Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/13823 K.2025/1602

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

2926 sayılı Kanun'un 2. ve 3. maddelerine atıf yaparak müvekkilinin eşi ...'nin 6111 sayılı Kanun'dan yararlanmak için 30.05.2011 tarihinde başvuruda bulunduğu, askerlik borçlanmasını ve diğer borçları ödeyip emekli olabilmek için SGK Adana İl Müdürlüğü Ceyhan Sosyal Güvenlik Merkezine başvuruda bulunduğunu, kendisine çıkarılan borcu ödediğini, çıkarılan 22.009,00 TL tutarındaki borcu ödedikten sonra 16.06.2011 tarihinde emeklilik başvurusunda bulunduğunu, Kurumun Ceyhan Ziraat Odasındaki üyelik kaydının geçersiz olması nedeniyle emelilik başvrusunu reddettiğini,

müvekkilinin eşinin yaz aylarında Malatya ilinde kayısı ve buğday ziraatı ile ilgilenndiğini, 1997-2011 tarihleri arasında çiftçilik yaptığını, 2011 yılında ...'dan tarla kiraladığını, Ceyhan Ziraat Odasında üyelik kaydının 01.01.1997 tarihihde olduğunu, Hekimhan Ziraat Odasında da kaydının bulunduğunu, 20.06.1998 ve 04.11.1998 tarihlerinde yetiştirdiği buğdayları Toprak Mahsulleri Ofisine sattığına dair belgelerin bulunduğunu, Kurumun bu belgelerden 04.11.1998 tarihli belgeyi esas aldığını, 2926 sayılı Kanun'un 2., 5.,

ve 9. maddelerine göre sigortalı sayılanların sigortalılığının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kuruma kayıt ve tescillerini yaptırmayanların Kurumca res'en yapılması gerektiğini belirterek müvekkilinin eşinin 01.01.1997 tarihinden itibaren Ceyhan Ziraat Odasına kayıtlı olduğunun tespitine, 01.01.1997-01.01.2011 tarihleri arasında Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesptine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Sosyal Güvenlik denetmenlerince yapılan denetimde davacı murisinin Ziraat Odası üyelik kaydının geçersiz sayılması nedeniyle Tarım Bağ-Kur hizmetinin iptal edildiğini, Ziraat Odasının üyelik kayıt defterlerinin Bağ-Kur Genel Müdürlüğünün 16.12.1998 tarih ve 306706 sayılı talimatında belirtilen hususiyetleri taşımadığını, bu nedenle davacının üyelik kaydının geçersiz sayıldığını, kurum işleminde hukuka aykırılık bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 14.10.2021 tarihli kararı ile "Davanın kısmen kabulü ile 1- ...'nin 01.01.1997-01.12.1998 ve 01.01.1999-01.01.2011 tarihleri arasında tarım bağkur sigortalısı olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 2-Aksi yönde Kurum işleminin iptaline" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 14.10.2021 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 20.10.2022 tarihli kararıyla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin 20.10.2022 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 13.04.2023 tarihli kararıyla, "...

1.Eldeki davada, 01.12.1998 tarihinde ilk defa davacılar murisine ait ürün satışından prim tevkifatı yapılması nedeniyle kurum tarafından 01.12.1998 tarihinden itibaren tescil yapıldığı, Mahkeme tarafından 01.01.1997-01.12.1998 ve 01.01.1999-01.01.2011 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalı olduğunun tespitine karar verilmiş ise de dosya kapsamında bu tarih öncesinde 20.06.1998 tarihli TMO tarafından düzenlenen ürün satışı olduğuna dair alım fişi bulunması karşısında tevkifat varsa başlangıcın bu tarihe göre belirlenmesi,

31.12.1998 tarihi sonrasında ise davacılar murisinin tarımsal faaliyeti olmadığı ve Ceyhan Ziraat Odasının cevabında da tarımsal faaliyet belgesi olmadığı belirtildiğinden sadece borçlanma yapılarak bu süreye sigortalılık verilemeyeceğinin gözetilmemesi hatalı olup 31.12.1998 tarihi sonrasında da tarımsal faaliyeti olup olmadığı, davacının 2926 sayılı Kanun'a tabi sigortalılık iradesini ortaya koyacak herhangi bir başvurusu, prim ödemesi, ürün satışı veya bu satışlardan yapılan prim tevkifatı bulunup bulunmadığı hususları ayrıntılı olarak araştırılarak sigortalılık süresinin belirlenmesi; tevkifat, prim ödemesi,

ürün satışı, tescil talebi bulunmadığının tespiti halinde davanın bu dönemler yönünden reddedilmesi gerekmekte olup sonucuna göre karar verilmelidir." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar İlk Derece Mahkemesinin 19.09.2024 tarihli kararı ile "Davanın kısmen kabulüne, 1-... ...'nin 20.06.1998-01.12.1998 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1- Davacılar vekili, davanın kabulü gerektiğini beyanla karara karşı temyiz talebinde bulunmuştur. 2- Davalı Kurum vekili, davanın reddi gerektiğini beyanla karara karşı temyiz talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacılar murisinin oda kaydının geçerli olduğunun ve Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.

Eldeki davada, davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen karar yerinde olmakla birlikte; prim tevkifatını takip eden aybaşı olan 01.07.1998 tarihinden itibaren davacının Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken sürenin başlangıç tarihinin 20.06.1998 tarihinden itibaren başlatılması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VII. KARAR