Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/13057 K.2026/1912

Mahkeme kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 01.08.2005 tarihinden emeklilik nedeni ile ayrıldığı tarih olan 30.09.2011 tarihine kadar aralıksız olarak ... A.Ş. yanında editör sıfatı ile çalıştığı, davacının son aldığı net ücretin 2.589,74 TL olduğu, 10.08.2011 tarihinde emekliliğe hak kazanan davacının Kuruma 24.08.2011 tarihinde başvurduğu, 30.09.2011 tarihinde ... A.Ş.'den ayrıldığı, kendisine 01.10.2011 tarihinden itibaren emekli aylığı bağlandığı, ...

A.Ş. tarafından davacının sigorta primlerinin asgari ücret üzerinden yatırıldığı, çalışma süresi boyunca işveren tarafından davacının ücretinin asgari ücreti aşan kısmının telif adı altında ödendiğini beyanla davacının işe başladığı tarih olan 01.08.2005 ile maaşının gerçeğe uygu olarak Kuruma bildirilmeye başladığı tarih olan Mayıs 2011 tarihleri arası hizmetleri karşılığı ödenen ücret ve telif adı altında yapılan ödemeler toplamının gerçek ücret kabul edilmesine,

bu süre boyunca telif adı altında yapılan ödemelerin prime esas kazanç olarak Kuruma bildirilmesi gerektiğinin tespitine, prime esas kazançların yaşlılık aylığı hesaplanırken ortalama kazancın tespitinde nazara alınmasına ve emekli aylığı tutarının düzeltilmesine, düzeltilen emekli aylığı tutarı ile davacıya ilk aylık bağlanma tarihi olan 01.10.2011 tarihinden itibaren eksik ödenen emekli aylıkları arasındaki farkların ödeme tarihleri itibari ile yasal faizi ile Kurumdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; söz konusu dönemlerin tamamına ait ücretlerin göreve başladığı tarihte yasal mevzuata uygun olarak ilgili Kuruma bildirildiği ve primlerinin eksiksiz yatırıldığı, davacıya ait maaş bordrolarının bu konuda açık ve net olduğu, davacı ile davalı arasında imzalanan hizmet sözleşmesi ile belirlenen ücretin maaş bordrolarında görüldüğü üzere her ay düzenli ve zamanında eksiksiz olarak yatırıldığı, davacının kendisine yatırılan ücreti hiç bir ihtirazi kayıt koymadan çektiği ve maaş ve primlerinin yatırılması hususunda hiç bir aksaklık yaşanmadığı,

bu davada ispat yükünün davacı tarafta olduğunu davacının davanın niteliği gereği iddiasını yazılı delillerle ispatlamakla yükümlü olduğu, davcının primlerinin eksik yatırıldığı talebi ile ilgili Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarının esas olduğu, davacının ileri sürdüğü iddialarını söz konusu Kurum kayıtlarına eş değer belgelerle kanıtlaması gerektiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; bildirimlerin süresinde usulüne uygun yapıldığı, iddianın ispatı gerektiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.MAHKEME İLK KARARI

Mahkeme tarafından 17.11.2015 tarihli ve 2014/306 Esas, 2015/653 Karar sayılı kararla davanın kısmen kabulü ile PEK'ların ayrı ayrı tespiti, eksik bildirilen prim ve ücretlerin tamamlatılmasına, fazlaya ilişkin diğer taleplerin reddine karar verilmiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Mahkemenin 17.11.2015 tarihli ve 2014/306 Esas, 2015/653 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuş ve Yargıtay 21. (kapatılan) Hukuk Dairesince 18.12.2017 tarihli ve 2016/8151 Esas, 2017/10712 Karar sayılı ilamla aşağıdaki gerekçeyle Mahkeme kararı bozulmuştur:

"...Somut olayda, mahkemece banka kayıtları istenmiş olmasına rağmen gönderilen banka kayıtlarının dosyada mevcut olmadığı CD ortamında gönderilenlerin ise açılamadığı, bilirkişi tarafından denetime elverişli ve açıklayıcı bir raporun hazırlanmadığı ve hazırlanan raporda hatalı tarih ve gün hesaplamaların bulunduğu ve raporun bu haliyle hükme esas alındığı ayrıca davacının hizmet cetvelinden de anlaşılacağı üzere iki farklı şirkette çalışmasının olmasına rağmen şirketler arasındaki organik bağ araştırılmadan tek bir şirket yönünden uyuşmazlık konusu dönemin tamamı yönünden hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş;

1- Davacıya ait maaş hesabı banka kayıtları yeniden getirtilerek; banka kayıtlarına göre açıklayıcı ve denetime elverişli rapor almak

2- Davacının çalışmalarının bulunduğu dava dışı ... sicil nolu işveren ile davalı şirket arasında oraganik bağı araştırmak ve ayrı şirketler (işverenler) olması halinde dava dışı işverenide davaya taraf haline getirmek

3-Davacının prime esas kazancının tüm bu araştırmalar sonucu daha yüksek tespit edilmesi halinde yaşlılık aylığına ilişkin talepleri de değerlendirerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir..."

2.Mahkeme tarafından bozma ilamına uyularak 07.10.2020 tarihli ve 2018/9 Esas, 2020/175 Karar sayılı kararlar davanın kabulü ile PEK'ların tespitine karar verilmiştir.

3. Mahkemenin 07.10.2020 tarihli ve 2018/9 Esas, 2020/175 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuş ve Dairemizce 26.04.2021 tarihli ve 2020/11943 Esas, 2021/5851 Karar sayılı ilamla aşağıdaki gerekçeyle Mahkeme kararı bozulmuştur:

"...Dava, davacının 01.08.2005 - 2011 Mayıs tarihleri arasında ödenen ücret ve telif adı altında yapılan ödemeler toplamının gerçek ücret olarak kabul edilerek, bu süre boyunca telif adı altında yapılan ödemelerin prime esas kazanç olarak Kuruma bildirilmesi gerektiğinin tespiti, emekli aylığı tutarının düzeltilmesi ve düzeltilen emekli aylığı tutarı ile davacıya ilk aylık bağlanma tarihi olan 01.10.2011 tarihinden itibaren eksik ödenen emekli aylıkları arasındaki farkların ödeme tarihleri itibari ile yasal faizi ile Kurumdan tahsiline karar verilmesi istemine ilişkindir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacıya ait hizmet cetveli incelendiğinde 01.08.2005 – 30.09.2009 arası ... A.Ş.’ye ait ... sicil nolu işyerinden, 01.10.2009 – 30.09.2011 tarihleri arasında davalı ...Ş.’ye ait ... sicil nolu işyerinden bildirim yapıldığı, davacının 01.10.2011 tarihi itibari ile emekli olduğu, davacının davalı işveren nezdinde güzellik dergisi editörü olarak çalıştığı anlaşılmaktadır.

Bozma sonrasında yapılan yargılama sonucunda, davalı şirketler arasında organik bağ olduğu kabul edilerek, banka kayıtlarının incelenmesinde davacı adına maaş ödemesi ve telif adı altında ödemeler yapıldığı, davacının prime esas kazancının bu iki ödemenin toplamı üzerinden bildirilmesi gerektiği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş ise de; dosyadaki belgelerden davalı ...Ş. ile dava dışı ... A.Ş. arasındaki organik bağın yeterince araştırılmadığı, bozmaya uyulduğu halde bozma gereği yerine getirilmeden, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak karar verildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davalı ...Ş. ile dava dışı ... A.Ş. arasında organik bağ olup olmadığı araştırılmalı; bu amaçla ilgili ... Sicili Müdürlüğünden adı geçen şirketlere ilişkin tüm kayıt ve belgeler getirtilerek şirketler arasında organik bağ olup olmadığı belirlenmeli; aralarında organik bağ olmadığı belirlenmesi halinde, (dosyadaki belgelerden dava dışı ... A.Ş.’nin iflasına karar verildiği anlaşılmakla) anılan şirketin tüzel kişiliğinin devam edip etmediği ilgili ... Sicili Müdürlüğünden sorularak açıklığa kavuşturulmalı, ... sicilindeki kaydının terkin edilmiş olması halinde şirketin ihya edilmesi için yasal prosedür işletilmek suretiyle, şirketin ihyasına dair karar alındıktan sonra, usulüne uygun şekilde taraf teşkili sağlanıp sonrasında karar verilmelidir.

Diğer yandan, bilirkişi raporunda yapılan hesaplamada vergi iadesi ve masraf ödemelerinin sigorta primine esas kazanç bakımından ücrete dahil edilmesi de hatalı olmuştur. Mahkemece, bilirkişi raporunda ücrete dahil edilen vergi iadesi ve masraf ödemeleri hesaplamadan hariç tutularak, dosyada mevcut banka kayıtlarına göre açıklayıcı ve denetime elverişli bir rapor alınıp, yapılacak inceleme sonucuna göre davacının talepleri de göz önünde bulundurulmak suretiyle karar verilmelidir..."

4.Mahkeme tarafından bozma ilamına uyularak yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne fark primlerin (ayrıntılı) tespitine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, davacının emeklilik ve fark aylık taleplerinin davalı ... yönünden kabulü ile davacıya yapılan ilk aylık bağlama tarihi olan 01.10.2011 tarihinden geçerli olmak üzere bağlanması gereken 2011/Ekim ayına ait aylığın ek ödeme hariç 1410,06 TL, ek ödeme dahil 1466,46 TL olması gerektiğinin tespitine,

aylığın güncelenmesi nedeniyle ortaya çıkan fark aylık miktarının 14.843,58 TL olması gerektiğinin ve eksik ödenen aylıklara ait faiz miktarının ise 5510 sayılı Kanun'un 42. maddesi gözetilerek 1.689,52 TL olması gerektiğinin tespitine, davacının eksik ödenen aylıklara ait faiz tutarı hakkında davalı işverenlere husumet yöneltemeyeceğinden, faiz talebi hakkında davalı işverenlere yöneltilen talebin husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Kurum işlem ve hesaplarının yerinde olduğu, eksik araştırma ile karar verildiği iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, prime esas kazanç ile yaşlılık aylığı tutarının tespiti ile fark aylıkların tahsiline ilişkindir.

1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz kapsam ve nedenlerine göre, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR