Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/11206 K.2025/4065

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; işçilere 2005 yılında ödenen yakacak ve yemek yardımı ödemelerinin ayni yardım niteliğinde olduğunun ve prime esas kazanç hesabına dahil edilmemesi gerektiğinin tespiti ile anılı yardımlara ilişkin SGK tarafından tahakkuk ve tahsil edilen primlerin, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, işveren hissesine düşen 190.179,61 TL tutarındaki prim ödemelerinin her bir ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın kabulü anlamına gelmemek kaydı ile zaman aşımı itirazında bulunduklarını, davacının talep ettiği iade miktarının sadece işveren hissesi ile sınırlı olmaması durumunda sigortalılar yönünden husumet itirazında bulunduklarını, ayni yardım miktarlarının her yıl için Çalışma ve Sosyal Yardım Bakanlığının belirlediği sınırı aşamayacağı, yakacak yardımına ilişkin olarak ise ayni yardım olmadığını belirtmiş, anılan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 29.12.2015 tarihli kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesinin 29.12.2015 tarihli kararının süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, yakacak ve yemek (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca 2005 yılı için belirlenen muafiyet tutarı ile sınırlı olmak üzere) yardımlarının sigorta primine esas kazanç matrahına dâhil edilmemesi gerektiğine dair yaklaşım isabetli ise de yakacak ve yemek yardımları yapılıp yapılmadığı ile Kuruma fazladan ödenen prim miktarının yöntemince belirlenmesi gereklidir.

Bu kapsamda, Mahkemece, davacı şirketin dosya arasına sunduğu ve Kurumca doğrulanıp doğrulanmadığı anlaşılmayan bordro icmallerinde yer alan tutarlar esas alınarak Kurumdan sorulmaksızın hesap yapılmak suretiyle ödendiği belirtilen yakacak ve yemek yardımı başlığı altındaki tutarlar dikkate alınmış olup, dosya arasındaki belgelerden davalı Kurumdan gelen ve yardımların sigorta primine esas kazanç içerisinde değerlendirildiğine dair herhangi bir bordro veya belge bulunmaması karşısında, Mahkemece,

öncelikle davalı Kuruma verildiği esnada bordrolarda hak edilen ücret dışında ayrıca belirtilen yakacak ve yemek yardımlarına dair yardımların varlığı araştırıldıktan sonra dava konusu dönem içinde, ödenen sigorta primi ve işsizlik sigortası prim tutarları, ait oldukları dönemler ve ödeme tarihleri üzerinden, konusunda uzman bilirkişi marifetiyle,

çalışan her bir sigortalı bazında ödenen yakacak ve yemek yardımı tutarları tespit edilmeli ve iadesi gereken tutarın Kurum verileri ve ihale makamından alınabilecek belgeler ile doğrulandıktan sonra usulünce belirlenmesi ve 506 sayılı Kanun'un 77. maddesinde öngörülen Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının ilgili tarifesine uygun ve sınırlı olup olmadığı belirlenip, tarife tutarları ile denetlenerek elde edilecek sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir gerekçesi ile karar bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Kurum tarafından, davacı şirkete İzmir 23. İcra Müdürlüğünün 2016/2552 takip sayılı icra dosyasından 91.630,65 TL ana para ve 88.738,50 TL faiz ödemesi olmak üzere toplam 180.369,15 TL miktar ödeme yapıldığı anlaşıldığından bu miktar yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davanın kısmen kabulü ile davacı şirketin 277544.35 S.S. ve 311226.35 S.S. iş yerleri için yemek ve yakacak bedellerinden iadesi gereken bakiye ana para tutarının 40.527,69 TL olduğu anlaşılmakla, söz konusu 40.527,69 TL miktarın,

17.02.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Kurum tarafından davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine, 17.02.2016 tarihine kadar işlemiş olan 32.613,35 TL miktar faiz alacağının davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili, eksik miktar belirlendiğini, önceki belirlemedeki gibi 190.179,61 TL prim tutarının iadesi gerektiğini, kısmen kabulün hatalı olduğunu beyan etmektedir. 2.Davalı Kurum vekili, bilirkişi raporu ile belirlenen miktarın Kurumca ödendiğini, bakiye hesaplamayı kabul etmediklerini, davanın reddi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık,yakacak ve yemek yardımlarının prime esas kazanca dâhil olmadığının tespiti ile Kurumca haksız olarak tahsil edilen primlerin yasal faizi ile tahsili istemine ilişkindir.

Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hakim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre temyiz eden davalının tüm, davacının ise aşağıda kalan paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Dosya kapsamından, Mahkemece verilen 29.12.2015 tarihli karar sonrasında, hükmün İzmir 23. İcra Müdürlüğünün 2016/2552 takip dosyası ile icraya konulduğu, bu icra dosyasına davalı Kurumca bir kısım ödemelerin yapıldığı, Mahkemece verilen kararda ödenen toplam 180.369,15 TL yönünden karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş ise de verilen karar eksik incelemeye dayalıdır.

Mahkemece yapılacak iş; öncelikle icra tehdidi altında ödenen miktar yönünden davanın konusuz kalmayacağı gözetilmeli, ödenen toplam 180.369,15 TL infazda dikkate alınarak alacağın tamamı yönünden bir hüküm kurulmalıdır.

VI. KARAR