Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/11463 K.2025/261

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı/birleşen dava davacısı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunu ve yaşlılık aylığını aldığını, Batman SGK İl Müdürlüğü tarafından 03.02.2011 tarih B.13.2.SGK.4.72.00.00/2.125.128 sayılı kararı ile 29.10.2010 tarih ve 121987/SRŞ/01 müfettiş ... tarafından düzenlenen soruşturma raporu gereğince davacının tevkifatlara istinaden kazanılan sigortalılık sürelerinin iptal edildiği, bu sürelerin dışında kalan hizmetlerinin emekli aylığına bağlanması için yeterli olmadığından emeklilik işlemlerinin, aylık bağlandığı tarih itibari ile iptal edildiğini ve aylığının 31.12.2010 tarihi itibari ile durdurulduğunu beyanla Kurum işleminin iptalini ve yeniden maaş bağlanmasını talep etmiştir.

Birleşen davada davacı Kurum vekili dava dilekçesinde; Bağ-Kur sigortalısı davalıya bağlanan Tekel Yaprak Tütün İşletme Müessesine teslim ettikleri ürün sebebi ile yıllara sari olmak üzere yapılan tevkifat kesintileri neticesinde sigortalılık sürelerini kazanmalarında sahtecilik yapıldığı hakkında müfettiş ... tarafından yürütülen soruşturma neticesinde düzenlenen 29.10.2010 tarih 121987/SOR/01 sayılı soruşturma raporu ile davalının emeklilik işleminin iptal edildiğini, 01.09.2008-01.12.2010 tarihleri arasında emeklilik işlemi iptal edilen davalıya, müvekkili Kurum tarafından yersiz ödendiği belirtilen 13.894,78 TL'nin her bir ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Asıl davada davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum müfettişi ... tarafından 29.10.2010 tarih 121987/SOR/01 sayılı raporu ile 2008 yılında yürürlüğe giren "5763 sayılı İş Kanunu ve Bazı Kurumlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un tanımış olduğu haktan yararlanan tütün ekicilerinin bir kısmının tekel işletmelerinden alınan tevkifat kesinti yıllarını gösteren yazı ile 2926 sayılı Kanun'a göre Bağ-Kur sigortalılık belgelerinin öz ve muhteviyatında değişiklik yaparak Kurumu yanıltıcı bilgi, belge ve beyanlarla haksız menfaat temin edildiğini,

soruşturma esnasında dosya üzerinden gerçekleştirilen incelemelerde öz ve muhteviyatında değişiklik yapılan belgelerin logo, imza, yazı karakteri vb. unsurları üzerinden yapılan ilk incelemede tespit edilen çiftçilerin ifadelerine başvurulduğunu, söz konusu çiftçilerin il dosyalarındaki evrak ile tekel işletmelerinde kalan nüshaların karşılaştırıldığını, bu incelemeler neticesinde çiftçilerin belgeleri Tekel işletmesinden aldıktan sonra içeriğinde değişiklik yaptırdıklarının belirlendiğini, söz konusu inceleme neticesinde tahsise sevk edilen içeriği sahte belgeli dosyaların belirlendiğini,

Batman Cumhuriyet Başsavcılığı'nda soruşturma açıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin yaşlılık aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ile borçlu olmadığının tespitine dair açılan davanın derdest olduğunu, bunun sonucunun beklenilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dava yönünden davanın kabulü ile 1-Davalı Kurumun 03.02.2011 tarih B.13.2.SGK.4.72.00.00/2.119.881 sayılı kararın iptaline, 2-... ...'in aylığının dava tarihi olan 25.02.2011 tarihinden itibaren yeniden bağlanması gerektiğinin tespitine, 3-... ...'in vefat ettiği tarih olan 08.02.2022 tarihine kadar her bir aylık yönünden hak ediş tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte vefat eden ...'in yasal mirasçılarına miras payları oranında ödenmesi gerektiğinin tespitine, birleşen Batman İş Mahkemesi'nin 2012/39 Esas sayılı dosyası yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Birleşen davalar ayrı dava özelliklerini koruduğundan, davacı vekilinin asıl ve birleşen dava yönünden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği yönündeki itirazının yerinde olduğu değerlendirilerek davalı/birleşen dosya davacısı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine,

davacı/birleşen dosya davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı Kanun'un 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık yönünden re'sen yapılan inceleme neticesine göre, aynı Kanun'un 353/1-b.2. maddesi gereğince düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak üzere, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

II- (Asıl dosya Batman 1. İş Mah. 2020/166 E. sayılı dosya yönünden)

1-Davanın kabulü ile 2-Davalı birleşen davada davacı Kurumun 03.02.2011 tarih B.13.2.SGK.4.72.00.00/2.119.881 sayılı kararın iptaline, 3-Sigortalı ... ...'in aylığının Kurum tarafından kesildiği tarih itibariyle yeniden bağlanarak ...'in vefat ettiği tarih olan 08.02.2022 tarihine kadar ödenmesine ve her bir aylık yönünden hak ediş tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte vefat eden ...'in yasal mirasçılarına miras payları oranında ödenmesi gerektiğinin tespitine,

III- (Birleşen dosya Batman İş M. 2012/39 E. sayılı dosya yönünden)

1-Davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; ceza davasında davacı hakkında verilen beraat kararının Kurumun zarara uğramasına sebebiyet veren evrakların sahte olmadığını göstermediğini, mahkemece bu hususta değerlendirme yapılması gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacılar murisinin 2926 sayılı Kanun'a tabi Tarım Bağ-Kur sigortalılığını iptal eden Kurum işleminin iptali ile prim kesintisine dayalı elde ettiği Tarım Bağ-Kur sigortalılığının geçerli olduğunun tespiti ile kesilen aylıkların kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanması ve birleşen dosyada, yersiz ödenen aylıkların davalılar murisi sigortalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosya içerisinde Kuruma intikal eden tevkifat belgeleri ile ürün teslimi alan Kuruluşun kayıtlarının birbirini teyit etmesi, sigortalının tarımsal faaliyet bilgileri de dikkate alınmak suretiyle dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı/birleşen davada davacı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR