Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/12492 K.2025/3712

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili ve fer'i müdahil SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin Nato-Deca sözleşmeleri gereği İncirlik Üssünde görevli ABD Hava Kuvvetleri Personelinin kendileri ve aileleri için yürütülmesi gereken sivil hizmetleri ABD Hava Kuvvetlerinden ihale ile alan işveren olduğunu, müvekkilinin 1990 yılından itibaren ve halen davalı şirkette çalıştığını, müvekkili ile aynı işyerinde aynı şartlarla açılan davaların sonuçlandığını, davacının davalı şirket tarafından işe alındığını,

askeri personelin tayinin çıkması gibi hallerde oluşan boşluklarda davacının aynı hizmeti sunmak için hazır şekilde davalı şirketin talimatını beklediğini ve yeni gelen personel ile irtibatın yine davalı şirket tarafından sağlandığını, hizmet edilen askeri personelin zaman zaman değişmesine karşın iş ilişkisinin devam ettiğini, bu süreçte davacının muhatabının davalı şirket olduğunu, bu bağlamda iş sözleşmesinin bağımlılık ve devamlılık unsurlarının taraflar arasında gerçekleştiğinin kabul edilmesi gerektiğini,

müvekkilinin çalışmasının çoğunun Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmediğini belirterek bu sebeple 01.01.1990 ile 16.12.2020 tarihleri arasında Kuruma kayıt ve tescil edilmeyen hizmetlerinin tespitine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkili şirketin Türkiye'den çekildiği 2015 yılı öncesinde de hiçbir zaman müvekkilinin işçisi olmadığını, İncirlik Üssünde ev hizmetlerinde çalışan kişilerin üsse girip çıkmalarının T.C. ...K.'lığı 10. Tanker Üs Komutanlığı tarafından yürütüldüğünü, işçilerin üsse girebilmeleri için Komutanlığın izin vermesi gerektiğini, davacı ve arkadaşlarının üsse girebilmek için talimat beklediği düşünülecek olursa iş ilişkisinin davacı ile T.C. ... arasında kurulduğunun kabul edilmesi gerektiğini, dava açıldığı tarihte davacının işvereni kim ise onunla iş ilişkisinin kurulması gerektiğini,

benzer dosyalarda dinlenen tanıkların davalı şirkette çalışmadıklarını ve ücretlerini davalı şirketten almadıklarını beyan ettiğini, davacının tespitini istediği süreye ilişkin talebinin hak düşürücü süreye uğradığını, davacı tarafından müvekkili şirketin görev tanımının yanlış yapılarak mahkemeyi yanıltmaya çalışıldığını, müvekkili şirketin 1988-2015 yılları arasında Türkiye Üs Bakım müteahhidi olarak görev yaptığını, Adana 1. İş Mahkemesinin 2008/512 E sayılı dosyasında da davacı gibi ev hizmetlerinde çalışan kişilerin müvekkili Şirket çalışanı olmadığına karar verildiğini, iş sözleşmesinin üç temel unsuru olan iş görme,

ücret ve bağlılık unsurlarının gerçekleşmediğini, SGK tarafından hazırlanan raporlarda bile davacı ile müvekkili arasında iş ilişkisi olmadığının tespit edildiğini savunarak, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddiasını dava konusu itibariyle yazılı delillerle ispatlaması gerektiğini, davanın zamanaşımı süresinden sonra açıldığını, müvekkili Kurumun dava da fer'i müdahil olduğunu, bu nedenlerle aleyhlerine yargılama giderlerine hükmedilmemesi gerektiğini, davanın hak düşürücü süreye uğradığını savunarak, bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "1-Davanın kısmen kabulü ile davacı ...'ın evlilik tarihi olan 13.04.1992 tarihinden sonraki üç haftalık evlilik izin süresi ile doğum yaptığı tarihler olan 25.05.1992 ve 27.10.2009 tarihlerinden önce ve sonra altışar hafta olmak üzere toplam 24 haftalık doğum izni süresi dışlanmak suretiyle, 31.12.1990-27.03.2015 tarihleri arasında toplam 5080 gün davalı ... unvanlı işverenin ... sigorta sicil numaralı işyerinde hizmet akdine tabi olarak ve asgari ücretle çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine…" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil SGK vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde: a. Davacı ile ... arasında iş ilişkisinin hiçbir zaman kurulmadığını, b. Davacı gibi ev hizmetlerinde çalışan kişilerin üsse giriş ve çıkışlarından müvekkilin sorumlu olmadığını, c. Müvekkilinin davacıya hiçbir konuda talimat vermediğini ve davacının müvekkilinden hiçbir zaman talimat beklemediğini, d. Müvekkilinin hiçbir aracılık faaliyetinde bulunmadığını, beyan etmektedir. Fer'i müdahil SGK vekili temyiz dilekçesinde: a. Kurum kayıtlarının aksinin aynı nitelikte belgeler ile ispatlanması gerektiğini, b. Hizmet akdine dayalı fiili ve tam zamanlı çalışmasının varlığının ispat edilemediğini, beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekili ve fer'i müdahil SGK vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR