Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/14282 K.2025/11229

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalılardan ..., ... ve Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkil ..., ... ile birlikte 10.10.2012 tarihinde ........................................... adresinde bulunan ...in bilgisi dahilinde yeğeni olan ... aracılığıyla işbu binanın tadilatını yaptıklarını, ...'a ait bina inşaatında inşaatın dış cephe boya işinde çalışmakta iken, inşaatın hemen yanında bulunan elektrik direğinden o gün yağmur da yağması sebebi ile iskeleye elektrik akımı gelmesi sonucu, kaza sonucu vücudunun tamamı yanmış ve bir süre ...Hastanesi yanık ünitesinde yoğun bakımda tedavi görmüş ve kazaya bağlı olarak sağ bacağı diz altından kesildiğini,

uğramış olduğu kazanın iş kazası olduğunu ve bunun tespitine karar verilmesini ve yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu vekili cevap dilekçesinde; gerçekleşen kazanın ruhsata tabi olmayan ve yapılan istisna akdi sonucunda gerçekleştiğini, bu kazanın iş kazası olmasının mümkün olmadığını, bu sebeple davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 20.04.2022 tarihli kararı ile davanın reddine dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 25.01.2022 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 03.11.2022 tarihli kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının HMK.'nın 353/1-b.2 maddesi uyarınca ortadan kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi hükmü yerine geçmek üzere; davanın kabulü ile davacının, 10.10.2012 tarihinde geçirdiği kazanın, iş kazası olduğunun tespitine dair karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin 03.11.2022 tarihli kararının süresi içinde davalılardan ..., ... ve Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, ".Eldeki dava dosyası incelendiğinde; Bölge Adliye Mahkemesince kurulan hükmün infaza elverişli olmadığı ve hüküm fıkrasında işverenlik sıfatının hangi davalı veya davalılara ait olduğunun belirtilmediği anlaşılmaktadır. Bu sebeple davaya konu kazada davalıların ayrı ayrı sıfatları tespit edildikten ve bilhassa işverenlik sıfatı doğru bir şekilde belirlendikten sonra, anılan tespitlerin açıkça ifade edildiği bir şekilde hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup ilgili karar sair yönler incelenmeksizin bozulmalıdır..

.." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak;

Davanın kabulü ile davalı ... ...'in asıl işveren, davalı ... ile davalı ...'nın alt işveren olduğu işyerinde, davacının, 10.10.2012 tarihinde geçirdiği kazanın, iş kazası olduğunun tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Kurum vekili dilekçesinde özetle; kararın bozulmasını talep etmiştir. 2.Davalı ... vekili özetle; hükmün bozulmasını istemiştir. 3.Davalı ..., Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, iş kazasının tespiti istemine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı ... ve davalı Kurum vekillerinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarına gelince;

Olay tarihinde yürürlükte olan 5510 sayılı Kanun'un 12. maddesi hükmüne göre alt işveren, bir işte veya bir işin bölüm veya eklentisinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran 3. kişidir.

Asıl işveren alt işveren ilişkisinin varlığı için, öncelikle, işin başka bir işverenden alınmış olması, bir başka ifade ile asıl işverinin işverenlik sıfatına sahip olması, asıl iş yeri ya da iş yerinden sayılan yerlerde kendi adına işçi çalıştırıyor olması gerekir.

İşin belirli bir bölümünde değil de tamamının bir bütün halinde ya da bölümlere ayrılarak başkalarına devredildiği, işten bu yolla tamamen el çekildiği, sigortalı çalıştırılmadığı için işveren sıfatını haiz olunmadığı durumda ise bunları devralan kişiler alt işveren, devredenler de asıl işveren olarak nitelendirilemeyecektir.

Alt işveren sıfatının kazanılmasında diğer koşullar ise asıl işverenden istenilen işin, asıl iş, ya da işyeriyle ilgili işin bir bölümünde veya işyeri eklentilerinde alınmış olması ve bu işte işi alanın kendi işçilerinin çalıştırılması ve bu nedenle de işveren sıfatına sahip olunmasıdır.

İnceleme konusu eldeki davada, davalı ... ve diğer davalı olan yeğeni ...'in birlikte oturduğu, ...'a ait evin dış cephe yalıtım ve boyama işi konusunda ...'in dahili davalı ... ile götürü usulde anlaştığı ve ...'ya ödeme yaptığı, ...'nın kardeşi ... ve akrabası olan davacı ile birlikte bu işi yaptıkları, işin tamamlanmasından sonra davacı ile dava dışı ...'nın olay tarihinde iskeleyi sökerken metal borunun elektrik tellerine değmesi sonucunda elektrik akımına kapılarak davacının yaralandığı, davalılardan ...'in işverenlik sıfatı bulunmadığı halde Bölge Adliye Mahkemesince bu davalı hakkında alt işveren olduğu şeklinde hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır. Bölge Adliye Mahkemesince yapılan bu değerlendirme hatalı olup bu davalı açısından davanın husumetten reddi gerekmektedir.

VII. KARAR