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı işveren vekili, davacının hizmetlerinin usulüne uygun şekilde tam ve süresinde bildirildiğini, davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek reddini savunmuştur.

Davalı Kurum vekili, bildrilmeyen hizmetinin bulunmadığını, talebin hak düşürücü süre kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 10.11.2015 tarihli ve 2013/2062 Esas, 2015/1382 Karar sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacı ... Karalı'nın .... taşeronu Çevik Metal'e ait işyerinde 05.03.2003 ile 20.10.2004 tarihleri arasında geçen sürede 527 gün(1 yıl 5 ay 17 gün) yeraltı maden işçisi olarak çalıştığı ile eksik yatırılan sigorta primlerinin ....(taşeron Çevik Metal) tarafından tamamlattırılması gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. 1'inci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. 21.Hukuk Dairesinin bozma ilamında, "...Somut olayda, davalı ....'nin asıl işveren, Çevik Metal ünvanlı işyeri işleteni ...' in ise alt işveren (taşeron) kabul edilmesi ve sigorta priminin tamamlatılması davalarında sigortalıyı çalıştıran alt işveren (taşeron) ...' e husumet yöneltilmesi gerektiği gözetilmeden alt işveren ...' in yokluğunda taraf teşkili sağlanmadan yargılama sürdürülerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş, davacıya ...'i davaya dahil etmek üzere dilekçe sunmak, dava dilekçesi ile dahili dava dilekçesini davalıya tebliğ etmek üzere süre vermek, sunulacak deliller ile dosya kapsamında bulunan tüm delilleri birlikte değerlendirerek davanın esası hakkında bir karar ..." verilmesi gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacının davalı işverenler nezdinde 05.03.2003 ile 20.10.2004 tarihleri arasında geçen sürede 527 gün(1 yıl 5 ay 17 gün) yeraltı maden işçisi olarak çalıştığı ile eksik yatırılan sigorta primlerinin davalı işverenler tarafından tamamlattırılması gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

A. 2'inci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Bozma ilamında, "...Mahkemece ... davaya dahil edilmiş fakat davacının bildirimlerinin yapıldığı ...-Çevik Metal ünvanlı iş yerine ait dönem bordroları Kurumdan istenmemiş, dosyada dinlenen tanıklar ... ve ...’nun bordro tanığı olup olmadıklarına dair dosyaya herhangi bir belge alınmamış, yeterli bordro tanığı dinlenmediği anlaşılmıştır.

O halde yapılacak iş davacının bildirimleri yapılan ... - Çevik Metal ünvanlı iş yerine ait dönem bordrolarını Kurumdan istemek, dosyada dinlenmiş olan tanıkların bordro tanığı olup olmadığını tespit etmek ve yeterli bordro tanığı dinleyerek davacının çalışmasının hangi işveren nezdinde olduğunu, ne şekilde olduğunu belirleyerek sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir.

Kabule göre de tespit edilen dönemlere ilişkin gerekçe ve hüküm arasında tarihlerde farklılıklar yaratılmış olup çelişkinin de giderilmesi..." gerektiğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

3. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının davalı işverenler nezdinde 05.05.2003 - 20.10.2004 tarihleri arasında 527 gün (1 yıl 5 ay 17 gün) yeraltı maden işçisi olarak çalıştığının ve eksik yatırılan sigorta primlerinin davalı işverenler tarafından tamamlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek, temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, itibari hizmet süresi tespiti ve fiili hizmet süresi zammı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı HMK Geçici 3 üncü maddesi delaletiyle uygulama imkanı bulan 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 1086 HUMK’un 427 ilâ 444 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme

Dosya içinde bulunan bilgi ve belgelere göre, asıl işverenin işlettiği Çayeli Bakır İşletmesine ait iş yerinde, davalı taşeron işveren tarafından yapılan işlerin ne olduğu, hangi tarih aralıklarında hangi işlerin yapılacağı ve bazı işlerin hangi belgeye sahip işçi tarafından yapılabileceğinin belirtildiği iş alım sipariş formlarının bulunması karşısında, toplanan tüm delillerin yeniden değerlendirilmesi ile özellikle,

yapılan işlerin niteliği gereği kabulüne karar verilen sürenin tamamının yeraltı çalışması olarak geçip geçmediği veya ne kadarlık süresinin yeraltında geçtiği hususunda gerekirse yeraltı maden işlerinden anlayan konusunda uzman bilirkişiden rapor aldırılarak bildirilen süredeki yeraltı çalışmalarının kaç gün olduğu net olarak belirlenerek varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme sonucu verilen karar usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan Mahkemesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren Mahkemeye gönderilmesine,