Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/13115 K.2025/2483

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 15.03.2018- 01.01.2019 tarihleri arasında davalı iş yerinde kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkili şirkette işe giriş bildirgesinde belirtildiği üzere 01.01.2019 tarihinde işe başlamış olduğunu, 31.03.2020 tarihinde işten ayrılış bildirgesinin verildiğini, davacı ile imzalanmış olan belirsiz süreli iş sözleşmesinde de geçtiği üzere davacının işe başladığı tarihin 01.01.2019 tarihi olduğunu, davacının daha önceki bir dönemde müvekkili şirkette çalıştığına dair iddialarının gerçek dışı ve asılsız olduğunu, davacının yine dilekçesinde haftanın 7 günü kesintisiz olarak müvekkilinin şirkette çalıştığını iddia etmekte olduğunu, bu iddiasının da asılsız ve gerçek dışı olduğunu,

davacının çalışma saatlerini gösteren 01.01.2019 tarihinde imzalamış olduğu taahhütname ve ücret bordrolarından anlaşılacağı üzere, hafta içi günlerde saat 08:30-12:00 arasında çalışma, 12:00-13:00 arası yemek ve dinlenme, 13:00-18:00 arasında çalışmasının mevcut olduğunu, hafta sonu cumartesi gününde saat 08:30-12:00 arasında çalışma, 12:00-13:00 arası yemek ve dinlenme, 13:00-15:00 arasında çalışmasının mevcut olduğunu, bu nedenle davacının fazla mesai alacağının bulunmadığını, davacının pazar günü çalışmasının olmadığını, açıklanan nedenlerle,

davacı tarafından açılmış olan haksız ve hukuki dayanaklardan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde; hizmet tespiti davalarının yasal dayanağının 506 sayılı Kanun'un mülga 79/10. maddesi ile 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddesi olup, konuya ilişkin Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin emsal kararlarında da açıkça belirtildiği üzere (10.

Hukuk Dairesi 28.02.2006 tarih ve 2005/11870 esas 2006/2054 karar) bu tür davaların kamu düzenini ilgilendirdiğinden, işverenin kabulünün tek başına hukuki sonuç doğurmayacağını, bu davaların 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddesi gereğince 5 yıllık hak düşürücü süreye tabi olup, hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren dava tarihine kadar 5 yıl geçmiş ise, davanın hak düşürücü süre yönünden reddini dilediklerini, işe giriş bildirgesinin verilmiş olsa bile işe giriş bildirgesinden önceki sürelerle ilgili hak düşürücü sürenin işleyeceğinin göz önünde bulundurulması gerektiğini,

davacıya ait kurumları kayıtları incelendiğinde; davacının sigortalı olarak çalıştığı günlerin Kuruma bildirildiğinin görüldüğünü, Kurum kayıtlarına göre davacının davalı işverene ait işyerinde Kuruma bildirilen günler dışında çalıştığını gösterir bir tespit ve belge bulunmadığını, bu itibarla Kurum kayıtları ile çelişen davanın reddine, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydınla bil farz dava kısmen de olsa kabul edilse dahi davayı Kurumlarını tahrik etmediğinden ve kusurunun da bulunmadığından yargılama gideri ile ücreti vekalete sorumlu tutulmaması gerektiğine, bu nedenlerle davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamı, evraklar birlikte değerlendirildiğinde; davanın kabulü ile davacının davalıya ait 25435.027 sicil nolu ... Elektrik İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ünvanlı işyerinde Kuruma bildirilmiş olan 01.01.2019 tarihi dışlanmak suretiyle 15.03.2018 tarihi ile 01.01.2019 tarihi arasında prime esas kazancın alt sınırındaki ücretle aralıksız olarak hizmet akdiyle çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dosyası kapsamında mevcut maddi delillere uygun, yasal ve hukuksal gerekçelere dayandığı, delillerin takdirinde herhangi bir isabetsizlik ve kamu düzenine aykırı bir halin varlığının tespit edilemediği dikkate alınmak sureti ile fer'i müdahil Kurum ve davalı ... ... A.Ş. vekilleri tarafından yapılan istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-b maddesinin (1) numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1- Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacının 01.01.2019 tarihli imzalı işe giriş bildirgesi olduğunu,öncesine ilişkin davacının çalışmasının olmadığını, işten çıkarılma korkusuyla imzalandığı değerlendirilerek davanın kabulüne karar verildiğini, eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan etmektedir. 2- Fer'i müdahil Kurum vekili; davacının çalıştığı süreye ilişkin bildirimlerinin yapılmış olduğunu,dinlenen tanık beyanlarının fiili çalışmayı ispatlar nitelikte olmadığını,eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının 15.03.2018- 01.01.2019 tarihleri arasında davalı işyerinde tam zamanlı olarak çalıştığına ilişkin hizmet tespiti istemine ilişkindir.

5510 sayılı Kanun'un 30. maddesi 3. fıkrası (a) bendinde; bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten sonra ilk defa sigortalı olan kişilerden yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi hariç olmak üzere bu Kanuna göre veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmaya başlayanların yaşlılık aylıkları, çalışmaya başladıkları tarihi takip eden ödeme dönemi başında kesileceği düzenlenmiştir. Bu düzenleme uyarınca, 5510 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 01.10.2008 tarihinden sonra ilk defa sigortalı olanlardan yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra çalışmaya başlayanların aylıkları kesilecektir.

Ancak, 5510 sayılı Kanun'un "Sosyal güvenlik destek primine ilişkin geçiş hükümleri" başlıklı geçici 14 üncü maddesi ile bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten önce sigortalı olanlar hakkında sosyal güvenlik destek primine tabi olma bakımından bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümlerin uygulanmasına devam edileceğine dair amir hüküm getirilmiştir.

5510 sayılı Kanun'la yürürlükten kaldırılan 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nda ise "yaşlılık aylığı alanların yeniden çalışmaları" başlıklı 63. maddesinin.

(A) bendinde yaşlılık aylığı almakta iken çalışmaya başlayanların yaşlılık aylıklarının bu çalışma olgusuna dayalı ve onunla sınırlı olarak kesilmesi gerektiği, (B) bendinde; tekrar sigortalı bir işte çalışma halinde, sigortalı adına sosyal güvenlik destek primi ödenmesi suretiyle, yaşlılık aylığının ödenmesine devam olunacağı hükümlerinin düzenlendiği, söz konusu maddenin son fıkrasında ise, yaşlılık aylığı almakta iken tekrar çalışmaya başlayan sigortalıya, 506 sayılı Kanun'un 63. maddesinin (A) ya da (B) bendinden yararlanmak için bir tercih hakkı tanındığı anlaşılmaktadır.

İnceleme konusu dosyada; tahsis talebine istinaden davacıya 01.06.2010 tarihinde yaşlılık aylığı bağlandığı, yaşlılık aylığı almakta iken 01.01.2019 - 31.03.2020 tarihleri arasında davalı işveren şirket yanından SGDP (kod 2) ile bildiriminin yapıldığı, açtığı dava ile de 15.03.2018- 01.01.2019 arasında eksik bildirilen günlerin tespitini talep ettiği, Mahkemece davanın kabulüne karar verilerek davacının davalıya ait 25435.027 sicil nolu ... Elektrik İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ünvanlı işyerinde kuruma bildirilmiş olan 01.01.2019 tarihi dışlanmak suretiyle 15.03.2018 tarihi ile 01.01.2019 tarihi arasında prime esas kazancın alt sınırındaki ücretle aralıksız olarak hizmet akdiyle çalıştığının tespitine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece verilen karar eksik incelemeye dayalıdır. İnceleme konusu eldeki davada, 01.06.2010 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanan davacının hizmet tespitine karar verilen uyuşmazlık konusu dönem yönünden 01.06.2010 sonrası için sosyal güvenlik destek primine tabi çalışma hakkı bulunduğu sabittir. Mahkemece davacının talebi net bir şekilde açıklattırılmalı, yaşlılık aylığı aldığı 15.03.2018- 01.01.2019 dönemi yönünden isteminin, 506 sayılı Kanun’un 63/A maddesi kapsamında yaşlılık aylığı kesilerek tüm sigorta kollarına tabi çalışma tespiti mi yoksa, 63/B kapsamında sosyal güvenlik destek primine tabi çalışmanın tespiti mi olduğu hususu aydınlatılmalı ve yukarıda yapılan açıklamalar ışığında bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve kanuna aykırı olup, bozma nedenidir.

VI.KARAR