Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/13035 K.2025/4434

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili ile davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... Deri Tekt. San. ve Tic. Ltd. Şti. şirketi sahibi ... ...'a bağlı olarak 1996/7. Ay - 2003/10. ay arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

II. CEVAP

1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir. 2.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 12.04.2018 tarih, 2015/285 Esas, 2018/91 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile, ... Teks.ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'ne ait süreler; 15.10.1996- 31.12.1996 arası, 76 gün, 01.01.1997- 28.02.1997 arası, 60 gün, 01.03.1997- 30.06.1997 arası 120 gün. 01.07.1997- 31.08.1997 arası, 60 gün, 1997 yılı 3. dönemde 60 gün, 1998 yılı 1. dönemde 15 gün, 01.01.1999- 31.12.1999 arası 360 gün. 01.01.2000- 22.05.2000 arası 140 gün.11.05.2001- 31.12.2001 arası 230 gün.01.01.2002- 31.03.2002 arası 90 gün, 01.04.2002- 14.04.2002 arası 14 gün, ... Teks. San. Dış Tic. Ltd. Şti.'ye ait süreler; 15.04.2002 - 22.05.2002 arası 38 gün, 01.09.2003 - 01.10.2003 arası 31 gün çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan Kurum ve Gani Deri Tekstil Sanayi Dış Tic. Ltd. Şti. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; somut olayda, bozma ilamı öncesindeki kararda 1999 ve 2000 yılları için hizmet tespiti kararı verilmediği ve davacı temyizi de bulunmadığı halde bozma sonrası 1999 ve 2000 yılları için de hizmet tespitine karar verilerek davalılar lehine oluşan usuli kazanılmış hakkın ihlal edilmesi, davacının çalışmasının mevsimlik olup olmadığı net bir şekilde ortaya konulmadan karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş, davalılar lehine oluşan usuli kazanılmış hakkı gözeterek davalı işyerinin bulunduğu işçi ve işveren sendikalarından davalı işyerinin bulunduğu bölgede deri işinin mevsimlik olup olmadığını sormak, gerektiğinde tekstil mühendisi bilirkişiden işyeri kayıtları üzerinde inceleme yaptırılarak çalışmanın mevsimlik olup olmadığına dair rapor almak, ihtilaflı dönem bordro tanıklarını dinleyerek davacının usta olup olmadığı,

usta ise hangi tarihten itibaren usta olduğunu, ara verme tarihlerinin hangi tarihler arası olduğunu netleştirmek, davacının bildirimleri ile tanık beyanlarını karşılaştırmak ve davacının usta olduğu dönem var ise buna göre tanık beyanlarını yorumlayarak davacının çalışmasının kesintili mi kesintisiz mi devam ettiğini, çalışmasının mevsimlik olup olmadığını somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde tespit ettikten sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Kabule göre de gerekçeli karar başlığında davalı olarak yazılan ...San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemesi hatalı olduğu gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile incelenen dosya kapsamı, toplanan deliller, aldırılan 22.11.2022 tarihli bilirkişi raporu, Yargıtay bozma ilamı içeriği ve Yargıtay ilamında belirtilen usuli kazanılmış hak durumu da gözetilerek; davacının tespitini talep ettiği yıl sonundan dava tarihi olan 01.04.2004 tarihi arasında 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçmediği, iş yerinin talep konusu dönemde faal ve kapsamda olduğu,

SGK işlem dosyaları, iş yeri sicil kaydı, iş yeri faaliyetine dair kayıtlar, fiili çalışmayı doğrulayan tanık beyanları kapsamında, davacının dava konusu yaptığı dönemde, davacının 1041382 sicil numaralı ...

Tekstil ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi nezdinde;15.10.1996 - 14.04.2002 tarihleri arasında aşağıda belirtilen süre ve ücret karşılığında, ... sicil numaralı ... nezdinde;15.04.2002 - 01.10.2003 tarihleri arasında aşağıda belirtilen süre ve ücret karşılığında fiili olarak çalıştığını kanıtladığı kanaatine varılmakla bu davalılar yönünden açılan davanın kısmen kabulüne, kanıtlanmayan fazlaya yönelik istemin reddine, davalı ... hakkında açılan sübut bulmayan davanın ise reddine karar verilerek; davalı ... hakkında açılan davanın reddine, davalılar ...

Tekstil ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve ... Tekstil Dış Ticaret Limited Şirketi yönünden davanın kısmen kabulü ile davacının 1041382 sicil numaralı ... Tekstil ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi nezdinde.

15.10.1996 - 31.12.1996 tarihleri arasında 76 gün, günlük 567.000 TL, 01.01.1997 - 28.02.1997 tarihleri arasında 60 gün, günlük 723.775 TL, 01.03.1997 - 30.06.1997 tarihleri arasında 120 gün, günlük 854.165 TL, 01.07.1997 - 31.08.1997 tarihleri arasında 60 gün, günlük 1.231.371 TL,1997/3 döneminde 60 gün, günlük 1.231.371 TL,1998/1 döneminde 15 gün, günlük 1.668.400 TL, 11.05.2001 - 31.12.2001 tarihleri arasında 230 gün, günlük 7.000.000 TL, 01.01.2002 - 31.03.2002 tarihleri arasında 90 gün, günlük 7.400.025 TL, 01.04.2002 - 14.04.2002 tarihleri arasında 14 gün, günlük 9.262.400 TL ücretle (dönemin para birimi ile),

davacının ... sicil numaralı ... nezdinde. 15.04.2002-22.05.2002 tarihleri arasında 38 gün, günlük 9.262.400 TL, 01.09.2003-01.10.2003 tarihleri arasında 31 gün, günlük 15.267.194 TL ücretle (dönemin para birimi ile) çalıştığının tespitine, fazlaya yönelik istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davanın tam kabulünün gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. 2.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; davanın reddinin gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3. maddesinin atfı ile 1086 sayılı Kanun'un 428 ve 439. maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79. maddesinin 10. fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesinin 9 uncu fıkrası hükümleri

2. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davacı vekili ile davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenlere göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR