Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/13678 K.2025/1527

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 20.05.2015 günlü iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan ilk peşin değerli gelirler nedeniyle meydana gelen Kurum zararının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istediği anlaşılmıştır.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri cevap dilekçesinde ve duruşmadaki beyanlarında, davanın reddini talep etmişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 04.07.2017 tarih, 2017/76 E.-2017/341 K. sayılı kararıyla; davanın kabulü ile davalılar ... ile ...'ın 20.05.2015 tarihinde meydana gelen ve sigortalı ...'nın vefatı ile neticelenen iş kazasında %80 oranında (bu kusurun %45'i ...'in, %35'u ...'ın) kusurlu oldukları ve davacı Kurumun 111.147,31 TL'lik zararı söz konusu davalılardan rücuen talep edebileceğinin tespiti ile 97.253,90 TL peşin sermaye değerli gelir yönünden Kurum alacağının tahsis ve onay tarihi olan 15.01.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, davacı tarafın fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 26.12.2017 tarih, 2017/2044 E.-2017/2199 K. sayılı kararıyla davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; inceleme konusu davada, eldeki davada talebin teselsüle dayalı olması ve ceza dosyasının kesinleştiği anlaşılmakla, ceza davasında kusurlu bulunarak mahkum olan ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı alan dava dışı sanık ...'ın kusur durumu da gözetilerek, eldeki dosya ile ceza dosyasında alınan kusur raporları arasındaki çelişki giderilmeli, bu kapsamda iş kazasının olduğu meslek kolu ile iş ve işçi güvenliği konusunda uzman bilirkişi kurulundan yeniden, Murat'ın kusurunu da irdeleyen ve çelişkiyi giderecek şekilde bir kusur raporu alınarak, ilk kararın davalılar tarafından temyiz edilmemesi nedeniyle Kurum lehine oluşacak usuli kazanılmış hakkın da dikkate alınması gerekeceği hususu gözetilmek suretiyle sonuca gidilmelidir.

Yukarıdaki yasal düzenleme ve açıklamalar ışığında dava değerlendirildiğinde, işverenin teselsül sorumluluğu 5510 sayılı Kanun'un 21/1 kapsamında, 3. kişilerin teselsül sorumluluğunun 21/4 kapsamında olduğu gözetilmek suretiyle, dava dışı ...'ın alt işveren mi, yoksa alt işveren ...'ın yetkilisi mi ya da onun işveren vekili mi olduğu hususu yukarıda belirtilen Daire ilkelerine uygun olarak irdelenmeli, sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 20.05.2015 tarihinde .... Mah. Bor Sk.

No: 11 ..../Konya adresinde yapılan bina inşaatında iskele kurulumu işinde çalışan ...'nın 1. kat seviyesinden aşağıya inşaat demirlerinin üzerine düşerek yaralandığı ve kaldırıldığı hastanede vefat ettiği, Kurumca sigortalının hak sahibi olan eşine 138.934,14 TL peşin değerli gelir bağlandığı, sigortalı işe giriş bildirgesinde kazalının 20.05.2015 tarihinde işe başladığının belirtildiği, davalılar ... ve ... arasında 14.02.2015 tarihli İnşaat Yapım Sözleşmesi akdedildiği,

Sosyal Güvenlik Kurumu Başmüfettişi tarafından düzenlenen raporda olayın bir iş kazası olduğu ve olayın meydana gelmesinde alt işveren ...'ın asıl işveren ... ile birlikte %100 oranında kusurlu olduğunun tespitinin yapıldığı, Konya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın soruşturma dosyası kapsamında hazırlanan raporda ... ve ...'ın asli kusurlu oldukları ve kazalı işçinin tali kusurlu olduğunun belirtildiği, Konya 1. İş Mahkemesinin 2015/673 E sayılı dosyası kapsamında aldırılan 01.08.2016 tarihli bilirkişi raporunda ...'in %50, ...'ın %25 ve kazalı ...'nın %25 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği,

yine 1. İş Mahkemesinin dosyası kapsamında aldırılan 16.05.2016 ve 31.10.2016 tarihli bilirkişi raporlarında işveren ...'in %45 oranında, alt işveren ...'ın %35 oranında ve ... ...'nın %20 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, Konya 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 2015/551 E sayılı dosyası kapsamında ... ve ...'ın cezalandırılmalarına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği,

Mahkemece 1. İş Mahkemesi ve 4. Asliye Ceza Mahkemesi dosyası kapsamları ile SGK denetmen raporu da dikkate alınmak suretiyle yeniden bilirkişiler ...,...,ve ...'dan kusur oranlarının tespiti hususunda rapor aldırılmış, rapor kapsamına göre davalı ...'in %45 oranında, davalı ...'ın %35 oranında ve kazalı ...'nın %20 oranında kusurlu olduklarının tespitinin yapıldığı, işbu raporda tespit edilen kusur oranlarının daha önce 1. İş Mahkemesinden aldırılan 16.05.2016 ve 31.10.2016 tarihli bilirkişi raporlarında tespit edilen kusur oranları ile de uyumlu olduğu,

dosyanın Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda yeniden kusur tespiti açısından bilirkişilere tevdii edildiği ve alınan bilirkişi raporu ile bozma öncesi alınan raporların birbiriyle örtüştüğü, daha sonrasında hesap bilirkişisinden rapor alındığı,

Mahkemece alınan bilirkişi raporları hüküm kurmaya ve denetime elverişli olarak kabul edilmiş olup bu bağlamda davalılar ... ve ...'ın 20.05.2015 tarihinde meydana gelen ve sigortalı ...'nın vefatı ile sonuçlanan iş kazasında %80 oranında kusurlu oldukları ve davacı Kurumun sigortalının hak sahibine bağlanan gelirin 111.147,31 TL'lik kısmını davalılardan rücuen talep edebileceği sonuç ve kanaatine varılmış, ayrıca işbu dosyada Mahkemenin2017/76 Esas,

2017/341 Karar sayılı önceki ilamında davalılar ... ve ... hakkında 97.253,90 TL PSD gelirin 15.01.2016 tarihinden itibaren davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili yönündeki kararın davalılarca temyiz edilmemesi nedeniyle kurum lehine oluşacak usuli kazanılmış hakkın dikkate alınması gerektiği hususunun tespiti ile davanın kabulüne iş bu dosyada Mahkemenin 2017/76 Esas,

2017/341 Karar sayılı önceki ilamında davalılar ... ve ... hakkında 97.253,90 TL PSD gelirin 15.01.2016 tarihinden itibaren davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili yönündeki kararın davalılarca temyiz edilmemesi nedeniyle Kurum lehine oluşacak usuli kazanılmış hakkın dikkate alınması gerektiği hususunun tespiti ile 111.147,31 TL PSD gelirin tahsis onay tarihi olan 15.01.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalı Kuruma verilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; kusuru kabul etmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, rücuan tazminat ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 21. ve 76. maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme

1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR