Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/12394 K.2025/264

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar; davalı Kurum vekili ile davalı ... İnş. Tur. Nak. Taah. Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 01.03.2000 tarihinde davalı ... İnş. Tur. Nak. Taah. Tic.

A.Ş.de daimi işçi olarak çalışmaya başladığını ve 01.03.2007 tarihinde ayrıldığını ve yine 01.12.2009 tarihinde işe başlayarak 05.05.2011 tarihinde iş akdini fesih ile işten ayrıldığını, davacının sigortalarının tam ödenmediğini ve aynı işyeri ve işverene bağlı olarak çalışmakta iken giriş çıkışlar yapılarak farklı yerlerde sigortalı olarak göründüğünü ve eksik sigorta primleri yatırıldığını, müvekkilinin sigortalı olarak gösterildiği işyerlerinin müvekkilinin çalıştığı şirketin ortaklarına ait şirketler olduğunu, ...

Madencilik Ltd Şti.'nin ise yine müvekkilinin çalıştığı şirketin sahiplerine ait bir şirket olduğunu ve en son burada sigortalı olduğunu, burada sigortalı görünse de ... İnş. Tur. Nak. Taah. Tic.

A.Ş. için çalıştığını, müvekkilinin işe giriş tarihi olan 01.03.2000 tarihi itibariyle eksik primlerin 11 yıl boyunca eksik yatırılan 990 gün primi bulunduğunu belirterek 01.03.2000-01.03.2007 ve 01.12.2009-05.05.2011 tarihleri arası eksik yatırılan sigorta primlerinden kaynaklanan 990 gün sigortalılığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... İnş. Tur. Nak. Taah. Tic.

A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; açılan davanın haksız ve yersiz olduğunu, davacının çeşitli sürelerle ayrı ayrı çalıştığını ve ara verdiği zamanlara binaen işe giriş ve çıkış yapılmak suretiyle şoför sıfatıyla müvekkili şirket ve onun taşeronları olan şirketler ile müvekkili şirket harici başka şirketlerde çalıştığını, müvekkili şirketin iş sahasındaki alanlar ile ilgili olarak aralarında dava yeri Fatsa ilçesinin de olduğu Ordu, Samsun, Edirne gibi çeşitli yerlerde ihaleler ile iş aldığı ve alınan işlerde çalışabilecek nitelikte işçiler ile anlaşarak gerekli yerlerde onları çağırdığını,

ihale süresi boyunca söz konusu işçileri sigortalı olarak çalıştırdıklarını, son olarak söz konusu davacının 09.01.2010 tarihinden itibaren şoför olarak müvekkili şirket ve onun taşeronları bünyesinde çalışmaya başladığını, ancak iş akdinin 31.05.2011 tarihi itibariyle müvekkil şirketçe haklı nedenle sona erdirildiğini, gösterilmeyen bir çalışma ya da eksik gösterilen prim gün sayısının hiçbir şekilde söz konusu olmadığını, ayrıca 5 yıllık hak düşürücü sürenin göz önünde bulundurulması gerektiğini belirterek davacının reddini istemiştir.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının talep ettiği sürelerin hak düşürücü sürenin geçmiş olması nedeniyle öncelikle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının diğer davalı iş yerinde dava konusu tarihler arası işe giriş bildirgesine ve sigortalı çalışmasına rastlanmadığını belirterek davanın haksız davasının yerleşik Yargıtay kararları ile yasal mevzuata göre esastan reddini istemiştir. Davalı ... Mad. İnş. Nak. Akaryakıt San. Ltd. Şti. tarafından davaya cevap verilmemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 19.02.2016 tarihli ile "A-) Davalı ... Madencilik Ltd. Şti.'ye karşı açılan davanın feragat nedeniyle reddine, B-)Diğer davalılara karşı açılan davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine; 1-)Davacının 2006 yılında 138 gün, 2009 yılında 30 gün, 2010 yılında 47 gün ve 2011 yılında 74 gün süre ile toplam 289 gün hizmet akdine dayalı olarak davalı ... İnş. Tur. Nak. Taah. Tic. A.Ş. adlı iş yerinde çalıştığının ve bu sürelerin Kuruma eksik bildirildiğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili ile davalı ... İnş. Tur. Nak. Taah. Tic.

A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin (kapatılan) 06.11.2018 tarihli kararında; "...Somut olayda; davacının primlerinin eksik yatırıldığı kabul edilen 2006 ila 2011 yılları arasında çalıştığı tüm işyerlerine ait işyeri tescil bilgileri ile dönem bordroları istenmeden, davacının davalıya ait hangi işyerinde hangi sürelerde çalıştığı tespit edilmeden, sadece davacı tanık beyanlarına itibarla hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; davacının çalışmalarının hangi inşaat işyerlerinde hangi tarihler arasında geçtiğini davacıya açıklattırmak, bu inşaat işyerlerine ait varsa ihale belgelerini getirtmek, ihalelerin başlama ve bitiş tarihlerini belirlemek, ihaleye başlanmayan zamanlarda işyerinin faaliyetine devam edip etmediğini araştırmak, davacıya bu dönemlerde çalışıp çalışmadığını, çalışıyor ise hangi işyerinde çalıştığını ve ne iş yaptığını açıklatmak, ihtilaflı dönemde ( kabul edilen 2006 ila 2011 yılları arasında) davacının bildirimi olan tüm işyerlerine ait işyeri tescil bilgileri ile dönem bordrolarını davalı Kurumdan istemek,

dönem bordrolarında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer nları;

yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek bu işyerlerinin davalı şirkete ait olup muvazalı olişyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışaarak başka şahıslar adına kayıtlı olup olmadığını, davacının bu inşaatlarda işe başlama ve işten ayrılma tarihlerini,

davacının çalışmalarının kesintisiz olup olmadığını somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde tespit ettikten sonra sonucuna göre davacının kesintisiz çalıştığı tespit edildiği takdirde davacının hangi işyerinde hangi sürelerde çalıştığına dair infaza elverişli şekilde karar vermekten ibarettir..." gerekçesiyle söz konusu karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

Mahkemenin 28.12.2022 tarihli kararı ile "1- Davalılardan ... Madencilik Ltd. Şti. ye karşı açılan davanın feragat nedeniyle reddine, 2-Diğer davalılar yönünden davanın kabulüne, 3-Davacının 01.03.2000-01.03.2007 ve 01.12.2009 - 05.05.2011 tarihleri arasında davalı ... İnş. Tur. Nak. Taah. Tic. A.Ş. adlı iş yerinde kesintisiz ve sürekli çalıştığının, bu sürelerin Kuruma eksik bildirildiğinin tespitine" karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili ile davalı ... İnş. Tur. Nak. Taah. Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece; inceleme konusu eldeki davada, Mahkemenin 19.02.2016 tarih ve 2012/562 Esas, 2016/155 Karar sayılı ilk kararında, davacının davalı ... İnş. Tur. Nak. Taah. Tic. A.Ş. nezdinde 01.01.2006 tarihinden itibaren çalıştığının tespit edildiği, bu kararın davacı tarafından temyiz edilmediği ve davacının 01.01.2006 tarihinden önce de çalıştığı hususunun bozma kapsamı dışında kalarak kesinleştiği anlaşıldığından önceki bozma ilamı ile davalılar lehine oluşan usuli kazanılmış hak ihlal edilerek davanın kabulü yönünde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı olduğu belirtilerek söz konusu karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Üçüncü Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "1- Davalılardan ... Madencilik Ltd. Şti. ye karşı açılan davanın feragat nedeniyle reddine Diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabul, kısmen reddine, Davacının 01.01.2006 tarihinden itibaren 2006 yılında 138 gün ve 01.12.2009 - 05.05.2011 tarihleri arasında, 2009 yılında 30 gün, 2010 yılında 47 gün ve 2011 yılında 74 gün olmak üzere davalı ... İnş. Tur. Nak. Taah. Tic. A.Ş. adlı iş yerinde çalıştığının, bu sürelerin Kuruma eksik bildirildiğinin tespitine" karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; davanın öncelikle hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiğini, Kuruma başvuru şartının gerçekleşmediğini, davacının tespitini talep ettiği sürelerin gerçek ve fiili çalışma olmadığını, kararın eksik incelemeye dayalı olduğunu beyan etmektedir. Davalı ... İnş. Tur. Nak. Taah. Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; davacının çalışmalarının aralıklı ve süreli çalışmalar olduğunu, alınan ihaleler kapsamında ihtiyaç duyulan işçilerin işin süresi ile sınırlı olarak çalıştırıldıklarını, hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddinin gerektiğini, çelişkili ve husumetli tanık beyanlarına göre karar verilmesinin hatalı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının 01.03.2000 - 01.03.2007 ve 01.12.2009 - 05.05.2011 tarihleri arasında eksik bildirilen 990 gün hizmet sürelerinin tespiti istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum vekili ile davalı ... İnş. Tur. Nak. Taah. Tic. A.Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına, Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,