Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/11073 K.2025/1157

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının babasının 1979 tarihinde vefat etmesi üzerine babasından dolayı 506 sayılı Kanun hükümlerine göre müvekkiline yetim aylığı bağlandığını, 1987 yılında davacının evlenmesi üzerine bu aylığının kesildiğini, eşi ...'ın 13.08.2016 tarihinde vefatı üzerine bu kez kendisine eşinden dolayı ölüm aylığı bağlandığını, 2019 yılında 1979 yılında vefat eden babasından da maaş bağlanmasını Kurumdan talep ettiğini ve Kurumun talebi reddettiğini, eşinin vefatı nedeniyle maaş bağlanma koşullarının tekrar oluştuğunu, 5510 sayılı yasanın 54. maddesinin uygulama yeri olmadığını,

geçici 1. maddesine göre 5510 sayılı Kanun öncesi kazanılmış hakların güvence altına alındığını, Kurum işleminin iptali ile 13.08.2016 tarihinden itibaren babasından aylığa hak kazandığının tespitine ve ödenmeyen her bir aylığın yasal faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili özetle, davanın süresinde açılmadığını belirterek zamanaşımı ve Nevşehir mahkemelerinin yetkisiz olduğunu belirterek itirazda bulunmuş; esasla ilgili olarak Kurum işlemlerinin hukuka ve mevzuata uygun olarak yapıldığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile,

"Uyuşmazlık, baba ve eşin vefatı nedeniyle ölüm aylıklarının aynı anda alınıp alınamayacağı hususuna ilişkindir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 15.03.2023 tarih, 2022/10-1181 Esas ve 2023/208 Karar sayılı ilamı uyarınca, davacının eşinin ölüm tarihinde yürürlükte olan ve uygulanması gereken 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 34 ve 54. maddelerindeki düzenlemelere göre, davacıya hem eşinden hem de babasından dolayı ayrı ayrı ölüm aylığı bağlanmasının mümkün olmaması sebebiyle, davacının çift aylığa hak kazanamayacağı, bu nedenle de mahkemenin ret kararının doğru olduğu" gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, temyiz dilekçesinde özetle,

-Eşin vefatı ile müvekkileye babasından dolayı ölüm aylığı bağlanmasının "Yeniden" bağlanma durumu olduğunu, zira hak sahipliği sıfatının geçmişte kazanıldığını ve yeniden aylık bağlanma durumunda uygulanacak olan yasa maddesinin 506 sayılı yasanın 68. maddesi olduğunu; kaldı ki, 5510 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesinde "... Bu gelir ve aylıkların durum değişikliği nedeniyle artırılması, azaltılması, kesilmesi veya yeniden bağlanmasında, bu kanunla yürürlükten kaldırılan ilgili kanun hükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmiş olup kazanılmış hakların güvence altına alındığını;

-Davacının babasından dolayı yeniden bağlanması gereken yetim aylığının 506 sayılı Kanun'a göre bağlanması gerektiği dikkate alındığında 5510 sayılı Kanun'un 54/5 maddesinin uygulanma olanağı da kalmayacağını, zira kocadan dolayı bağlanan ölüm aylığı 5510 sayılı Kanun'a tabi olup babadan dolayı yeniden bağlanması istenen aylık 506 sayılı Kanun'a tabi olacağından her iki aylık aynı kanundan doğmayacağı için madde başlığındaki "aylıkların birleşmesi" durumunun oluşmayacağını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile davacının 13.08.2016 tarihi itibariyle babasından dolayı da ölüm aylığı almaya hak kazandığının tespitine, ödenmeyen her bir aylığın yasal faizi ile birlikte tahsili talebine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR