Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/12988 K.2024/13500

Taraflar arasındaki görülen hizmet tespiti ile prime esas kazancın tespiti istemli davadan dolayı verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davalılardan Kurum ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı firma bünyesinde 01.09.2001 tarihinden 17.12.2008 tarihine kadar aralıksız pizza ustası olarak aylık 1.350,00 TL ücretle çalıştığını, davacının 2001 yılından itibaren çalıştığı halde davalı şirket müvekkilin sigorta girişini 14.09.2007 tarihi ve çıkışını ise 16.12.2008 tarihi olarak gösterdiğini ve müvekkilin sigorta primleri asgari ücret üzerinden ödendiğini, müvekkilinin söz konusu çalışma süresi içerisinde fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil ücretlerinin ve biriken 2 aylık ücretin ödenmediğini,

bu nedenle davalı aleyhine Ankara 1. İş Mahkemesinin 2009/25 Esas sayılı dosyası ile alacak davası açtıklarını, davalının alacak davasını takip etmediğini ve yargılama sonucunda davacı müvekkilin beyanlarının doğruluğunun ispatlandığını ve davanın kesinleştiğini davacının sigortasız çalıştığı dönemlerin tespiti ile düşük yatırılan sigorta primlerinin aldığı maaş üzerinden uyarlanarak Kurum kayıtlarının düzeltilmesi için tespit edilmesini istemek zorunluluğu hasıl olduğu dönemlere ait hizmetinin ve gerçeği aykırı olarak düşük ödenen sigorta primleri ile sigortasız çalışılan dönemin sigortalı olarak tespitine,

Kurum kayıtlarının bu şekilde düzeltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hukuki mesnetten yoksun objektif iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu, davanın hak düşürücü süre ve zamanaşımı nedeniyle davacı talebinin reddi gerektiğini, davacının 01.09.2001-14.09.2007 tarihleri arasında hizmetinin bildirilmediği iddiasının yaşamın olağan akışına aykırı olduğunu, bu durumun ancak davacının rızası ve davacı ile arasındaki muvazaayla mümkün olduğunu, bu durumda davacının objektif iyi niyet kurallarına aykırı davrandığını hizmet ilişkisinin varlığı davacı tarafından ispat edilmesi gerektiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

2.Davalı ... vekili dilekçesinde özetle. Yargıtay ilamında belirtildiği üzere davacının işe girişinin olduğu 2001'den itibaren 2.5 yıl açısından sorumluluk belirlenebileceğinden 2001 Eylül ayından 2.5 yıl sonrası 2004 Mart sonuna kadar bir sorumluluk takdir edilebileceği, bir an için yukarıdaki savunmasının reddi halinde ... Ltd. Şti.

27.04.2006 tarihinde kurulmuş olmasına rağmen müvekkiline bu tarihten sonrası için 2006/4-5-6-7-8-9 dönemleri açısından sorumluluk tesis edilmesinin de hatalı olduğunu, müvekkilinin işveren sıfatına haiz olmadığı gibi aksi kabulde dahi müvekkili bakımından dava hak düşürücü süre içerisinde ikame edildiğini, davacının 14.09.2007 tarihinden itibaren sigortalı olduğunu, 01.01.2013 tarihinden itibaren davacının 2007 ve öncesi dönemine dair çalışma iddiaları hak düşürücü süreye uğradığını beyanla davanın reddini istemiştir.

3.Diğer davalı ... Ltd. Şti.ye duruşma gününü bildirir meşruhatlı davetiye usulüne uygun tebliğ edilmiş ancak taraf duruşmalara katılmamış veya haklı bir itirazda da bulunmamıştır.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan Kurum ve ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. “...Eldeki davada, Mahkemece davacının dönemler itibariyle işverenleri belirlenerek, bu işverenler yanındaki çalışma sürelerinin tespit edilebilmesi için öncelikle talebi somutlaştırılmalı, hangi işverenler yanında, hangi sürelerde çalıştığı, işyerinin hangi tarihte, kime devredildiği açıklattırılmalıdır.

Bu anlatılanlar ışığında, dahili davalı ...’ın hangi tarihler aralığında çalışmanın geçtiği işyerini işlettiği, hangi tarihte, kime devrettiği araştırılmalı, vergi kaydı olup olmadığı, kimin adına kayıtlı olduğu sorularak, vergi kayıtları getirtilmeli, ticaret sicilinden davalı şirketin ortakları ve kuruluş tarihi getirtilerek davalılar arasındaki hukuki ilişki irdelenmeli, ayrıca komşu iş yeri çalışanları tespit edilerek beyanlarına başvurularak, tüm kanıtlar değerlendirilip elde edilecek sonuca göre hüküm kurulması gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi,

usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.” gerekçesi ile bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla özetle; "davanın kısmen kabulüne kısmen reddine;

1-Davacının 01.09.2001-13.07.2006 tarihleri arasında dahili davalı işveren ...'a ait tescilsiz işyerinde hizmet akdiyle kesintisiz ve tam süreli prime esas kazanç alt sınırı üzerinden çalıştığının tespitine,

2-Davacının 14.07.2006-13.09.2007 tarihleri arasında davalı işveren ... Turizm Gıda ... Limited Şirketine ait ... sicil sayılı iş yerinde hizmet akdi ile kesintisiz ve tam süreli prime esas kazanç alt sınırı üzerinden çalıştığının tespitine,

3-Davacının 14.09.2007-16.12.2008 tarihleri arasındaki çalışmaları eksiksiz olarak Kuruma bildirilmiş olduğundan buna ilişkin talebin hukuki yarar bulunmadığından reddine,

4-Davacı tarafın prime esas kazanca ilişkin talebinin reddine," dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan Kurum ve ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Kurum vekili dilekçesinde özetle; kararın bozulmasını talep etmiştir 2.Davalı ... vekili dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti ile prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428. maddesi, 438. maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439. maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme

1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR