Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/13617 K.2025/4904

Bölge Adliye Mahkemesi kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 29.05.2014-30.11.2015 tarihleri aralığından davalı şirket yanında minübüs muavinliği yaptığını, anılan tarih aralığında hizmetinin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle: açılan davayı kabul etmediklerini, davacının müvekkili şirkette herhangi bir çalışmasının bulunmadığını bu sebeple davanın reddini talep etmiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarının delillerle ispatlanması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; eksik araştırma ile karar verildiğini, dinlenen tanıkların davalı bünyesinde halen çalışmakta olduğunu ve baskı altında beyanda bulunduklarını belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini beyan etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

1-Hizmet tespiti yönünden davanın yasal dayanağı; 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesidir. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

İlgili yasalarda hizmet tespiti davasında ispat yönteminin ne şekilde olması gerektiğine dair herhangi bir açıklama bulunmadığından, kamu düzenine ilişkin bu tür davalarda taraflar her türlü delile dayanabileceği gibi mahkemece kendiliğinden araştırma ilkesine göre delil toplanabilir ve inceleme yapılabilir. Bu davaların kamu düzenine ilişkin olduğu da gözetilerek davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığı yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmelidir. Bu nedenle fiili çalışma olgusunun somut şekilde ispatlanabilmesi için sadece taraf delilleriyle yetinilmeyip Mahkemece resen araştırma yapılmalıdır.

2.İnceleme konusu eldeki dava, davacının 29.05.2014 - 30.11.2015 tarihleri arasında davalı iş yerinde çalıştırıldığının tespiti istemine ilişkin olup Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ise de verilen hükmün eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı olduğu anlaşılmaktadır.

3.Dosyadaki kayıt ve belgelerin incelenmesinde; davacının davalılar işveren bünyesinde muavinlik yaptığnı iddia ettiğinden, davanın somutlaştırılması kapsamında davacının ayrıntılı beyanı alınarak hangi plakalı araçta, hangi şoför nezaretinde muavinlik yaptığı sorulmalı, davacının talep ettiği dönem içerisinde çalıştığı servis belirlendikten sonra bu serviste hangi öğrencileri veya velileri taşıdığı sorulmalı, belirlenen kişiler tanık olarak dinlenilmeli, yine davalılar arasındaki ilişki belirlenerek, davalı işverenlerden;

davacının hangi serviste muavinlik yaptığı plakası sorularak belirlenmeli, bu serviste bulunan şoför ve öğrenci ile velileri belirlenmeli, özel rehabilitasyon merkezine taşıma işi gerçekleştirilen özel servis araçları ve bunların şoförleri belirlenmeli, davacının talep ettiği dönem içerisinde hizmetleri bulunan bordro tanıkları ile belirlenen tanıklar dinlenerek varsa çelişkileri giderilmeli elde edilecek sonuç değerlendirilmek suretiyle hüküm kurulması gerekir iken eksik araştırma ile hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR