Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/1337 K.2024/4968

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen iş kazası tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkilinin davalı işverenlere ait şirketin Libya'da Üniversite binası yapımında tesisat ustası olarak çalışmakta iken 27.09.2009 tarihinde çalıştığı binada montaj işi yaparken kafasının üzerine düşmesi nedeniyle geçirdiği elim iş kazası nedeniyle beyinde kan pıhtılaşması oluştuğunu, uzun süre Libyada hastanede tedavi altında kaldığını ve 2 defa ameliyat geçirdiğini daha sonra da Özel İncek FTR Hastanesinde de iki ay kadar tedavi gördüğünü belirterek dava konusu 27.09.2009 tarihinde meydana gelen kazanın iş kazası olduğunun tespitine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... İnş. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil ... İnşaat ve Ticaret A.Ş. ile Libya Devleti İdari Binaları Geliştirme Kurumu arasında imzalanan sözleşme uyarınca müvekkil şirketin Al-Fateh Üniversitesi Ekonomi ve Hukuk Fakültesi binalarının inşaatı işini yüklendiğini, bahsi geçen işin Mekanik Tesisat İşleri ise müvekkili ile imzaladığı 14.10.2008 tarihli sözleşme ile diğer davalı ... Elektromekanik San. Tic.

A.Ş.’ye devredildiğini, Libya Devleti mevzuatı uyarınca, Libya’da yapım işi üstlenen yabancı gerçek ve tüzel kişilerin taşeron çalıştırabilmesi mümkün olmadığını, müvekkili şirket ile ...

Elektromekanik arasında imzalanan sözleşmede "Yüklenici’nin elemanları Türkiye’den İşveren personeli olarak geleceklerinden dolayı, SSK primleri (topluluk sigortası) yüklenici hak edişlerinden kesilmek üzere işveren tarafından karşılanacaktır. "hükmünün yer aldığını, davacının diğer davalı ...

A.Ş. çalışanı olduğunu, İş-Kur nezdinde davacı işçi ile müvekkil şirket arasında iş akdi imzalandığını, işe giriş ve çıkış bildirgesinin müvekkil şirket tarafından verildiğini, davacının iddialarının aksine olayın meydana gelmesinde müvekkili şirketin herhangi bir kusurunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

3.Davalı ... Elektromekanik San. ve. Tic. A.Ş. davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 05.11.2020 tarihli ve 2019/269 E., 2020/163 K. sayılı kararıyla; konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 28.04.2022 tarihli ve 2020/1528 E., 2022/734 K. sayılı kararıyla istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; "Somut olayda, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi uyarınca iş kazası olduğunun tespit edildiğine dair SGK Başkanlığının yazısı gerekçe gösterilerek, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş ise de; aslen Kurumca alınan karar tek taraflı ve sadece davalı ... bağlayacak olup, uyuşmazlığın tüm taraflar yönünden kesin surette çözülmesi gerektiğinden, diğer davalılar bakımından da söz konusu olayın araştırılması, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinde belirlenen şartları taşıyıp taşımadığı ve devamla iş kazası olup olmadığı hususunun belirlenmesi gerekmektedir." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Mahkememizce bozma ilamına uyulmuştur. Davalı ... İnşaat vekili bu aşamada sunacakları yeni delil olmadığını, davanın reddini talep etmiştir. ... Şirketi vekili de önceki beyanlarını tekrarla, davanın reddini talep etmiştir.

Davalıların yeni delil sunmamaları ve bozma kararı öncesi kanıtlara dayanmaları nedeniyle yeniden araştırma yapılmamış ve bozma kararı doğrultusunda ...'na karşı açılan davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına, diğer davalılar yönünden ise davanın kabulüne karar vermek gerekmiş,

...'na 10.03.2010 tarihinde iş kazası tespiti başvurusunda bulunulmasına rağmen davanın açıldığı 13.09.2019 tarihine kadar tespit yapılamadığı ve iş kazası tespitinin yargılama aşamasında yapıldığı ve ...'nun da davanın açılmasına sebebiyet verdiği anlaşıldığından yargılama giderlerinden sorumlu tutulması gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. " gerekçesiyle "1-Davalı SGK'ya karşı açılan davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına,

2-Davalılar ... İnşaat ve Ticaret A.Ş. ile ... Elektromekanik Sanayi ve Ticaret A.Ş. aleyhine açılan davanın kabulü ile davacı ...'ın 27.09.2009 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine" karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde, dava açılmasına sebebiyet vermediklerini aleyhe harç ve vekalet ücreti olmaması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazası tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 331 nci maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 5510 sayılı Kanun'un 13 ve devamı maddeleri

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, kanunun açık hükmüne aykırı görülen hususlara uygun olması nedeniyle davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bent dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Her ne kadar Mahkemece, davalı Kurumun harçtan muaf olduğu belirtilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yargılama giderlerine ilişkin hükmün 4 üncü paragrafında, davalı Kurumun harçtan sorumlu tutulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma sebebidir

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; hükmün (4) nolu bendindeki "davalılardan" ibaresinin silinerek yerine " davalılar ... İnşaat ve Ticaret A.Ş. ile ... Elektromekanik Sanayi ve Ticaret A.Ş.'den" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,