Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/15039 K.2025/4590

Bölge Adliye Mahkemesinin kararı davalı işverenlik vekili ile fer’i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekl; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 28.08.2015-04.01.2017 tarihleri arasında davalı Şirketin “.. Mah. ... Cad. No. 88/B ...-Ankara” adresinde kurulu iş yerinde aşçı, çaycı ve temizlik işçisi olarak asgari ücret mukabili çalıştığını, her gün saat 08.00'de başlayan çalışmasının saat 17.00-18.00'a kadar devam ettiğini, iş akdinin işveren tarafından 04.01.2017 tarihinde haksız şekilde sona erdirildiğini belirterek, davacının davalıya ait iş yerinde hizmet akdine tabi olarak 28.08.2015-04.01.2017 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı işverenlik vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Fer’i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacının davalıya ait ... sicil sayılı iş yerinde 28.08.2015-04.01.2017 tarihleri arasında 486 gün süreyle hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle çalıştığının tespitine karar verilmiştir. Kararın gerekçesinde,

"... Mühendislik İnşaat San. Tic.

A.Ş." unvanlı iş yerinin 22.01.2015 tarihi itibariyle Kanun kapsamına alındığı, davacının dava konusu edilen 28.08.2015-04.01.2017 tarihleri arasında davalı ve dava dışı başka bir iş yerinden Kuruma bildirilen 4/a sigortalı çalışmalarının bulunmadığı, dinlenen bordro tanıkları ... ve ...'in tarafsız beyanları ile davacının çalışmasının doğrulandığı, davacı tanığı ...'in somut ve ayrıntılı beyanlarına Mahkememiz tarafından itibar edildiği, toplanan deliller, taraf ve kamu tanık anlatımları, yazı cevapları ve dosya kapsamına göre, bordro tanıkları ve davacı tanıklarının davacının çalışmasını doğrulaması,

dosya kapsamındaki tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde davacının davalı şirkete ait iş yerinde 28.08.2015-04.01.2017 tarihleri arasında 486 gün asgari ücret üzerinden hizmet akdiyle çalıştığı sonuca varıldığı" belirtilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı işverenlik vekili ile fer’i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı işverenlik vekili özetle; tanık ...'in bordro tanığı olmadığını, huzurdaki derdest dosyada davacının avukatı olduğunu, davacı tanığı Avukat ...'in davanın sonucundan doğrudan menfaat sağlayacak avukat olduğu da gözetilmeyerek beyanının hükme esas alınmasının hukuka aykırı olduğunu; tanık ..., ... yönünden, tanıkların çalışma sürelerinin davacının talep dönemi ile kesişip kesişmediğinin araştırılmadığını, sahada çalışan tanıkların şirket merkezindeki bir çalışanı tanımasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, beyanlarının somut bilgi içermediğini;

ayrıca şirket merkezinin bir apartmanın giriş katındaki dükkandan ibaret olması ve şirket yetkilisi ve bir büro çalışanı dışında şirket merkezinde çalışanın olmaması, tüm çalışmanın gaz idaresinin lisans yetkilendirmesi çerçevesinde sahada yapılması nedeniyle davacının iddiaları ile tanık ifadelerine itibar edilmesinin mümkün olmadığını, dosya kapsamında başkaca somut delil olmaması karşısında davanın kabul edilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Fer’i müdahil Kurum vekili özetle; gerçek çalışma olgusunun somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 5510 sayılı Kanun gereğince kanıtlanması gerekmekte olup bu inceleme sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucunda verilen kararın hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

1.Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

2.Eldeki davada davacının 28.08.2015-04.01.2017 tarihleri arasındaki hizmetlerinin tespitini istediği, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve tanık beyanlarına göre davacının dava konusu edilen tarihler arasında davalı ve dava dışı başka bir iş yerinden Kuruma bildirilen 4/a sigortalı çalışmalarının bulunmadığı, Mahkemece bordro tanıkları ... ve ... ile davacı tanığı ...'in somut ve ayrıntılı beyanları ile davacının çalışmasının doğrulandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmakta olup verilen karar eksik incelemeye dayalıdır.

3.Mahkemece, davacının davayı somutlaştırma yükümlülüğü kapsamında beyanı alınmalı, çalıştığını iddia ettiği tarihlerde iş yerinde kendisinden başka çalışan veya çalışanların olup olmadığı sorulmalı, var ise tespit edilerek bu kişi veya kişiler dinlenilmeli, ayrıca iş yerinin bulunduğu binada, ofis/konutta oturanlar, apartman görevlisi, yönetici varsa dinlenilmeli, özellikle de tanık ...'in beyanlarına göre davacıya bu işi bulmasında aracılık eden ... adlı kişi dinlenilmeli, tüm beyanlar birlikte değerlendirilmek suretiyle davacının çalışması tereddütsüz bir şekilde ortaya konulmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR