Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/11546 K.2024/12337

Taraflar arasında Mahkemede görülen sigorta başlangıcının tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 10. Hukuk Dairesince, Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin bozma kararına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 2.2431.87082.04.07 no.lu işyerinde 01.01.1983 tarihinden itibaren 1 gün süre ile ve asgari ücret karşılığı çalıştığının ve 506 sayılı Kanun'a (5510 sayılı Kanun) tabi ilk sigortalılık başlangıç tarihinin 01.01.1983 olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 10.03.2016 tarihli ve 2016/264 Esas, 2016/75 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne, davacının 2.2431.87082.04.07 no.lu işyerinde 01.01.1983 tarihinden itibaren 1 gün süre ile ve asgari ücret karşılığı çalıştığının ve 506 sayılı Kanun'a (5510 sayılı Kanun) tabi ilk sigortalılık başlangıç tarihinin 01.01.1983 olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 30.11.2017 tarihli 2016/14759 Esas, 2017/9969 Karar sayılı ilamı ile Mahkemece yapılacak iş; işverenin gerçek kişi mi, tüzel kişi mi olduğunu tespitini sağlamak bunun için ilgili ticaret odası, sanayi odası, vergi dairesi, işe giriş bildirgesindeki işveren Kurum sicil numarası yazılarak Kurumdan sormak, bilgiler geldiğinde dava dilekçesinin doğru hasıma usulune uygun tebligatı sağlanmalı, dinlenilen davacı tanık ifadesini de denetlemeye yeter sayıda tanıkların beyanlarına başvurmak, tanıklardan davacı ve işverenin ne iş yaptığını sormak.

Kurumdan, Belediyeden ve Vergi Dairesinden sorulmak suretiyle ayrıca zabıta marifetiyle sağlıklı bir araştırma yaptırılarak komşu işyerlerinde benzer işi yapan işlerle uğraşan işverenler veya bu işverenlerin resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlarını tespit etmek, sonrasında bu işyerlerinde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanlarının kayıtları SGK’dan getirtilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, davacının sigorta sicil numarasının Kurumun hangi ünitesince verildiği ve hangi yılın ve ayın serilerinden olduğunu sormak,

çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Kanun'un 2, 6, 9 ve 79/8 inci maddeleri gereğince kanıtladıktan sonra davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir, gerekçesi ile karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 27.06.2022 tarihli 2018/34 Esas, 2022/361 Karar sayılı kararı ile uyuşmazlık konusu dönemde tanık adına davalılara ait işyerinden herhangi bir bildirimin de bulunmadığı, davacının davalılara ait işyerinde hizmet akdiyle çalıştığına ilişkin dosyada herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmaması nedeniyle ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

C.Bozma Kararı: 1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 28.12.2022 tarihli 2022/13773 Esas, 2022/16869 Karar sayılı ilamı ile 1-87082 işyeri sicil nolu ve 01.01.1983 işe giriş tarihli işveren ..., işyeri, adresi ... Bulvar ... sk.

2/A Cebeci Ankara adresli işyerinden verilen ve sigorta sicil nosunun 1983 Ankara serilerinden olduğu bildirilen işe giriş bildirgesine göre, tekrar kurumdan, dönem bordroları sorulmalı, Mahkemece, bozma öncesi ve sonrasında dinlenen tanık ...’in ifadesinde, çalıştıkları şirketin ilk adresinin İzmir Cad.

11/7 olduğunu, daha sonra Cebeci’de Mamak Belediyesinin yanındaki binada çalıştıklarını (işe giriş bildirgesinde bulunan adresin eskiden Mamak Belediyesi yakınlarında olduğu da gözetilmek suretiyle), şirket sahiplerinin ..., ... ve ... olduğunu belirttiği anlaşılmakla bu kişiler adına ayrı ayrı işyeri kaydının bulunup bulunmadığı Kurumdan sorulmalı var ise bu kayıtlar getirtilmeli,

2-Tanık tarafından bildirilen işyeri adreslerinde, Kurumdan, vergi dairesinden komşu işyeri araştırması yapılarak bulunması halinde komşu işyeri sahipleri ile bu işyerlerinden bildirimleri yapılan bordro tanıklarının ifadelerine başvurulmalı, 3- İşe giriş bildirgesindeki davacıya ait imza üzerinde imza incelemesi yaptırılarak, imzanın davacıya ait olup olmadığı araştırılmak suretiyle çalışmanın varlığı hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir, gerekçeleri ile karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı verilen kararı ile tüm dosya kapsamı incelenip değerlendirildiğinde; davacı adına, 01.01.1983 tarihli işe giriş bildirgesinin 87082.06 iş yeri sicil numaralı iş yerinden Kuruma verildiği, işyerinin 01.08.1978-01.08.1994 tarihleri arasında yasa kapsamında olduğu, uyuşmazlık konusu tarihte işveren tarafından Kuruma dönem bordrosunun verilmediği ayrıca Mahkemece uyuşmazlık konusu döneme ilişkin kamu tanıklarının tespit edilemediği,

bu nedenle yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca davacının işe giriş bildirgesi üzerinde imza incelemesi yaptırılmış ve yapılan bilirkişi incelemesine göre işe giriş bildirgesi üzerindeki imzanın davacıya ait olduğu, davacının sigorta sicil numarasının 1983 yılı serisinden olduğu ve sonraki hizmetlerinde de kullanıldığı hususları birlikte değerlendirildiğinde davacının 01.01.1983 tarihinde ... sicil numaralı iş yerinde hizmet akdine dayalı olarak çalıştığı kanısına varılmış ve davanın kabulüne,

davacının ... sicil numaralı sicil numaralı iş yerinde 01.01.1983 tarihinde hizmet akdine dayalı olarak asgari prime esas kazançla çalıştığının tespitine, davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 01.01.1983 tarihi olduğunun tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; usul ve yasaya aykırı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, sigorta başlangıcının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz, dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 506 sayılı Kanun 79 uncu, maddesi hükümleridir. 3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, işyeri Kurum kayıtları, imza incelemesine göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,