Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/14492 K.2025/20

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, 01.01.1999 tarihinde Bağ-Kur işe giriş bildirgesiyle Tekirdağ Bağ-Kur İl Müdürlüğüne deniz ve kıyı sularında yapılan balıkçılık faaliyeti ile geçimini sağlarken gelir vergisi mükellefi olması hasabiyle 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu'na tabi olarak ( Bağ-Kur Kanunu) sigortalılığının tescili için başvurduğunu ve Kurumca da 01.01.1999 tarihi itibari ile Kanun kapsamında sigortalılığının başlatıldığını,

yaklaşık 22 yıl süresince primlerini bazen düzenli bazen ise gecikme zammı ile beraber ödeyerek sigortalığını 2021 yılı Ocak ayına kadar devam ettirdiğini, 05.03.2021 tarihinde Süleymanpaşa Sosyal Güvenlik Merkezinin tarafına gönderdiği yazıda 24.02.2021 tarihinden itibaren ...

Bağ-Kur numarası ile belirtilen ve 5510 sayılı Kanun'un 4. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendine göre ''Tarım Sigortalılığı''nın başlatıldığını öğrenmiş bulunduğunu, deniz ve kıyı sularında yapılan balıkçılık faaliyetiyle tuttuğu balıkların ticari kar amacıyla satışını yaptığını, hiçbir dönem tarımsal faaliyeti olmadığını, müvekkilinin 1107167142 Bağ-Kur numarası ile mülga 1479 sayılı Kanun'a göre yapılan tescilinin 01.01.1999 tarihi itibari ile kesintisiz devam ettirilmesinin tespitini,

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda müvekkilinin faaliyetinin mülga 2926 sayılı Kanun kapsamında olduğuna dair kanaate varılması halinde müvekkilinin kuruma başvuru şartlarını yasal süresi içinde yerine getirmesi dikkate alınarak bu Kanun kapsamında da tescilinin 01.01.1999 tarihinden itibaren mülga 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayılarak sigortalılığının kesintisiz devam ettiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; açılan davanın hukuki menfaat yokluğu sebebiyle reddi gerektiğini, davacının başvurularına cevap verildiğini, uygun işlemlerin müvekkili Kurumca yerine getirildiğini dolayısıyla açılan davanın reddi gerektiğini, müvekkil Kurumun ...

TC kimlik numaralı sigortalısı davacı ...'in, 31.12.2020 tarihinde e-devlet üzerinden 7256 sayılı yapılandırmaya başvurduğunu, sigortalının 4/b dosyasında yapılan incelemede vergi kaydının ''deniz ve kıyı sularında yapılan balıkçılık (gırgır balıkçılığı, dalyancılık dahil)'' olduğu görüldüğünü ve faaliyetin ticari/zirai olup olmadığı ile ilgili tereddüte düşüldüğünü, ayrıca Bağ-Kur giriş bildirgesinde vergi dairesine kayıt tarihi 01.01.1999 iken vergi sorgulama ekranında vergi kayıt tarihinin 01.01.1989 olduğu, bunun üzerine ...

Vergi Dairesine 14.01.2021 tarih ve 18197095 sayılı yazı ve 17.02.2021 tarih ve 20495614 sayılı yazı yazıldığını, ... Vergi Dairesinden gelen 19.02.2021 tarihli cevabi yazıda sigortalının 01.01.1989 ve 01.01.1999 tarihinde başlayıp devam eden iki kaydının bulunduğu ve mükellefiyet türünün zirai kazanç olduğunun bildirildiğini, davacının davasının reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davanın kısmen kabulü ile davacının 2926 sayılı Kanun'un 7. maddesi gereğince tescil başvurusunu takip eden aybaşı olan 01.09.2000 tarihinden geçerli olmak üzere 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayılmasına ve sigortasının kesintisiz olarak devam ettiğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; davanın hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiğini, davacının yapılandırma başvurusu nedeniyle yapılan incelemede faaliyetinin ticari mi zirai mi olduğu ve vergi kayıt tarihi hakkında tereddüt olduğundan yapılan yazışmalarda 01.01.1989 ve 01.01.1999 tarihinde başlayıp devam eden iki vergi kaydının bulunduğu ve mükellefiyet türünün zirai kazanç olduğunun bildirildiğini, sigortalının 24.02.2021 tarihli Ziraat Odası üyeliğini gösterir belge getirdiğinden 24.02.2021 tarihi itibari ile ...

Bağ-Kur numarası ile sigortalılığının başlatıldığını, 24.02.2021 tarihli talebi üzerine 4/b kapsamında yaptığı ödemelerin isteğe bağlı değerlendirildiğini, Bağımsız ve Hizmet Akdiyle Çalışanlar Daire Başkanlığından görüş alındığını, 31.05.2021 tarihli dilekçe ile gelir vergisi mükellefi olduğu beyan edildiğinden vergi dairesinden tekrar sorulduğunu, cevapta mükellefiyet türünün zirai olduğunun bildirildiğini, ziraat odası kaydının süresi içinde Kuruma bildirilip bildirilmediği ile ilgili tereddüte düşüldüğünden 20.08.2021 tarihli yazı ile Süleymanpaşa Ziraat Odasına yazı yazıldığı,

cevapta 28.02.2011 tarih ve 100 sayılı yazı ile üye kayıt listesinde davacının üyelik başlangıç tarihinin süresi içinde Kuruma bildirildiği görüldüğünden tarım 4/b kaydının tescilinin 23.02.2011 olarak güncellendiğini, esnaf bağkur numarası ile başlayan kaydının ise 22.02.2011 tarihi itibari ile sonlandırıldığını 23.02.2011 tarihinden sonra esnaf bağkuruna yaptığı ödemelerin Tarım Bağ-Kur dosyasına aktarıldığını, 2013/11 sayılı genelge uyarınca sigortalının talebine istinaden 1107167142 Bağ-Kur numarasına yaptığı ödemelerin isteğe bağlı olarak değerlendirildiğini,

23.02.2011 tarihinden itibaren de Tarım Bağ-Kur kapsamında sigortalılığının devam ettiğini, hatalı değerlendirme ile karar verildiğini, davanın reddi gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...zirai kazanç nedeniyle vergi mükellefi olan ve (04.10.2000 öncesi) 26.08.2000 tarihinde Bağ-Kur tescili için başvuruda bulunan davacının tescil başvurusunu takip eden ay başı olan 01.09.2000 tarihinden itibaren 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılması gerektiği anlaşılmakla yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesi isabetlidir.

Yukarıda yer alan açıklamalar ışığında, davacının tescil başvurusunu takip eden ay başından itibaren 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılması gerektiği anlaşılmakla Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu" gerekçesiyle davalı Kurum vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; usul ve esas yönünden yasaya aykırı olarak verilen Tekirdağ 1. İş Mahkemesinin 2021/210 Esas 2022/11 Karar sayılı kararının ve bu karara itiraza ilişkin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. HD.'nin 2022/3398 E.-2024/1646 K. sayılı dosyasında verilen istinaf başvurusunun reddine dair kararının temyiz incelemesi neticesinde bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Tarım Bağ-Kur sigortalılık sürelerinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371., 2926 sayılı Kanun'un 2, 3, 6, 7, 9 ve 10. maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR