Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/11042 K.2024/13244

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin annesi ...'a 1977 yılında vefat eden babası ... 'ın Bağ-Kur sigortalılığı üzerinden 2009 yılından başlamak üzere ölüm aylığı bağlandığını, bunun öncesinde ise müvekkillerin annesi ...'ın eşi ...'ın 08.03.2007 tarihinde vefat etmesi sonucu eş sıfatıyla ölüm aylığı bağlandığını, böylece ...'ın 2007 yılından itibaren eşinden SSK sigortalılığı üzerinden, 2009 yılından itibaren de babasının Bağ-Kur sigortalılığı üzerinden ölüm aylığı almakta olduğunu, ...'ın, babasından almakta olduğu ölüm aylığının davalı Kurumca iptal edildiğini,

Kurumca yapılan gelir testi sonrasında gelirinin brüt asgari ücretin üzerinde çıktığı gerekçesi ile 2012/26 sayılı genelgeye göre aylığın kesildiğinin bildirildiğini, bağlanan aylığın iptal edilerek 25.614,23 TL olarak çıkarılan borcun ... tarafından taksitlendirilerek ödendiğini, taksitlerin bitmesinden kısa bir süre sonra ...'ın 01.06.2017 tarihinde vefat ettiğini, davacılardan ...'ın 23.08.2019 tarihinde Kuruma başvurarak,

ölüm aylığı iptali işleminin tekrar bağlanarak ölüm tarihine kadar hak edeceği tutarların ödenmesini, annesi tarafından Kuruma ödenen tutarların iade edilmesini talep ettiği ancak davalı Kurumca ret cevabı verildiğini belirterek,

muris ...'ın babası üzerinden aldığı ve davalı Kurum tarafından yersiz ödeme sebebiyle 2015 yılında kesilen ölüm aylığından haksız yere geriye dönük ödemelere ilişkin borç tahakkuk ettirilerek tahsil edilen 25.614,23 TL'nin işleyecek faiziyle birlikte iadesine, davalı Kurumca kesilen ölüm aylığının haksız şekilde kesildiği tarihten itibaren hak sahibi ...'ın vefat tarihi olan 01.06.2017 tarihine kadar yeniden başlatılmasına ve ödenmeyen bu ölüm aylıklarının işleyecek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle.

Kurum işlemlerinin yerinde olduğunu, davanın süresinde açılmadığını zamanaşımına uğradığını, kimlerin ölüm aylığı alabileceği hususunun ayrıntılı olarak düzenlendiğini, davacıların murislerinin ... lehine dava açma yetkilerinin olmadığı gibi bu yönde bir hukuki yararlarının da bulunmadığını, Kurum kayıtlarında yapılan incelemede Bağ-Kur sigortalısı ... 'ın hak sahibi ...'ın sigortalıdan almakta olduğu ölüm aylığının 2013/26 sayılı genelge gereği yapılan denetim neticesinde 30.10.2014 tarihli rapora dayanılarak gelirlerinin brüt asgari ücretin üzerinde olduğunun tespit edilmesi nedeni ile aylığın iptal edildiğini,

iptal hususunun hak sahibine 19.03.2015 tarihinde tebliğ edildiğini, hak sahibinin hiçbir itirazda bulunmadığı ve hak sahibinin 01.06.2017 tarihinde öldüğünü belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davalı Kurum tarafından yersiz ödeme sebebi ile kesilen ve Kurum hesabına yatırılan 25.614,23 TL ödemenin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacılar murisinin 25.01.2015 ödeme tarihinden başlamak üzere kesilen ölüm aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanmasına, vefat tarihi olan 01.06.2017 tarihine kadar ödenmeyen aylıkların ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kurum işleminin yerinde olup, davanın reddi gerektiğini, davacılar murisi hakkında 2015 yılından yapılan denetim ile aylığın kesildiğini yapılan işlemde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde yer alan beyanlarını tekrarlamıştır.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR