Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/14535 K.2025/854

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 01.05.1994-03.04.2016 tarihleri arasında çay üreticiliği yaptığını, çay fabrikasına sürekli çay mahsulü teslim ettiğini, davacıya ait ilk belge 1997/6. ayına ait olduğundan Kurumdan 1997/6. aydan itibaren Tarım Bağ-Kur'lu olmasını istediğini, davalı Kurumun ilk kesintinin 2004/5. ay olduğunu belirterek 01.06.2004 tarihinden itibaren tescilini yaptığını, 22.06.2020 tarihli yazı ile 1997/6. ayından itibaren Tarım Bağ-Kur kapsamın alınmasını istendiğini Kurum tarafından 29.06.2020 tarihli cevabi yazı ile olumlu cevap verilmediğini,

2926 sayılı Kanun'un 2. maddesindeki değişikliğin sigortalı lehine olumlu koşullar içerdiğini belirterek 1997/6. ayda çay mahsulü vermiş olduğundan ve ziraat oda kaydı bulunduğundan 997/6. ayda verilen çay ürünü ile ilgili olarak Tarım Bağ-Kur günlerinin tespit ve tesciline ve 7383272279 bağ no’lu Tarım Bağ-Kur günlerine eklenmesine aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; Kuruma intikal eden kesinti belgelerinde ilk kesintinin 2004/5. ay olduğunu, 01.06.2004 tarihi itibariyle tescilinin yapıldığını ve ihya talebine istinaden ihya ödeme planının 03.09.2018 tarihinde kendisine tebliğ edildiğini, davacının geriye yönelik hizmet tesisi talep ettiğini, yapılan işlem kişinin aile reisi olmaması sebebiyle yapılmış bir işlem olmadığını, geriye doğru hizmet tesisinde kesinti yapılmasının mutlak karine olduğunu, davacı adına kesinti yapılmasının mümkün olmadığını, dava konusu yaptığı dönemde kişinin kendi adına kesintisi olmadığını, kesinti belgelerindeki kesintilerin Kurum karşılığı davacının tam kimlik bilgileri ile de uyuşmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile 01.07.1997-30.12.1997 tarihleri arasında davacının Tarım Bağ-Kur'luluğunun tespitine Kurumun verdiği 7383272279 Tarım Bağ-Kur No'lu Tarım Bağ-Kur günlerine eklenmesine, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davalı SGK Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde; Kurumca davacının Kuruma intikal ettirdiği kesinti belgelerinin tetkikinde ilk kesintisinin 2004/5. ay olduğundan, 01.06.2004 tarihi itibariyle tescili yapıldığını ve ihya talebine istinaden ihya ödeme planının 03.09.2018 tarihinde davacıya tebliğ edildiğini, davacı geriye yönelik hizmet tesisi talep etmiş ise de yapılan işlemin kişinin aile reisi olmaması sebebi ile yapılmış bir işlem olmadığını, geriye doğru hizmet tesisinde kesinti yapılması mutlak karine olup davacı adına kesinti yapılması mümkün olmadığını, davacının talep ettiği döneme ait tevkifat kesintileri bulunmadığını ve kendisinin değil eşinin tarımsal faaliyeti olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “...davacı 01.07.1997-30.12.1997 tarihleri arasındaki dönemde tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespitini talep etmiştir. ... Çay Fabrikası tarafından gönderilen belgeler incelendiğinde; davacı tarafından teslim edilen Temmuz 1997 yılına ait 2316 kg çay ürününden tebliğe istinaden kesinti yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin yerleşik uygulamaları gereğince 2926 ve 5510 sayılı Kanunlara tabi sigortalılık iradesini ortaya koyacak herhangi bir başvurusu, prim ödemesi, ürün satışı veya bu satışlardan yapılan prim tevkifatı bulunmaması halinde "Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti" söz konusu olamayacaktır.

Bu nedenle tespiti talep edilen dönemde ürün satışın yapılan prim tevkifatı bulunmadığının anlaşılması nedeniyle dava reddi yerine kabulüne karar verilmiş olması hatalıdır. Davalının istinaf talebi bu nedenlerle yerindedir...” gerekçesiyle “1-Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının, HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince ortadan kaldırılmasına, esas hakkında yeniden karar verilmesine, davanın reddine,” karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; davaya konu olan ...

Çay Fabrikası 1994-1995 yıllarında ürünü veren kadınlardan aile reisi kavramını gözönüne almadan bir defa kesintiler yaptığının bilindiğini, davacıdan da 1995 yılında kesinti yaptığını, kesinti listesini Mahkemeye verdikten sonra çay fabrika yazısında, yazının sehven verildiği denilmiş ise de, bu ifade Çaykur gibi kamu firmalarının ciddiyeti ile bağdaşmadığı konusu değerlendirilerek 1995 yılındaki kesintiyi gösteren ilk yazının geçerli olduğu, davcının 1994 yılından beri çay fabrikasına çay verdiği,

1994 yılından itibaren ziraat oda kaydı olduğu konuları gözönüne alınarak 1995 yılı kesintiden sonraki 1997 tarihli listedeki verilen çay ürün tarihini gözönüne alınması gerektiğini belirterek Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 5.Hukuk Dairesinin 25.09.2024 tarih ve E.2024/1247, K.2024/1654 sayılı hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 7. maddesi delaletiyle mülga 2926 sayılı Kanun'un 2, 3, 6, 9 ve 10. maddeleri.

3.Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde, davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR