Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/14789 K.2026/1919

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 27.11.2017 tarih ve İR-46 sayılı müfettiş raporuna istinaden 2016 yılının 6661 asgari ücret desteği iptal edilerek tahakkuk etirilen prim borcunun iptali ile 27.11.2017 tarih ve İR-46 sayılı müfettiş raporuna istinaden sigortasız çalışanların varlığı gerekçesiyle 2016 yılının 6661 asgari ücret desteği iptal edilerek tahakkuk ettirilen ve ihtirazi kayıtla ödenen 121.036,12 TL sosyal güvenlik prim borcunun ödeme tarihinden itibaren işleyecek olan faizi ile birlikte iadesine (TBK 100. mad. gereğince kısmi ödemeler öncelikle varsa işlemiş faiz, masraf ve ferilere mahsup edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü süre itirazında bulundukları, davanın süresinde açılmadığı, zamanaşımı def'inde bulundukları, Kurum tarafından düzenlenen 27.11.2017 tarih ve İR-46 sayılı müfettiş raporuna istinaden ve 5510 sayılı Kanunun 86. maddesi ile Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 112-8 maddesine istinaden işlemlerin yapıldığı, teftiş raporuna istinaden sigortasız çalışanların varlığı nedeniyle davacı işyerinin asgari ücret desteğinin iptal edilerek SGDP tahakkuk ettirildiği, Kurum tarafından yapılan işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olduğu,

davacı işyerinde sigortasız çalışanların varlığına istinaden Kurum yazısı ile prim hizmet belgelerinin düzenlenerek Kuruma verilmesinin istendiği, söz konusu belgelerin işveren tarafından Kuruma verilmediğinden re'sen tahakkuk belgeleri düzenlenerek bilgisayara işlendiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararla; denetim ve kontrolle görevli memurlarca yapılan soruşturma ve incelemelerde veya Mahkeme kararları neticesinde yada kamu kurum ve kuruluşlarından alınan yazılardan 2016 yılı için çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği, aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresi içerisinde vermediği, sigorta primlerini yasal süresinde ödemediği, prime esas kazancını eksik bildirdiği veya bildirdiği sigortalıları fiilen çalıştırmadığı tespit edilen işverenlerin asgari ücret destek indiriminden yararlanmasının mümkün olmadığı,

denetmen raporu ile 2016 Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında sigortalı ...'a ait ücret ödeme bordrolarında yapılan ödemelerin ücret olarak belirtildiği, belge üzerinde maddi ve manevi tazminat olduğu yönünde herhangi bir açıklama olmadığı,

sigortalının iş kazası geçirmesi sebebiyle raporlu olduğu aylarda yapılan ödemelerin ücret ödemesi olduğu kabul edilmesi gerektiği, 2016 yılı Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarından her bir ay için 30 gün üzerinden ... adına ek aylık prim hizmet belgesi istenmesi gerektiği ve istenecek aylık prim hizmet belgesinden dolayı 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesinin 1. fıkrasının c bendinin 4. alt bendi uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği hususlarına işaret edildiği, Kurumca işlemler buna göre yapıldığı,

idari para cezası uygulanmasına ilişkin işleme yapılan itirazı reddeden komisyon kararının iptali için İdare Mahkemesinde açılan davada kişiye yapılan ödemelerin çalışmasının karşılığı olduğu, çalışmasının karşılığı ödeme yapılmasına rağmen belirtilen dönem için aylık prim ve hizmet belgelerinin verilmediği kanaati ile davacı şirketin sigortasız işçi çalıştırması sebebiyle idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemlere yapılan itirazın reddi üzerine tesis edilen komisyon kararında mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı kabul edilerek davanın reddine karar verildiği,

her ne kadar davacı işverence yapılan ödemelerin maddi manevi tazminat niteliğinde olduğu ileri sürülmüş ise de.

İzmir 8. İş Mahkemesinin 2017/275 Esas sayılı dosyası arasında mevcut işverence sunulan ...'a ait 2016 yılının Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarına ait ücret bordrolarının incelenmesinde, yapılan ödemelerin ücret olarak belirtildiği görüldüğü, davacı işverence yapılan ödemelerin bir sefere mahsus ödenmeyip süreklilik arz edecek şekilde aylık ücret tutarında aydan aya yapılmış olması da yapılan ödemelerin bordroda belirtildiği şekilde ücret olduğunu gösterdiği, dahili davalı ...'a yapılan ödemelerin ücret olması sebebiyle ilgili aylarda sigorta primine esas kazanç matrahına dahil edilmesi gerekirken edilmemiş olması,

davalı ... için ilgili aylarda hiç prime esas kazanç bildiriminde bulunulmamış olması, dolayısıyla bu işçi için ödenmesi gereken sigorta primlerinin yasal süresi içerisinde ödenmemiş olması nedeniyle davacının 6661 sayılı Kanun kapsamında asgari ücret destek indiriminden yararlanma hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava ve istinaf dilekçelerini tekrar ederek ...'ın fiilen çalışmadığı hususunun hem kendi beyanları ile hem de SGK kayıtları ile sabit olduğu, İzmir 8. İş Mahkemesi'ndeki dosyada alınan bilirkişi raporu ve Mahkeme kararında dahili davalıya yapılan ödemelerin maddi ve manevi tazminat ödemesi olduğu, bunun da gerek Mahkeme gerekse de istinaf ilamı ile sabit olduğu, gerek talepleri gibi bilirkişi raporu alınmaması ve yasal mevzuat hükümleri uyarınca çalışmayan bir işçinin SGK prim bildirgesinin verilmesinin mümkün olmadığı, işveren tarafından bir kısım ödemelerin sehven ücret olarak gösterilmesinin ücret haline getirmeyeceği iddiasıyla temyiz talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, prim teşvik hükümlerinden yararlandırılması gerektiğinin tespiti ile fazla primlerin iadesine ilişkindir. 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR