Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/15008 K.2025/5593

Taraflar arasında hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir. Mahkeme davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının 01.10.2004-23.12.2006 ve 27.12.2006-31.08.2008 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, davanın hak düşürücü süre yönünden reddedilmesini, kurum kayıtlarının incelenmesinden ... ve ... unvanlı işyerlerinin tescil kayıtlarına raslanılmadığını belirterek, mahkeme tarafından dava konusu işin niteliği, devamlılık gösterip göstermediği dikkate alınarak ücret konusunun titizlikle araştırılması gerektiğini, Kurumun resmi kayıtları incelenerek mutlaka tanık dinlenmesi gerekiyorsa tanıkların çalışıldığı iddia edilen işyerindeki işi bilen ve tanıyan aynı zamanda dönem bordrolarında kayıtlı kişiler olması gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ..., davacı iddialarının haksız olduğunu, kendisi tarafından temizlemek için zaman zaman getirilen tavukların davacı ve davacının tanıdıkları tarafından davacının evinin bahçesinde temizlendiğini bu iş karşılığı parasının da peşin verildiğini belirterek davacı ile aralarında hizmet akdine tabi bir ilişki bulunmadığını ve dilekçesi ekinde sunmuş olduğu Tarım İl Müdürlüğünün tutanağında davacının çalıştığı yerin eşi ...'e ait olduğunun belirlendiğini hatta idari para cezası dahi tahakkuk ettirildiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... ' ya usulüne uygun tebligat yapılmış, taraf teşkili sağlanmıştır. ... Tarafından davaya karşı cevap verilmediği ve duruşmalara katılım sağlanmadığı görülmüştür.

Yargılama devam ederken davalı ...'nın 12.02.2023 tarihinde vefat ettiğinin tespiti üzerine, davacı vekili tarafından ibraz edilen mirasçılık belgesinde belirtilen mirasçılarına tebligat yapılmış, taraf teşkili sağlanmıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 09.07.2021 tarihli ve 2016/310 E. 2021/333 K. sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 28.03.2022 tarihli ve 2022/916 E.,2022/4392K. sayılı kararında. Mahkemece, aynı çevrede iş yapan bakkal, market, eczane gibi başka işverenler veya bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler, tespiti istenen dönemde davacının çalışmasını bilebilecek komşuları, mahalle sakinleri, emniyet, vergi dairesi, muhtarlık, zabıta yoluyla yapılacak araştırma ile saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulması,

yapılan iş üzerinde davalının kontrol ve denetim imkanı bulunup bulunmadığının, davacıya ve davacı ile birlikte tavuk temizleyen diğer kişilere ücret ödemesinin kim tarafından yapıldığının, sadece davalı tarafından gönderilen tavukları mı temizlediğinin, çalışma saatlerini ve şeklini kimin belirlediğinin, taraflar arasında yukarıda açıklanan şekilde hizmet akdinin unsurlarının bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar; davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, çalışmasının ispatlandığını, tanık beyanlarının dikkate alınmadığını, davanın reddine karar verilmesinin yerinde olmadığını belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesinin 2. fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 428. maddesi, 438. maddesinin 7, 8, 9. fıkraları ile 439. maddesinin 2. fıkrası ve 506 sayılı Kanun'un 79. 5510 sayılı Kanun'un 86. maddeleridir.

3. Değerlendirme

İnceleme konusu dosyada;Davacı vekili, davacının 01.10.2004-23.12.2006 ve 27.12.2006- 31.08.2008 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep etmiş, mahkemece çalışmanın hizmet akdi niteliği taşımadığı kanaatiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Somut davada; yapılan işin tavuk kesme ve temizleme işi olduğu, bu işin davacının evinin garajı/kömürlüğünde yapıldığı, buranın davalı ... tarafından davacının eşinden kiralanarak ve masrafları karşılanarak tavuk kesmeye müsait hale getirildiği, davacının aynı mahalleden komşuları ile davalı tarafından gönderilen tavukları kesip temizleyerek, davalı tarafından gönderilen araçla satılmak üzere gönderdiği, ücretlerin davalı tarafından ödendiği, sadece davalı adına bu işin yapıldığı anlaşılmaktadır.

Davacı tarafından davalılar hakkında açılan işçilik alacakları dosyasında, davacının talep ettiği dönemde davalılar nezdinde çalıştığı tespit edilerek işçilik alacaklarına hükmedilmiş, karar Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 2012/30066 Esas, 2012/31225 Karar tarihli, 24.09.2012 tarihli kararı ile onanmak suretiyle kesinleşmiştir.

Kesinleşen işçilik alacakları dosyasında taraflar arasında hizmet akdi olduğu tespit edildiğinden Mahkemece dosyada toplanan bilgi ve belgeler, alınan tanık beyanları ile yapılacak araştırmayla hizmete esas çalışma süresi usulünce belirlenerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR