Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/15152 K.2025/8613

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı, davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, 01.09.1999 - 22.09.2015 tarihleri arasında davalıya ait odun-kömür deposunda işçi olarak çalıştığının ve bu tarihler arasında sigortaya bildirilmeyen sürelerin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili, davanın haksız ve yersiz olduğunu, davacının haksız kazanç sağlama peşinde olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir. Fer'i müdahil vekili, 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini, çalışanların çalışma süreleri ile aldıkları ücret miktarlarını gösterir bordroların işyerlerinde asılı bulundurulmasının yasa gereği olduğunu, davacının bu bordroları tetkik ederek çalışmalarının Kuruma bildirilip bildirilmediğini veya ne miktar bildirildiğini tespit etme imkanı bulunduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 17.01.2017 tarih, 2015/711 E., 2017/19 K. sayılı kararı ile davanın kısmen kabul kısmen reddine, davacının 01.11.2000- 22.09.2015 tarihleri arasında 5.000 gün ve 99.560,40 TL prime esas kazançla davalı yanında gösterilmeyen hizmet akdine dayalı çalışmaların tespitine, (28.08.2014 ila 27.08.2015 arası 237 gün 14.315,85 TL prime esas kazançla tespit edilen çalışmalar ile mükerrerlik arz etmemek kaydıyla) karar verilmiştir

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin kararına süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesi kararının süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 21. Hukuk Dairesince (kapatılan), "... Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının davalı işyerinde kışın mevsimlik olarak kömür işleri yaptığı, yazın davalının çeltik tarlalarında işçi olarak çalıştığının tanıklar tarafından beyan edildiği , davacının sigortasız çalıştırıldığına dair Sosyal Güvenlik Kurumuna yaptığı şikayet sonrasında 28.08.2014 ila 27.08.2015 tarihleri arasındaki çalışmalarının bildirildiği, davalı işyerinin 01.04.1983 -10.05.2000 tarihleri arasında yasa kapsamında olduğu, vergi kayıtlarının 01.06.1973 tarihinden itibaren varolduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacının iddia ettiği çalışma süresinin çok uzun bir süreyi kapsadığı, bu süredeki bir çalışmanın ispatlanması açısından tanıkların tüm süreyi hatırlayarak beyanda bulunmalarının hayatın olağan akışında mümkün olamayacağı, ayrıca tanık beyanlarında davacının davalıya ait çeltik tarlalarında yaz sezonunda da çalışmaya devam ettiği belirtilmişken; Mahkemece davalıya ait çeltik tarlalarının var olup olmadığı araştırılmadan, bu tarlaların yakınında bulunan komşu işyeri tanıklarını belirlenip dinlenmeden, davacının çalışmasının tüm yıl devamlı mı yoksa sadece odun-kömür işi ile sınırlı şekilde mevsimlik olup olmadığı ortaya konulmadan yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir

Mahkemece yapılacak iş; ilgili tapu müdürlüğüne yazılarak davalıya ait çeltik tarlalarının var olup olmadığını ve komşu parsellerde kayıtlı maliklerini veya Sosyal Güvenlik Kurumu,zabıta aracılığyla komşu işyerleri var ise işyeri sahiplerini ya da çalışanlarını tespit ederek tanık olarak dinlemek, davacının çalışmalarının yaz-kış devamlı olup olmadığını araştırıp davacının bu işyerindeki çalışmasının kapsamını belirlemek ve sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir...." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile

Davacının davalıya ait iş yeri bünyesinde;

-01.11.2000 - 31.12.2000 tarihleri arası aylardaki günlerin tamamında, aylık 118,80 TL'den 237,60 TL,

-01.01.2001 - 30.06.2001 tarihleri arası aylardaki günlerin tamamında, aylık 139,95 TL'den 839,70 TL,

-01.07.2001 - 31.12.2001 tarihleri arası aylardaki günlerin tamamında, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık ayları için aylık 167,94 TL'den ve Temmuz ayı için aylık 146,94 TL'den olmak üzere toplam 986,64 TL,

-01.01.2002 - 30.06.2002 tarihleri arası aylardaki günlerin tamamında, aylık 222,00 TL'den 1.332,00 TL,

-01.07.2002 - 31.12.2002 tarihleri arası aylardaki günlerin tamamında, aylık 250,87 TL'den 1.505,22 TL,

-01.01.2003 - 30.06.2003 tarihleri arası aylardaki günlerin tamamında, aylık 306,00 TL'den 1.836,00 TL,

-01.07.2003 - 31.12.2003 tarihleri arası aylardaki günlerin tamamında, aylık 306,00 TL'den 1.836,00 TL,

-01.01.2004 - 30.06.2004 tarihleri arası aylardaki günlerin tamamında, aylık 423,00 TL'den 2.538,00 TL,

-01.07.2004 - 31.12.2004 tarihleri arası aylardaki günlerin tamamında, aylık 444,15 TL'den 2.664,90 TL,

-01.01.2005 - 30.06.2005 tarihleri arası aylardaki günlerin tamamında, aylık 488,70 TL'den 2.932,20 TL,

-01.07.2005 - 31.12.2005 tarihleri arası aylardaki günlerin tamamında, aylık 488,70 TL'den 2.932,20 TL,

-01.01.2006 - 30.06.2006 tarihleri arası aylardaki günlerin tamamında, aylık 531,00 TL'den 3.186,00 TL,

-01.07.2006 - 31.12.2006 tarihleri arası aylardaki günlerin tamamında, aylık 531,00 TL'den 3.186,00 TL,

-01.01.2007 - 30.06.2007 tarihleri arası aylardaki günlerin tamamında, aylık 562,50 TL'den 3.375,00 TL,

-01.07.2007 - 31.12.2007 tarihleri arası aylardaki günlerin tamamında, aylık 585,00 TL'den 3.510,00 TL,

-01.01.2008 - 30.06.2008 tarihleri arası aylardaki günlerin tamamında, aylık 608,40 TL'den 3.650,40 TL,

-01.07.2008 - 31.12.2008 tarihleri arası aylardaki günlerin tamamında, aylık 638,70 TL'den 3.832,20 TL,

-01.01.2009 - 30.06.2009 tarihleri arası aylardaki günlerin tamamında, aylık 666,00 TL'den 3.996,00 TL,

-01.07.2009 - 31.12.2009 tarihleri arası aylardaki günlerin tamamında, aylık 693,00 TL'den 4.158,00 TL,

-01.01.2010 - 30.06.2010 tarihleri arası aylardaki günlerin tamamında, aylık 729,00 TL'den 4.374,00 TL,

-01.07.2010 - 31.12.2010 tarihleri arası aylardaki günlerin tamamında, aylık 760,50 TL'den 4.563,00 TL,

-01.01.2011 - 30.06.2011 tarihleri arası aylardaki günlerin tamamında, aylık 769,50 TL'den 4.779,00 TL,

-01.07.2011 - 31.12.2011 tarihleri arası aylardaki günlerin tamamında, aylık 837,00 TL'den 5.022,00 TL,

-01.01.2012 - 30.06.2012 tarihleri arası aylardaki günlerin tamamında, aylık 886,50 TL'den 5.319,00 TL,

-01.07.2012 - 31.12.2012 tarihleri arası aylardaki günlerin tamamında, aylık 940,50 TL'den 5.643,00 TL,

-01.01.2013 - 30.06.2013 tarihleri arası aylardaki günlerin tamamında, aylık 978,60 TL'den 5.871,60 TL,

-01.07.2013 - 31.12.2013 tarihleri arası aylardaki günlerin tamamında, aylık 1.021,50 TL'den 6.129,00 TL,

-01.01.2014 - 30.06.2014 tarihleri arası aylardaki günlerin tamamında, aylık 1071,00 TL'den 6.426,00 TL,

-01.07.2014 - 31.07.2014 tarihleri arası 30 gün, günlüğü 37,80 TL'den 1.134,00 TL,

-01.08.2014 - 27.08.2014 tarihleri arası 26 gün, günlüğü 37,80 TL'den 982,80 TL,

-28.08.2015 - 31.08.2015 tarihleri arası 3 gün, günlüğü 42,45 TL'den 127,35 TL,

-01.09.2015 - 22.09.2015 tarihleri arası 21 gün, günlüğü 42,45 TL'den 891,45 TL,

olmak üzere toplamda 5.000 gün ve 99.796,26 TL prime esas kazançla davalı yanında hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespitine,

Fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini, davanın tam kabulü gerektiğini beyan etmektedir. Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini, davanın reddi gerektiğini beyan etmektedir. Davalı işveren vekili temyiz dilekçesinde; kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini, davanın reddi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hakim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacının tüm, davalı ve feri müdahil Kurum vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.İnceleme konusu eldeki davada, yargılama devam ederken 31.03.2017 tarihinde vefat eden davalının mirasçılarının gerekçeli karar başlığında gösterilmemesi ve vefat eden davalı yönünden hüküm kurulması isabetsiz olmuştur.

2.Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VII. KARAR