Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/11488 K.2024/12811

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının çalışmaya başlamasına ilişkin işe giriş bildirgesi süresi içinde işveren tarafından Kuruma bildirildiğini, davacının 1972 doğumlu olup 08.11.1990 tarihinde 18 ini doldurup 19 yaşından gün aldığını, davacının 08.11.1990 tarihli hizmetinin SSK tescil kısmında görünüp hizmetinde gözükmediğini 06.05.2019 tarihinde bu hizmetinin prim hesabına yüklenmesi için Kuruma başvurduğunu,

Kurum 12.06.2019 tarihli cevabında 1990 tarihli işe giriş bildirgesi verildiğini ancak çalışma bildirimi yapılmadığı gerekçesi ile işveren bordrosu verilmediğini davacının 08.11.1990 tarihli çalışmasını başlangıç olarak kabul etmediğini, 506 sayılı Kanun gereği hizmet akdi ile çalışmaya başlayan kimse kendiliğinden sigortalı sayıldığını, bu nedenlerle davacının 08.11.1990 tarihinin SSK başlangıç tarihi olduğunun ve bu tarih itibariyle 1 gün çalıştığının bu çalışmasının prim ödeme gün sayısına dahil edilmesi gerektiğinin tespitine, dava masrafları ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, davacının dosyasında yapılan incelemede; sigortalının 5510 sayılı Kanun'un 4. maddesinin (a) bendi kapsamında dava dilekçesinde belirtilen ... ünvanlı iş yerinden 08.11.1990 tarihli işe giriş bildirgesi verildiğini ancak dönem bordroları verilmediğinden sigortalı adına bildirilen herhangi bir hizmete rastlanılmadığını, öncelikle davacının davasını somutlaştırma yükümlülüğü kapsamında işverenin kim olduğunu, iş yerinde ne iş yaptığını, başka çalışan olup olmadığını, idarecilerin kim olduğunu, iş yerinin nerede olduğunu ve komşularının kimler olduğunun davacıya sorulup açıklattırılması gerektiğini,

ayrıca tarafların sunduğu deliller ile yetinilmeyerek, kendiliğinden araştırma ilkesi benimsenmek suretiyle, sigortalılığın kabulü ve hüküm altına alınabilmesi için hizmet akdinin ve eylemli çalışmanın varlığının ortaya konulması gerektiğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 07.10.2021 tarihli ve 2019/362 E., 2021/266 K. sayılı kararıyla; davanın kabulü ile davacının 19.11.1990 tarihli bildirgeye istinaden sigortalılık başlangıç tarihinin 08.11.1990 tarihi olduğunun ve 1 gün süreli çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi kararının davalı Kurum vekili tarafından istinafı üzerine istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 26.04.2023 tarihli ve 2023/3500 E.2023/4510 K. sayılı ilamında,, Mahkemece, davacı ile davacı tanıkları adına verilen 08.11.1990 tarihli işe giriş bildirgelerinin iptal nedeninin ne olduğunun Kurumdan sorulması, inşaat iş yeri ile ilgili Belediyeden ruhsat kaydı, tadilat kayıtları, iskan raporu, abonelik vb. bilgi ve belgeler istenmek suretiyle inşaat iş yerinin varlığı belirlenmesi, iş yeri adresine talep konusu dönemdeki komşu iş yerlerinin emniyet, vergi dairesi, belediye ve SGK’dan araştırılarak, komşu iş yeri sahipleri ve sigortalı çalışanları yöntemince tespit edilerek bilgi ve görgülerine de başvurulması gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay bozma ilamı uyarınca Kuruma yazılan müzekkere cevabi yazısı ile ...'ın 58385.048 sicil sayılı iş yerinden 08.11.1990 tarihli işe giriş bildirgesi verilmiş ise de sigortalı adına herhangi bir prim gün sayısı bildirilmediği gibi söz konusu iş yerinin 1990/3 döneminde de Kuruma bildirilen bordrosunun bulunmadığı, ayrıca, sigortalının ... sigorta sicilinin iptal edilerek 15698349 sicilinin geçerli (ipka) sayıldığı, diğer taraftan, 20469363 sigorta sicil numaralı ...'nin sözü edilen sicil numarası iptal edilerek, ... sigorta sicil numarasının geçerli (ipka) kılındığı,

bahse konu iki sigortalı içinde herhangi bir hizmet ya da işe giriş iptali yapılmadığı, işe giriş bildirgesi olmasına rağmen ilgili iş yerinin dönem bordrosunun verilmemiş olması sebebi ile sigortalılara ait hizmetler hizmet dökümünde görülmediğinin bildirildiği, tanıklar adına iş yerinden verilmiş işe giriş bildirgelerinin bulunduğu, ayrıca Yargıtay ilamı uyarınca komşu iş yeri tespiti noktasında yazılan müzekkerelere verilen cevabi yazılarda davacı ...'ı tanıyan bilen komşu işletme sahibi yada çalışanı bir kişinin tespit edilemediğinin bildirildiğinin görüldüğü,

bozma öncesi yapılan tespit ve değerlendirmeler de gözetilerek davanın kabulü ile davacıya ait 08.11.1990 tarihli bildirgeye istinaden sigortalılık başlangıç tarihinin 08.11.1990 tarihi olduğunun ve 1 gün süreli çalıştığının tespitine karar vermek gerektiği gerekçesiyle,

Davanın kabulü ile davacının 08.11.1990 tarihli bildirgeye istinaden sigortalılık başlangıç tarihinin 08.11.1990 tarihi olduğunun ve 1 gün süreli çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, davanın reddinin gerektiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C.Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık 08.11.1990 tarihinde (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150., 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370. ve 371. maddeleri.

2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2., 6., 9., 79., 108. maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR