Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/11683 K.2025/209

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili: 18.02.2001–21.03.2005 tarihleri arası bildirimlerinin gerçek kazanç tutarı üzerinden tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; öncelikle hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, yerleşik içtihatlar uyarınca hizmet tespiti davalarının tanık delili ile ispatlanabilmesine rağmen prime esas kazanç tespiti davalarının yazılı delil ile ispatlanması gerektiğini, müvekkili Kurumun davanın açılmasına sebebiyet vermediğini belirterek, gerekli incelemeler yapılarak davanın reddine karar verilmesini istediklerini bildirmiştir.

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; davanın süresi içinde açılmadığı için hak düşürücü sürenin dolduğunu, davacının yüksek ücret iddiasının yazılı delillerle ispatlanması gerektiğini, Samsun 1.İş Mahkemesinin 2013/37 Esas sayılı dosyasının alacak davası olduğunu, hizmet tespiti yönünden kesin delil oluşturamayacağını belirtilerek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin18.04.2022 tarihli kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacının davalı şirkete ait işyerinde çalıştığı 2001 yılı prime esas kazançlarının aylık 481,97 TL, 2002 yılı ve 2003 yılı aylık prime esas kazançlarının 536,03 TL, 2004 yılı aylık prime esas kazançlarının 1.169,90 TL, 2005 yılı aylık prime esas kazançlarının 1.214,45 TL olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesinin 18.04.2022 tarihli kararının süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, dosyada mevcut ödeme belgeleri dışında herhangi harici ödemenin saptanamadığı, 2001 yılı içerisinde 8. ve 9. aylar dışında 225 TL harici ödemenin bulunmadığı, 2002 yılı için Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran aylarında 225'er TL harici ödemelerin bulunduğu başka ödemenin tespit edilemediği, 2003 yılı için ödeme belgesinin bulunmadığı ancak 2002 yılından az olmasının hakkaniyete aykırı olacağından hareketle tüm yıl için asgari ücret belirlenmesi,

2004, 2005 yılı için ise açıktan yapılan ödeme başlıklı yazı ile ödenen 520 TL esas alınarak 2004 ve iş aktinin fesih ödeldiği 2005/3. ay dahil prime esas kazancın belirlendiği anlaşılmaktadır ki bu belirlemelerin hatalı olduğu, ödeme bulunmayan, yazılı delil ile saptanmayan aylarda da önceki ay veya yıl kadar olması gerektiğinden hareketlerde prime esas kazancın tespit edildiği, bu belirlemenin yukarıda belirtilen ilkelere aykırı olduğu,

davacının açmış olduğu işçilik alacağına ilişkin davanın kesinleştiği ve 14.03.2014 tarihinde sigortalıya ödemenin yapıldığı anlaşılmakla, bu ödemenin hizmetin gerçekleştiği son ayın prime esas kazancına dahil edilebileceği gözetilerek, toplanan deliller değerlendirilerek ve ücretin ispatı konusunda yukarıda bahsedildiği üzere yazılı delil arandığı şayet yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belge ya da bilgi bulunması halinde tanıkla da ispatın mümkün olabileceği hususları göz önüne alınarak varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir, gerekçeleri ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacının davalı şirkete ait işyerinde çalıştığı 2001 yılı 8. ve 9. aylarda prime esas kazancının aylık 481,97 TL, 2002 yılı 1., 2., 3., 4., 5., 6. aylarında 536,03 TL, 2004 yılı 8. ayında prime esas kazancının 1.193,81 TL, 2004 yılı 9., 10., 11. aylarında 1.179,005 TL, 2005 yılı 3. ayında prime esas kazancının 2.223,58 TL olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili:

a.Kesinleşen işçilik alacağı dosyası, tanık beyanları emsal ücret araştırması ile prime esas kazancın belirlenmesi gerektiğini beyan etmektedir.

2.Davalı Kurum vekili:

a.Şirketi temsil ve ilzama yetkili olmayan kişi tarafından yapılan ödemelerin dikkate alınamayacağını,

b....’nun alınan ifadesi ile birlikte hazırlanan raporun hatalı olduğunu,

c.Hukuki yarar yokluğundan davanın reddi gerektiğini, beyan etmektedir.

3.Davalı işveren:

a....’nun tek başına şirketi temsil yetkisinin bulunmadığını bu nedenle imaladığı belgelerin dikkate alınmasının hatalı olduğunu,

b.Belge asıllarının sunulmadığını, sunulsa idi belge içeriğindeki yazıların Ufuk’a ait olmadığının ortaya çıkacağını,

c.Kabul edilen dönemlerdeki ücretin zaten asgari ücret üzerinde bildirildiğini,

d.Eksik inceleme ile karar verildiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık sigorta primine esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR