Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/13045 K.2025/1626

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 14.09.2000 tarihinden bu yana Ziraat Odası kaydı olduğunu, müvekkilinin tarımsal faaliyetlerinden dolayı üretmiş olduğu ürünlerin satışından kesilmiş olan Bağ-Kur prim kesintisinin Kurum hesabına aktarıldığı andan itibaren zorunlu sigortalı olarak çalıştığı tarihler dışında Tarım Bağ-Kur sigortalı olduğunun tespiti ve tesciline, tescili halinde tahakkuk edecek olan prim borçlarından yürürlükte bulunan af ve yapılandırma yasasından faydalanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde; davacının dilekçesi ekinde gönderdiği belgelerin prim kesintisine ait olmayıp, vergi ödeme makbuzları olduğunu, davacının tevkifatın yapıldığını gösterir belgeleri ibraz etmediğinden herhangi bir işlem yapılmadığını beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi 05.03.2021 tarihli kararı ile davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 05.03.2021 tarihli kararının, davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 30.05.2022 tarihli kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 30.05.2022 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, "20.02.1995 tarihli tevkifata istinaden 01.03.1995 - 31.12.1995 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalılığı bulunan ve müracaatına göre 12.04.2016 tarihinden itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalılığı yeniden başlatılan davacının, Tarım Sigortalı Bilgilerine göre 01.03.1995 - 31.12.1995 sigortalılık süresinin bulunduğu ve daha önce başvuru üzerine söz konusu bu dönemin kabul edildiğinin bilgisi karşısında davada konusuz kalmadığı anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı olan 2926 sayılı Kanun'un “sigortalılığın başlangıcı ve zorunlu oluşu” başlığını taşıyan 5. maddesinin birinci fıkrasında, “2. madde kapsamına girenler, on sekiz yaşını doldurdukları tarihi takip eden yıl başından itibaren sigortalı sayılırlar.

Ancak, 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülükleri kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden ay başından itibaren başlar.” İkinci fıkrasında, “Bu suretle sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçilemez ve kaçınılamaz.” hükmü öngörülmüş olup talep tarım bağkur sigortalılığının tespiti istemine ilişkin olup dosya kapsamındaki belgelerden davanın konusuz kalmadığı,

davanın niteliği gereği kamu düzenine ilişkin olup, esasın incelenip karar verilmesi gerekirken sigortalılık talebi yönünden istinaf talebinin olmadığı gerekçesiyle esas yönden inceleme yapılmaksızın karar verilmesi isabetsizdir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma sonrası İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile resen araştırma ilkesi uyarınca bozma ilamı öncesi tanık dinlemiş; davacının 14.09.2000 tarihinde Ziraat Odasına kaydolduğunu ve aktif üyeliğinin devam ettiği ve 2004, 2005, 2006, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2016, 2017, 2018 yıllarında verilen çiftçilik belgelerinin dosyaya kazandırıldığı, davacının ....'da yağlık zeytin tarımsal faaliyetinde bulunduğu görülmüş, davacının dosya kapsamındaki delillerle fiili çalışmayı ispatlamaya yeterli görülmekle davanın kabulüne davacının 01.03.1995 ile 31.12.1995 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespitine, dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, eksik araştırma ve incelemeye dayalı hüküm kurulduğunu belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR