Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/13606 K.2025/121

Taraflar arasındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde;müvekkilinin 2926 sayılı Kanun gereğince süt üreticisi olarak Bağ-Kur tarım sigortalısı olmak için davalı Kuruma başvurduğunu ve 7429241460 sigorta sicil numarası ile tarım sigortalısı olarak tescil edildiğini, tescil gerekçesinin davacının o dönemde doğrudan süt üreticisi olması nedeniyle ürettiği sütleri sattığı ...

Mandıra ... -... verdiği süt ürünleri alımı sırasında ilgili kuruluş olarak Bağ-Kur için tevfikatın 28.02.2001 yılında yapıldığını, verilen süt ürünleri için Bağ-Kur tevkifatının 28.02.2001 yılından itibaren başladığını, müvekkilinin, sigortalılık başlangıç tarihinin tevkifat nedeniyle 28.02.2001 tarihinden itibaren sayılması için davalı Kuruma başvurduğunu ancak Kurumca bu talebinin kabul edilmeyerek tevkifata rağmen sigortalılık süresinin 28.02.2001 tarihinden itibaren başlaması gerekirken reddedildiğini beyanla;

davacının sigortalılık başlangıç tarihinin ilk tevkifatın kesildiği 28.02.2001 tarihini takip eden ay başı olan 01.03.2001 olduğunun tespiti ve tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle.

Kurum kayıtlarının incelenmesinde [TCKN] kimlik numaralı sigortalısı ...'un dosyasında tevkifata istinaden geriye dönük tescil ve hizmet talebinde bulunduğunu, bu talebe istinaden kurumun tevkifat arşivinde yapılan inceleme sonucunda ''Tevkifat Bildirim Listesine arşiv kayıtlarında ve Tevkifat Bildirim Listesinde ismine rastlanılmadığı'' tespiti yapıldığından adı geçene tevkifata istinaden geriye dönük tescil ve hizmet talebine işlem yapılmadığını,

sigortalıların kendileri tarafından kurumlarına dilekçe ekinde sunmaları gereken Tevkifat belgelerini ve Ziraat Odası kaydını temin ederek Kuruma ibraz etmeleri gerektiğini ancak davacıya ait sayılan şartlardan hiçbirine rastlanmadığını, belirtilen yasal düzenleme gereği davacının talebinde belirttiği dönemlere ait tevkifat kesintilerinin kendisine ait olduğunu ispatlaması gerektiğini beyanla; davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "..davanın (davacının 05.04.2023 tarihli açıklamalı beyan dilekçesi dikkate alınarak) kabulü ile davacının 01.03.2001-31.12.2001 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun'a tabi Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine,.." karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, hatalı karar verildiğini, Kurum işlemlerinin mevzuata uygun olduğunu beyan ile davanın reddini istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 2926 sayılı kanuna tabi Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti talebine ilişkindir. 2926 sayılı Kanun'un 2. maddesinde, Kanunla veya kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan sosyal güvenlik kuruluşları kapsamı dışında kalan ve herhangi bir işverene hizmet akdiyle bağlı olmaksızın, 3. maddenin (b) bendinde tanımlanan tarımsal faaliyette bulunanların Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılacakları belirtilmiştir.

Anılan Kanunun 3. maddesinin (b) bendinde “Tarımsal faaliyette bulunanlar: kendi mülkünde, ortaklık veya kiralamak suretiyle başkalarının mülkünde, kamuya mahsus mahallerde ekim dikim, bakım, üretim, yetiştirme ve ıslah yollarıyla veya doğrudan doğruya tabiattan istifade etmek suretiyle bitki, orman, hayvan ve su ürünlerinin üretimini, avlanmasını, avcılar ve yetiştiriciler tarafından muhafazasını, taşınmasını sağlayanlar veya bu ürünlerden sair bir şekilde faydalanmak suretiyle kendi adına ve hesabına faaliyette bulunanlar” olarak tanımlanmış, 5. maddesinde, sigortalı olmanın zorunlu olduğu,

sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçilemeyeceği ve kaçınılamayacağı, 6. maddesinde ise, diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamına tabi bir işte çalışanların, çalışmaya başladıkları tarihten bir gün önce sigortalılıklarının sona ereceği hüküm altına alınmıştır. Ayrıca aynı Kanun'un 9. maddesi Kuruma re'sen tescil yükümlülüğü yüklemiştir.

Eldeki davada, davacı 237 litre süt sattığına ilişkin 28.02.2001 tarihli müstahsil makbuzu fotokopisi ibraz etmek suretiyle Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespitini talep etmiş, Mahkemece dört tanık dinlenmek suretiyle açılan davanın kabulüne karar verilmiş ise de karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Öncelikle incelemeye konu somut olayda, davacının kendi nam ve hesabına 2001 yılı ve öncesinde tarımsal faaliyette bulunup bulunmadığı, özellikle süt üretimi yaptığı ve sattığını beyan etmesi üzerine günlük 237 litre süt üretip satabilecek hayvan varlığı bulunup bulunmadığı araştırılmalı, davacının sadece bir makbuz ibraz ettiği dikkate alındığında varsa önceki ve sonraki sütleri kime sattığı, neden prim tevkifatı yapılmadığı,

listelerde isminin neden yer almadığı hususu araştırılmalı, ibraz edilen 28.02.2021 tarihli fotokopi makbuzun gerçek olup olmadığı üzerinde durulmalı, özellikle tanıkların bir kısmının davacının 2000 yılında bir kısmının 2001 yılında Antalya'ya taşındığı beyanları üzerine hangi tarihte taşındığı araştırılmalı buna yönelik muhtarlık kayıtları getirtilmeli ve tanıklar dinlenilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR