Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/1128 K.2024/2155

Taraflar arasındaki boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı iddiasıyla kesilen ölüm aylığının yeniden bağlanması gerektiğinin tespiti ile aksine Kurum işleminin iptali davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle. SGK tarafından babasından aldığı yetim maaşının kesildiği, kesilen maaşı için ilgili makamlara itirazda bulunduğu, itirazına karşılık bir cevap verilmediği, maaşının kesildiği ve geriye iade etmesine dair birkaç kez kendisine borç çıkarıldığı ve bunlara itiraz ettiği, kendisinin sözde beraber yaşadığı iddia olunan kişi ile ...

Aile Mahkemesi kararı ile çekişmeli olarak 14.03.2019 tarihinde boşandıkları, boşandıktan sonra ... adındaki oğlunun yanına geldiği, bu adreste aralıksız altı ay kaldığı, daha sonra ise ...

Çekmeköy'deki kızı ...'ın yanında iki ay kaldığı, akabinde Mersin Silifke'de ikamet eden kızı...’ın yanına geldiği ve hala yanında yaşadığı, kendisini sürekli böyle yer değiştirmesinin sebebinin boşandığı eşinin kendisini çocuklarını devamlı tehdit etmesi ve her gittiği yerde arkasından gelmesi olduğu, kendisini rahatsız ettiği, can güvenliği olmadığı, beraber yaşadığı iddia edilen kişi ile beraber oturdukları hususunda çocuklarının devam eden mahkeme ifadelerinin olduğu bu ifadelerin polis karakolunda yanlış yazıldığı, bu kişiyle iki kez ayrılıp evlendiği,

peşini bırakmaması kendisini ve çocuklarını ölümle tehdit etmesi can güvenliği olmadığından çaresiz sahipsiz bir göğsü alınmış kanser hastası olan bir kadın olarak cebir ve şiddet karşılığında iki kez kısa süreli resmi nikâh işlemleri yaptığı, kendisinin devleti dolandırmak gibi bir niyetinin olmadığı, resmi nikâh yaptığında bağlı bulunduğu Sosyal Hizmetlere bildirdiği, hiçbir suretle devleti dolandırmak gibi bir düşüncesinin olmadığı, maaşının kesilmesi işleminin hukuksuz olduğu, boşandığı eşinin yaşadığı şehir olan ...'da barışmak için geldiği,

birkaç kez korku ile kendisine ve çocuklarına zarar gelmemesi için ayaküstü konuştuğu, günlük çalışan kızının yanına sığındığı, hiç bir yerden geliri olmadığı, kanser hastası olduğu, çalışabilecek durumda olmadığı, maaşı olmadan hayatını idame ettiremeyeceği, iftira ve asılsız sözlerle maaşının kesilmesini hukuken adil olmadığı iddiasıyla Kurum işlemin iptaline, ödenmeyen maaşlarının tarafına iade edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum nezdinde yapılan inceleme ve sorgulama işlemleri neticesinde davacı ...'ın 24.07.2015 tarihli tahsis talebine istinaden 3/1699260 tahsis numarası ile tarafına 15.12.2014 tarihinden başlamak üzere yetim aylığı bağlandığı, Kurumun 25.06.2019 tarih ve 20l9lVU45 sayılı denetmen raporunda boşandığı eşi ile beraber yaşadığı tespit edildiğinden tarafına bağlanan aylığın iptal edildiği ve yersiz ödenen aylıkların ilgilye borç çıkartıldığı, yapılan bu işlemin Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 56 ncı maddesi gereği yapıldığı, davacının ...'ın eşiyle birlikte yaşadığı tespit edildiği için hakkındaki söz konusu işlem yapıldığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından; davacının müteveffa babası...'dan dolayı 24.07.2015 tahsis talebine istinaden yetim aylığı bağlandığı, SGK İl Müdürlüğü'nün 25.06.2019 tarih ve 2019/VU/45 denetim raporu ile davacı ...'ın 2015-2018 tarihleri arasında boşandığı eşi ... ile boşandıktan sonra fiilen birlikte yaşadıkları tespit edilmesi nedeniyle aşlığının kesildiği, boşanan eşlerin 2015-2018 tarihleri arasında fiilen birlikte yaşayıp yaşamadıkları, tarafların hangi amaçla boşandıkları, boşanmanın muvazaalı olup olmadığının incelendiği,

dosya kapsamı evrak, Sosyal Güvenlik Denetim raporu, tanık beyanları, Seçim Müdürlüğü kayıtları, adres hareketleri, nüfus kayıtları ve tüm bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, denetmen raporunda ifadesine başvurulan şahısların beyanlarına göre davacının ... isimli bir kişi ile yaklaşık iki sene birlikte yaşadığı, 2018 Aralık ayında daireden taşındığı,

mahkeme kayıtlarında geçen ifadelerde de, davacının çocukları ve gelini olan şahsın beyanlarında davacının ... ile imam nikahlı olduğu ve birlikte yaşadıklarının tutanaklara geçtiği, site sakinlerinin ...'ı davacının birlikte yaşadığı kocası olarak belirttiği, yapılan araştırmalarda, davacı ... ile ... 'ın 24.01.2011 tarihinde evlendikleri, 02.06.2015 tarihinde boşandıkları 26.10.2018 tarihinde tekrar evlenip 18.03.2019 tarihinde boşandıkları, davacı ... ile ...'ın 2018 yılında Aladağ Mah. 354.

Sk. .... T-7 Blok No: 21 İç Kapı No: 9 Merkez/... adresinin ikamet adresi olarak kullandıkları, .... .... Elektrik idaresinden gelen cevaba göre davacı ...'ın 07.04.2017 - 07.03.2019 tarihleri arasında Aladağ Mah. 43. Sk. No: 48/9 Merkez/... adresinde elektrik aboneliğinin olduğu, davacının ... isimli eski eşinden olma çocuğu ... ve davacının eski eşi ... hakkında ...

Asliye Ceza Mahkemesi'ne Silahla Kasten Yaralama sucundan açılan kamu davasına ilişkin celp edilen belgelerin incelenmesinde, müşteki şüpheli ...'nın asker olarak 21 günlük izine ayrıldığı nişanlısı ile anlaşarak ... iline 17.09.2018 tarihinde annesi ...'nin yaşadığı Aladağ Mahallesi ....

T-7 adresindeki eve getirdiği, annesinin bu evde kardeşi ... ve ara sıra eve gelen ... ile birlikte yaşadığının ifade edildiği, yine davacı ...'nin yaralama olayına ilişkin Kemer Polis Merkezi Amirliğinde vermiş olduğu 19.09.2018 tarihli ifadesinde "... ile 2008 yılında resmi olarak evlendiğini ve kendisinde 2014 yılında boşandığını, sürekli olmamakla birlikte ... ile yaşamaya devam ettiğini, evinde oğlu ... ile beraber yaşadığını, diğer oğlu ...'nın askerden izine ayrılacağını ve nişanlısı ...'yı kaçıracağını ve ...'a yanına getireceğini söylediğini ve 16.09.2018 günü eve geldikleri, ...'ın kendisini arayarak telefonda;

ben evde her ikisini istemiyorum... dediğini kendisi de çocukların gidecek yeri yok yardımcı olması gerektiğini söylediği ancak ...'ın küfür ederek telefonu kapattığını" ifade ettiği, davacının eski eşi ... ise kolluktaki ifadesinde, "... ile 2008 yılında evlendiğini ve 2014 yılında boşandığını ancak kendisiyle tekrar beraber yaşamaya başladığını, evde ... ve oğlu ... ile birlikte yaşadığını" beyan ettiği, davacı ...'nin oğlu ...

Kanlı kolluğa verdiği ifadesinde, "...'ın öz annesi olduğunu, kendisiyle birlikte yaşadığını, ...'ın sürekli olmamakla kendileri ile aynı evde kaldığını" beyan ettiği, ... kolluğa verdiği ifadesinde, "nişanlısı ... ile 16.09.2018 günü evinden ayrılarak ...'nin ...'daki ikametine kaçtığını, Kadir'in annesinin imam nikahlı olarak ... ile birlikte yaşadığını, bu eve gelmelerinin ...'ı rahatsız ettiğini, bu konuda tartıştıklarını ...'in kendisine söylediğini" beyan ettiği, incelenen dosya kapsamı mahkememizce yapılan ayrıntılı araştırmalar sonucunda davacının boşandığı eşi ... ile aynı adreslerde yaşadığı ortaya konulmuştur.

Dinlenen tanık beyanları, dosya arasına alınan ceza dosyasındaki beyanlar ve celp edilen belgelerin birlikte değerlendirilmesi soncunda davacının denetmen raporunda belirtilen 2015-2018 yılları arasında boşandığı eşi ile birlikte yaşadığı, SGK denetmenince yapılan tespitin yerinde ve davacının yetim aylığının kesilmesine ilişkin işlemin hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davacının davasının reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Davacı istinaf dilekçesinde özetle; boşanmış olduğu eşiyle fiilen birlikte yaşamadığı, bu durumun dinlenilen şahitlerin beyanları ile sabit olduğu, bilirkişi raporunun hatalı olduğu, rapora karşı itirazlarının dikkate alınmadığı, boşanmış olduğu eşinin kendisine yönelik darp ve cebirden yargılanarak ceza mahkumiyetine uğratıldığı iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının boşanmış olduğu eşiyle bir kısım ailevi sorunlar yaşamasına rağmen birlikte fiilen yaşadığı, tanıkların beyanları ve denetmen raporundan anlaşıldığı, bununla birlikte davacının mahkemede dinlenilen tanıklarının akrabaları olduğu kamu tanıklarının ise esasa etkili bir beyanda bulunmadıkları, davacı ile eşinin ikametgah (mernis) adresleri, Kurumun işleminde belirtilen tarihlerin önemli bir kısmında ortak olduğu, yine davacı tanıklarının iş mahkemesinde verdiği beyanlar ile ceza mahkemesinde vermiş olduğu yeminli beyanlar arasında çelişki olduğu,

davacının bir tanığı ceza mahkemesindeki beyanında davacının boşanmış olduğu eşi ile fiilen birlikte yaşadığını doğruladığı, bu nedenle gerek dava dosyasında bulunan deliller gerekse yukarıda açıklanan kanuni dayanak kapsamında İlk Derece Mahkemesinin gerekçe ve kabulü vakıaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı iddiasıyla kesilen ölüm aylığının yeniden bağlanması gerektiğinin tespiti ile aksine Kurum işleminin iptali davasıdır.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 56 ncı maddesi ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacının temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgilisinden alınmasına,