Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/11310 K.2025/7658

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 01.06.1994 - 24.06.2011 tarihleri arasında aralıksız ve fasılasız davalı 150 ...adresinde mukim ...

Turistik İş Merkezinde temizlik görevlisi olarak, getir götür işleri ve telefon çağrı elemanı olarak çalıştığını, davalı işyerinde işe giriş tarihi 01.06.1994 olmasına rağmen kayıtlarda işe girişinin hiç yapılmadığını ve iş akdine 24.06.2011 tarihinde son verildiğini, bunun üzerine davalıya İstanbul 5. Noterliği kanalıyla 28.06.2011 tarih ve 9574 yevmiye numaralı ihtarnameyi gönderdiğini davalı ...’ün ise Beşiktaş 22. Noterliği kanalıyla 04.07.2011 tarih ve 4349 yevmiye numaralı cevabi ihtarname gönderdiğini,

Sosyal Sigortalar Kurumuna başvurarak sigortasız çalıştırıldığını sigorta primlerinin ödenmediğini bildirdiğini ve bunun üzerine Sosyal Güvenlik Kontrol Memurları tarafından 06.06.2011 tarihinde adreste kontrol yapılarak dava dilekçesinin ekinde ibraz ettiği tutanağın tanzim edildiğini, aralıksız olarak davalı işyerinde çalışmış olduğu halde hiç sigortasının yapılmamış olmasının maddi kayba uğramasına neden olduğunu ve ileride emeklilik işlemlerinin gecikmesine neden olacağını iddia ederek işe giriş tarihinin 01.06.1994 olarak tespiti ile sigortalılık süresinin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

1- Davalılar vekili cevap dilekçesinde; ... Turistik İş Merkezi unvanlı bir tüzel kişiliğe sahip herhangi bir kuruluş olmadığını dolayısıyla hukuken mevcut olmayan bir kuruluşa husumet yöneltilmesinin yasal olarak imkansız olduğunu, bu sebeple davalı ...

Turistik’in dava konusu iş akdinin tarafı olmasının ne hukuken nede fiilen imkanı olmadığını, diğer davalı ...’ün kanuni ikametgah adresinin ...İstanbul olduğunu, dava dilekçesinde verilen adresin davalı ...’ün kanuni ikametgah adresi olmadığını ve maliki olduğu iş hanına ait olduğunu ve davalı ...’ün bu adreste ikamet etmediğini, dolayısıyla huzurdaki davanın yetki yönünden yanlış mahkemede açıldığını ve davanın bu nedenle reddi gerektiğini, davalı ...’ün ... isimli bir işçinin çalıştığı herhangi bir işyerinin sahibi olmadığını bu nedenle davacının ... tarafından işe alınmadığı gibi işten de çıkarılmadığını,

davacının her şeyden önce bu iddiasını belgelemekle mükellef olduğunu, mülkiyeti davalı ...’e ait ... Turistik İş Merkezi adlı taşınmazı kiracı sıfatıyla birçok firmanın kullandığını, bu nedenle koridorların temizlik işlemlerinin de bu firmalar tarafından istihdam edilen elemanlarca temizlendiğini, genellikle parça başı sistemiyle çalıştırılan bu kimselerin ödemelerinin de kiracı firmalarca karşılandığını beyanla davanın reddini istemiştir.

2- Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının ikame ettiği hizmet tespitine ilişkin davanın haksız ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu, davacıya ait ... sicil sayılı şahsi sicil dosyası incelendiğinde davacının 24.06.2010 tarihinde ...SGM'de işlem gören ... sicil sayılı işyerine girerek çalışmaya başladığını, 25.06.2011 tarihinde bu işyerinden ayrıldığını, ... sicil sayılı işyerinde 361 gün süreli çalışmasının bulunduğunu ve başkaca bir çalışmasının bulunmadığının anlaşıldığını,

davacı tarafından huzurdaki davada diğer davalı işverene ait işyerinde 01.06.1994 - 24.06.2011 tarihleri arasında çalıştığı iddia edilmiş ise de davacının hizmet cetvelinden dava konusu dönemde 24.06.2010 - 25.06.2011 tarihleri arasında ...SGM'de işlem gören ... sicil sayılı işyerinde çalışmalarının bulunduğu anlaşıldığından ... sicil sayılı işyerine ait Haziran 2010-Haziran 2011 tarihlerini kapsar APH belgelerinin ve 24.06.2010 tarihli işe giriş bildirgesinin celbi ile işe giriş bildirgesinde yer alan imzanın davacıya ait olup olmadığının araştırılmasını talep ettiğini,

...SGM'nin 2.6832.03.03..034.05.54 sicil sayılı dosyasında işlem gören 151/153 Beyoğlu/İST” adresinde kurulu ... Turistik İş Merkezi Yöneticiliği ünvanlı işyerinin 24.06.2010 tarihi itibariyle 5510 sayılı Kanun kapsamına alınmış olduğunu ve halen faaliyetini sürdürdüğünü, 25.08.2011 tarih, 2011/MU-176 sayılı kontrol memurluğu raporu ile davacının davalı ...

Turistik ünvanlı işyerinde 24.06.2010 tarihinde çalışmaya başladığının tespit edildiğini, ...SGM kayıtları üzerinde yapılan araştırmanın henüz sonuçlanmadığını, davacının çalışmaları bakımından SGK kayıtlarının esas olduğunu ve davacının iddialarını eş değer belge ile ispatlamak zorunda olduğundan davacının salt tanık anlatımlarına dayalı olarak kanıtlamasına muvafakati olmadığını, davacının hizmet akdiyle davalı işverene bağlı olarak fiilen çalıştığının ispatlanması gerektiğini ve çalışmanın niteliği ile ödenen ücretin somut delillerle ispat edilmesi gerektiğini,

Kurumun resmi kayıtlarının incelenmesi sadece tanık beyanlarına dayanılarak hüküm verilmemesi gerektiğini, Kurum davanın açılmasına sebebiyet vermediğinden davanın kabulü halinde aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın, davalı ... yönünden kabulü ile davacının davalı ...'e ait İstiklal adresinde kurulu işyerinde 01.06.1994 - 23.06.2010 tarihleri arasında asgari ücret ile çalıştığının tespitine, davalı ... Turistik İş Merkezi Yöneticiliği nezdindeki çalışmalarının tespiti yönündeki taleplerinin pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ile davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İstanbul 35. İş Mahkemesi'nin 01.02.2023 tarihli, 2019/198 Esas - 2023/71 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı ... vekili ve davalı Kurum vekilinin istinaf başvurularının 6100 sayılı Kanun'un 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1- Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; eksik inceleme ile karar verildiğini, tanık anlatımları ile davacının ... Turistik İş Merkezinde temizlik işi yaptığı, haftanın 6 günü tam zamanlı olarak çalıştığı, davacının maaşının dükkandan toplanan aidatlar ile ödendiği sonucuna varıldığının belirtildiğini, dosya kapsamının ve toplanan delillerin tamamında davalı olarak,

işveren olarak müvekkili ... adına yer verilmediğini ancak hükmün usul ve yasaya aykırı olarak müvekkili aleyhine kurulduğunu, davacı ile davalı ... arasında herhangi bir iş akti veya hizmet bağlılığı söz konusu olmadığını, davacıya ihtiyaç duyulduğunda iş hanı esnafları tarafından çağrıldığını, davacının çalışmalarının tam zamanlı mı kısmi zamanlı mı olduğuna dair yeterli bilgi edinilmediğini, tanıkların tamamının davacının çalışma saatleri hakkında net bilgi vermediğini,

davacının ücretinin yöneticilik ve esnaflardan toplanan para ile ödendiğinin sabit olmakla müvekkil ...’ün işveren olarak kabulü ile aleyhine hizmet tespit davasının kabulüne karar verilmesinin isabetli olmadığını, ayrıca dinlenen tanıkların çalışma dönemlerinin de dava konusu yapılan dönemin tamamını kapsamadığını, davanın reddi gerektiğini beyan etmektedir.

2- Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; davacının çalışmaları bakımından Kurum kayıtları esas olup, aksinin aynı değerde yazılı belge ile kanıtlanması gerektiğini, özellikle dosyada dinlenen tanıkların, bu tip davalarda Yargıtay'ın tanıklık edebilmek için aradığı niteliklere sahip olmadığını, karara esas teşkil etmek üzere dosyada bilirkişi raporu da alınmadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının 01.06.1994 - 24.06.2011 tarihleri arasında davalı işyerinde geçen çalışmalarına ilişkin hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... vekili ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,