Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/1412 K.2024/3839

Taraflar arasındaki sahte sigortalılık nedeniyle sigortalılığının iptaline ilişkin Kurum işleminin iptali ile çalışmaların gerçek ve fiili olduğunun tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 01.01.2010 tarihinde davalı ... ... Org. Toptan Gıda Tekst. Ltd. Şti.'nde işe girdiği, 06.12.2011 tarihinde işten çıktığı, davalı Kurumun davacının primlerini kabul ettiği, fakat daha sonra primlerin gerçek çalışma olmadığına karar vererek iptal ettiği iddiasıyla davacının 01.01.2010 - 06.12.2011 tarihleri arasındaki çalışmasının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Didim Sosyal Güvenlik Merkezine bağlı olarak işlem gören "...'ye ait işyeri dosyası için 01.06.2012 tarih ve 2012/51 sayılı denetmen raporu tutulmuş olup, bu raporda bu işverene ait işyerinin var olmadığı, çevrede bulunan işyerlerinden de sürekli olarak bu şahsa ait işyerini soranlar olduğu fakat adreste hiçbir çalışmanın var olmadığının tespit edildiği, bu nedenle 2009/11 - 2012/1 ayları arası çalışmaların iptal edildiği, Kurum işlemlerinin yerinde olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından; komşu işyeri tanıkları araştırıldığı, ..., ... davacıyı tanımadıklarını söylediği, ... davalı şirketin hiç faaliyet göstermediğini, uzun yıllardır çevrede kim esnaflık yapıyorsa onların faaliyetlerine devam ettiğini beyan ettiği, dinlenen komşu tanıklar ve vergi dairesinden gelen yanıt kapsamında davacının davalı işverenlik bünyesinde çalıştığının tespiti yapılamadığı gibi işyerinin belirtilen adreste faal olduğuna ilişkin tespit de yapılamadığı gerekçesiyle kanıtlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yargılama süresince ..., ..., ..., ..., ... dinlenmiş olup ara karar ile belirtilen ... için talimat yazılmadığı, talimat yazılan ... ve ... için ıhzar müzekkereleri çıkarılmadan talimatlar bila ikmal yerel mahkemeye iade edildiği, tüm bunların dışında tanık ...'nun vermiş olduğu son beyana göre "görsem belki tanırım" demesi üzerine mahkemece talimat yazılmışsa da talimat mahkemesinde tanık dinlenmediği, davacının fotoğrafı tanığa gösterilmediği, herhangi bir beyanı alınmadığı, talimat dosyası bila ikmal yerel mahkemeye iade edildiği,

eksiklikler giderilmeksizin tanıklar için beyanda bulunmak için süre verildiği, eksikliklerin giderilmediği, tanık beyanlarında hepsinin davacıyı tanımadığına ilişkin beyanları olduğu, ancak dinlenen hiçbir tanığın davacının iş yeriyle bir alakası olmayıp tespiti istenen tarih olan 2010-2011 arasındaki tarihlerle ilgili bir cevap ya da bir beyan gözlemlenemediği, alınan tanık beyanları nitelikli alınmadığı, Aydın ili Didim ilçesi Vergi Dairesi Müdürlüğüne yazılan müzekkere üzerine verilen 09.11.2020 tarihli cevabi yazıda davalılar ... ve ...nin 01.10.2009 tarihi itibariyle Altınkum Mahallesi ...

Caddesi No:32 Didim / Aydın adresinde organizasyon işleri, tekstil, gıda ürünleri, toptan ve perakende satışı ve faaliyetine başlamış olduğu ve 31.12.2012 tarihi itibariyle vergi kaydının kapatıldığı belirtildiği, dolayısıyla davacının 01.01.2010 tarihi ile 06.12.2011 tarihleri arasında söz konusu şirkette çalışmasının olmadığının iddia edilmesi afaki bir iddiadan öte gidemediği, talimatla dinlenilmesi istenen tanıklarımızın tamamı dinlenmediği,

vergi dairesi tarafından belirtilen ve karara gerekçe olarak alınan işverenin sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlediği yönündeki tespitler davacının çalışmalarının gerçek dışı olduğu anlamında kabul edilemeyeceği iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda, müfettiş soruşturması aşamasında ifadesi alınan ve davalı işyerinde çalıştığını beyan eden şahısların davalı işyerinde çalışmadıklarını, Didim ilçesinde hiç bulunmadıklarını söyledikleri, Gelir İdaresi Başkanlığının kayıtlarına göre işyeri adresinde dava dışı ... İnş..Ltd.

Şti.'nin faaliyet gösterdiği, ayrıca Vergi Dairesi tarafından davalı şirketin 2009-2012 yılları arasında sahte ve muhteviyatı itibari ile sahte ve yanıltıcı belge düzenlediğinin tespit edildiği, 2010-2011 yılları arasında verilmiş muhtasar beyannamenin bulunmadığının bildirildiği, dinlenen komşu işyeri tanıklarının davacıyı ve davalı işveren şirketi tanımadıklarını beyan ettikleri, 5510 sayılı Kanun'un 59/2 nci maddesi gereğince Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları tarafından düzenlenen tutanak içeriğinin aksi de ispat edilemediğinden davacının çalışmalarının gerçek çalışma olmadığı,

Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, sahte sigortalılık nedeniyle sigortalılığının iptaline ilişkin Kurum işleminin iptali ile çalışmaların gerçek ve fiili olduğunun tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 4, 7, 9, 59 ve 86 ncı maddeleri ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,