Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/12563 K.2025/1726

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davalılar ... ve Kurum vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili asıl ve birleşen dava dilekçelerinde özetle; davacının, 01.11.1993 – 31.12.2003 tarihleri arasında davalı işverenlere ait iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

1.Davalı ... İtimat Şehirlerarası Yolcu Taş. ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirkette davacının bir süre çalıştığını, ancak dava dilekçesinde belirtilen sürede çalışma beyanının doğru olmadığını, şirketin 28.07.1997 tarihinde oda kaydının yapılıp tescil edildiğini, davacının iş akdini tek taraflı olarak feshedip işyerinden kendisinin ayrıldığını belirterek, davanın reddini istemiştir. 2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süreden reddinin gerektiğini, fiili çalışmanın yöntemince ispatlanması gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemenin 27.08.2009 tarih ve 2008/91 - 2009/274 E.K. sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. 1.Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 27.12.2010 tarih ve 2009/16755 - 2010/13198 E.K. sayılı kararı ile .. somut olayda; fiili çalışmanın varlığına ilişkin delillerin resen toplanıp değerlendirilmesi gerekirken, dava dışı başka şirkete ait olduğu iddia edilen işe giriş bildirgesinin davalı şirket tarafından Kuruma verildiği kabul edilerek değerlendirme yapılması,

dinlenen tanıkların bordro tanıkları veya çalışmaları kayıtlara geçmiş komşu işyeri tanıkları olup olmadıkları denetlenmeden soyut beyanlarına değer verilerek karar verilmesi ve davacının hizmet tespitini 31.12.2003 tarihine kadar istediği Mahkemece 01.12.2003 tarihine kadar olan çalışma kabul edildiği halde tespit davasının kısmen kabulü yerine, kabulü şeklinde hüküm kurulması yine davacının davalı işyerinde 15.01.1999-01.12.2003 tarihleri arasında geçen çalışmalarının büyük kısmı Kuruma bildirildiğinden bildirilen bu süreler yönünden davacının hukuki yarar bulunmadığından reddi yerine yeniden tesbitine karar verilmesinin hatalı olduğu,

yapılacak işin, öncelikle 12975.... no.lu işyeri ile davalı şirketin Kurumdaki işyeri tescil dosyaları ile Ticaret Sicil kayıtlarının getirtilerek şirketlerin hangi tarihten beri faal oldukları ve ortaklarının kimler oldukları, her iki şirket arasında bir bağ bulunup bulunmadığının ortaya çıkarılarak davacı adına verilen işe giriş bildirgelerinin ve hizmet cetvelindeki bildirimlerin hangi işverenlerce yapıldığının saptanması ve uyuşmazlık döneminde davalı işyerinden Kuruma verilen dönem bordroları temin edilip bordroda adları olan tanıklar resen belirlenip beyanlarına başvurulması,

dinlenen mevcut tanıkların bordro tanıkları veya komşu işyeri tanıkları olup olmadıklarının denetlenmesi ve davanın kamu düzenini ilgilendirdiği de dikkate alınarak gerektiğinde araştırmanın genişletilip bu dönemlerde çalışması bulunan komşu işyeri işveren ve bu işverenleri tarafından çalışmaları Kuruma bildirilen kimseler zabıta marifetiyle belirlenip dinlenmesi, davacının istemde bulunduğu süreler içerisinde Kuruma bildirilen ve hukuki yararın bulunmadığı dönemler de dikkate alınarak sonuca gidilmesi gerektiği belirtilerek, eksik inceleme ile verilen hüküm bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen 2. Karar

Mahkemenin 17.01.2013 tarih ve 2012/1105 - 2013/16 E.K. sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

C. 2. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 09.04.2013 tarih ve 2012/1105 - 2013/16 E.K. sayılı kararı ile .. somut olayda, farklı bir tüzel kişilik olan ....sicil numaralı ... İtimat Şehirlerarası ve Milletlerarası Yolcu Taşımacığı İth. İhr. Dış Tic. Ltd.

Şti. aleyhine usulüne uygun açılmış bir dava olmadığı ve açılan davada taraf haline getirilmediği halde, hakkında hüküm kurulmasının hatalı olduğu, yapılacak işin, 12975 sicil numaralı ... İtimat Şehirlerarası ve Milletlerarası Yolcu Taşımacılığı İth. İhr. Dış Tic. Ltd. Şti.'nin taraf haline getirilmesi için davacıya önel vermek, eğer şirket tasfiye edilmişse usulüne uygun şekilde ihya ettirmek, davacının usulüne uygun şekilde 12975 sicil numaralı ...

İtimat Şehirlerarası ve Milletlerarası Yolcu Taşımacılığı İth. İhr. Dış Tic. Ltd.

Şti.'yi taraf haline getirmesi halinde, şirketler arasında hukuki irtibatın varlığının tespiti halinde davaları birlikte görmek yoksa tefrik edip ayrı ayrı görerek karar vermekten ibaret olduğu, öte yandan bozmaya uyulduğu halde, bozma gereklerinin yerine getirilmediği, Mahkemece, bir önceki bozma kararında belirtilen şekilde araştırma yapılarak, sonucuna göre karar verilmesi gereğine işaret edilerek, eksik inceleme ve araştırma ile verilen hüküm bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen 3 ncü Karar

Mahkemenin 14.07.2023 tarih ve 2013/552 - 2023/291 E.K. sayılı kararı ile

1-Asıl 2013/552 Esas sayılı dosya bakımından; davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacının davalı 12975.63 sicil no.lu ... İtimad Limited Şirketine ait iş yerinde, 15.11.1993 – 09.09.1997 tarihleri arasında sigortalı gösterildiği günler haricinde sigortasız geçen çalışmasının sigortalı sayılması gerektiğinin tespitine,

2-Birleşen 2013/270 Esas sayılı dosya bakımından; davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, 10.09.1997 – 31.12.1998 tarihleri arasında ve 1999 yılında her ay 15 gün 18339.63 sicil no.lu Özurfa İtimat Turizm Taşımacılık Halıcılık Pazarlama İth. İhr. San ve Tic. Ltd. Şti'ye ait iş yerinde mükerrer kayda sebep olmamak üzere sigortalı gösterildiği günler haricinde sigortasız geçen çalışmasının sigortalı sayılması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini, kararın gerekçelendirilmediğini, davacının diğer davalı şirketler nezdinde çalıştığına dair somut herhangi bir delilin dosya arasında bulunmadığını, davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını, karara esas alınan bilirkişi raporunun yetersiz tanık beyanlarına dayandığını, taraflarına vekalet ücretine hükmedilmediğini belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozma kararının gereklerinin tam olarak yerine getirilmediğini, davacının diğer davalı işveren yanında çalıştığına dair soyut tanık beyanlarından başka bir delilin bulunmadığını, zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazlarının değerlendirilmediğini, bilirkişi raporunda davacı tanık beyanlarının esas alındığını, raporun bilimsel verilerden uzak olduğunu, dava açılmasına sebebiyet vermeyen Kurum aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilemeyeceğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

İnceleme konusu eldeki davada, bozma kararına uyularak asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de Kurumun, taraf olduğu davalarda, 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumuna İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un 36. maddesi uyarınca yargılama giderleri arasında olan harçlardan sorumlu olmadığının, ayrıca kendilerini vekille temsil ettiren davalı Kurum ve asıl dava davalısı ... yararına vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğinin gözetilmemesi usul ve kanuna aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı sayılı geçici 3. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Mahkeme hükmünün tamamen silinerek yerine,

"HÜKÜM: 1-Asıl 2013/552 Esas sayılı dosyası bakımından;

A. Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine,

B. Davacının davalı .... sicil no.lu ... İtimad Limited Şirketine ait iş yerinde, 15.11.1993 – 09.09.1997 tarihleri arasında sigortalı gösterildiği günler haricinde sigortasız geçen çalışmasının sigortalı sayılması gerektiğinin tespitine,

C.Tahsili gereken 179,90 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 21.15 TL harcın mahsubu ile bakiye 158.75 TL harcın davalılardan Kurum harçtan muaf olduğundan, diğer davalılardan alınarak hazineye irat kaydedilmesine,

Ç.Davacı tarafından karşılanan 21.15 TL peşin harç ile 21.15 TL başvurma harcından oluşan toplam 42.30 TL'nin davalılardan Kurum harçtan muaf olduğundan, diğer davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

D.Davacı tarafından karşılanan 733.60 TL tebligat gideri, müzekkere ve posta gideri ile talimat giderinden oluşan yargılama giderinin tarafların haklılık oranına göre (kabul edilen ve reddedilen süre ile orantılı olarak) hesaplanan 732.60 TL'sinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

E.Davalı tarafından karşılanan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

F.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

G.Davalılardan Kurum ve ... kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden, karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak eşit oranda davalılardan Kurum ve ...'na verilmesine,

2- Birleşen 2013/270 Esas sayılı dosyası bakımından;

A.Davanın kısmen kabulüne kısmen reddine,

B. Davacının davalı .... sicil no.lu ... .... İtimat Turizm Taşımacılık Halıcılık Pazarlama İth. İhr. San ve Tic. Ltd. Şti.'ye işyerinde, 10.09.1997 – 31.12.1998 tarihleri arasında ve 1999 yılında her ay 15 gün olacak şekilde mükerrer kayda sebep olmamak üzere sigortalı gösterildiği günler haricinde sigortasız geçen çalışmasının sigortalı sayılması gerektiğinin tespitine,

C.Tahsili gereken 179,90 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 24.30 TL harcın mahsubu ile bakiye 155.6 TL harcın, davalı Kurum harçtan muaf olduğundan, davalı şirketten alınarak hazineye irat kaydedilmesine,

Ç.Davacı tarafından karşılanan 24.3 TL peşin harç ile 24.3 TL başvurma harcından oluşan toplam 48.6 TL'nin davalı şirketten alınarak davacıya verilmesine,

D.Davacı ve davalı tarafından karşılanan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

E.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

F.Davalı Kurum kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Kuruma verilmesine, yazılmak suretiyle hükmün bu biçimiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin yatırılan temyiz harcının ilgiliye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,