Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/14538 K.2025/41

Taraflar arasındaki Sosyal Güvenlik Kanunu kapsamında Tarım Bağ-Kur tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı dilekçesinde; 01.05.1994-29.02.2016 tarihleri arasında ... Çay Fabrikasının 12 çay cüzdan numaralı üreticisi olduğunu, 29.02.2016 tarihinden bu yana ise ... Çay Fabrikasının üreticisi olduğunu, tarafımdan 2926 sayılı Kanun hükümleri uyarınca yasal prim kesintileri yapıldığını, yapılan müracaatlarında Kurumun geriye yönelik olarak tescil işlemlerini yapamadığını, 1994-2021 yılları arasındaki döneme ilişkin olarak tarım faaliyetinde bulunduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle 01.05.1994 tarihinden bu yana Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, 6111 sayılı Kanun'dan faydalanmasına, yargılama giderlerinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum kayıtlarında yapılan incelemede, davacının Eskipazar Çay Fabrikasından tevkifat kesinti listesi aldığı ve 11.01.2021 tarihinde bu tevkifata istinaden tescilinin yapılması için Kuruma başvurduğunu, Kurum tevkifat dosyalarında davacının tevkifat bildirimlerinin bulunamadığını, bunun üzerine fabrika ile yazışma sonucunda, fabrika cevabi yazısında sözkonusu belgenin sehven düzenlendiğini, davacının tevkifat kesintisinin bulunmadığının belirtildiğini, yukarıda arz edilen sebeplerle, haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın reddine karar verilmesini arz ve talep ettiği anlaşılmıştır.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile davanın kabulü ile davacı ...’in ilk tevkifatın yapıldığı 1994 yılı Temmuz ayı takip eden aybaşı olan 01.08.1994 tarihinden başlamak kaydıyla 01.08.1994-31.12.1994, 01.6.1998-31.12.1998 ve 01.06.2001-30.12.2020 tarihleri arasında 4/1.b.4 (Tarım Bağ-Kur) sigortalısı olduğunu tespitine, 13.01.2021 tarihli talebi esas alınarak 7256 sayılı Kanun (Geçici 83. madde) kapsamında yapılandırmadan yararlanmasına, aksi yönde Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Sebepleri Davalı Kurum vekili, davacının ... Çay Fabrikasından tevkifat kesinti listesi aldığı ve 11.01.2021 tarihinde bu tevkifata istinaden tescilinin yapılması için Kuruma başvurduğunun tespit edildiğini, davalı Kurum tevkifat dosyalarında davacının tevkifat bildirimlerinin araştırıldığını ancak bulunamadığını, bunun üzerine fabrika ile yazışma yapıldığını ve yapılan bildirimlerin bir suretinin talep edildiğini, fabrikanın cevabi yazısında sözkonusu belgenin sehven düzenlendiğini, davacının tevkifat kesintisinin bulunmadığının belirtildiğini, bu nedenle davacının tevkifata istinaden yaptığı tescil talebinin reddedildiğini belirterek Mahkemece verilen kararı istinaf etmiştir.

B.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescilinin bulunmadığı, 01.10.1994 tarihinden itibaren Ziraat Odası kaydının olduğu, 01.05.1994 tarihinden itibaren ürün tesliminin bulunduğu, ürün tesliminin 2020 yılına kadar prim kesintisi yapılmaksızın devam ettiği anlaşıldığı, dava konusu dönemde davacı adına herhangi bir prim kesintisi bulunmamaktadır.

1994 yılından itibaren ürün teslimi, satışı yapılmış ise de prim kesintisi yapılmamıştır. Yukarıda da belirtildiği gibi prim kesintisine (tevkifata) dayalı tespit davalarında öncelikle mutlaka bir prim kesintisinin bulunması gerekmektedir. Ürün teslimi tek başına sigortalılık tescili yönünden yeterli değildir.

(Bu yönde Yargıtay 10. HD 2020/2742 Esas, 2020/4360 Karar sayılı ilamı, 21. HD 2015/13265 Esas, 2016/810 Karar sayılı ilamı, 21. HD 2015/18891 Esas, 2015/20302 Karar sayılı ilamı) tescili, tescil başvurusu, iradi prim ödemesi veya tevkifatı bulunmayan davacının uyuşmazlık konusu dönemde sigortalı kabul edilemeyeceği belirgin olduğu gibi, tevkifatı gerçekleştirilmeyen ürünlerin kamu kuruluşuna teslim edilmesi olgusunun sigortalılık hak ve yükümlülüğü konusunda davacı yararına olumlu sonuç doğurabilmesi de olanaksız olduğu (Bu yönde Yargıtay 10. HD 2014/16390 Esas, 2015/17984 Karar sayılı ilamı),

bu halde Mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerektiği halde kabulüne karar verilmiş olmasının hatalı olduğu, bununla birlikte bu hatanın düzeltilmesi için yeniden yargılama yapılması gerekli olmadığından Mahkeme kararı kaldırılarak, HMK'nın 353/1-b.2 maddesi uyarınca yeniden hüküm kurarak Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının ortadan kaldırılmasına, davanın reddine karar vermiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Tarım Bağ-Kur tespiti talebiyle başlatılan davada, davacının davasının reddedilmesinin yerinde olup olmadığı hususuna ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, diğer ilgili maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı temyiz dilekçesinde özetle; tüm kesintilerin ... Bankasına 21.08.2023 tarihinde yapıldığı, Mahkemenin dikkate almadığı, Kurumun kendi hatalı uygulamasını ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacının temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,