Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/15401 K.2025/11001

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davalılardan ... ve Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, 01.10.2001 tarihinde ...Bakanlığına bağlı ................ İlkokulunda ana sınıflarında yardımcı öğretmen olarak çalışmaya başladığını ve 02.09.2009 tarihinde de iş akdinin feshedildiğini, davacının sadece 01.10.2001 ve 05.10.2002 tarihleri arasında sigortalı çalıştırıldığını, daha sonraki dönemlerde sigortasız çalıştırıldığını veya davacının adını dahi şirketler üzerinden sigortalı gösterildiğini, oysa ki davacının sadece okulda çalıştığını ileri sürerek, davacının 05.10.2002–02.09.2009 tarihleri arasında Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ..........ilkokulunda geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; husumet itirazında bulunduklarını, ................ İlköğretim Okulunda çocuk gelişimi mezunu elemanların yaz tatilleri dışında yardımcı hizmetli olarak çalıştırıldığını ve davacının da bu kapsamda çalıştığını, ayrıca davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, sigortalı hizmet dökümü incelendiğinde davacının farklı iş yerlerinden sigorta primlerinin ödendiğinin görüldüğünü, davacının hizmetine ihtiyaç duyulduğu zamanlarda çalıştırıldığını, davacının çalıştığı iş yerinin okul olması nedeniyle iş akitlerinin belirli süreli olduğunu ve geçici işçi olarak çalıştırıldığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; çalışma olgusunun yöntemince ispatlanması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemenin 24.12.2013 tarih ve 2009/963 E.-2013/679 K. kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve Kurum vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairenin 20.05.2014 tarih ve 2014/6873 E.-2014/11272 K. sayılı kararı ile "Eldeki davada, davacı, 05.10.2002-02.09.2009 tarihler arasında Milli Eğitim Bakanlığına bağlı.............. ilkokulunda ana sınıflarında yardımcı öğretmen olarak çalıştığını,

01.10.2001 ve 05.10.2002 tarihleri arasında mezkur okuldan bildirimlerinin yapıldığı ancak daha sonraki dönemlerde 8 yıl boyunca aynı görevi ifa etmesine rağmen işçi alacaklarının önüne geçebilmek amacıyla 8 ayrı özel şirketten dönem dönem sigortalı gösterildiğini bildirerek davacının 05.10.2002 tarihinden 02.09.2009 tarihine kadar davalı Kurumda çalıştığının tespitini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne, davacının sigorta kayıtlarında 16.10.2002-03.06.2009 dönemi arasında görünen tüm çalışmaların davalı MEB’ye bağlı........... İlköğretim Okulu iş yerinde gerçekleştiğinin tespitine, sigorta kayıtlarının bu şekilde düzeltilmesine dair hüküm tesis edilmiştir. Dosyanın tetkikinde, davacının, 16.10.2002-03.06.2009 tarihler arasını kapsayacak şekilde giriş çıkış yapılmak suretiyle dava dışı iş yerlerinden bildirimler olduğu görünmektedir.

Mahkemece, Kuruma bildirim yapılan kayıtların intikalini doğuracak şekilde yanılgılı değerlendirme ile hüküm tesisi isabetsizdir.

Bu itibarla davacının, iddiasına konu kesintisiz çalışmalarının gerçekliği, işin ve iş yerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla; davacının bildirim yapılan dava dışı iş yerlerinde fiili çalışmalarının bulunup bulunmadığının tespiti için, Kurumda bulunan iş yeri dosyası ve aylık prim ve hizmet belgeleri celbedilmeli, dava dışı işverenlerin unvanları tespit edilerek,

ilgili Ticaret Sicil Memurluğundan adresleri belirlenip, dava konusu bildirim yapılan dönemlerle ilgili davacının hangi görev ve sıfatla çalıştığına ilişkin ayrıntılı beyanlarına başvurulmalı, işverenlerden bu döneme ilişkin mevcut belgeler bulunup bulunmadığı sorulup celbedilmeli, davacının bu dönemlerde, emir ve talimatları kimden aldığı ayrıca, ücretini ne şekilde ve kimden aldığı hususları belirlenmeli, davaya konu dönemdeki aylık prim ve hizmet belgesinde kayıtlı,

davacı ile birlikte çalışmaları olan kişiler ile gerektiğinde aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler saptanarak re’sen bilgi ve görgülerine başvurulmalı; davalı iş yerinde tespiti istenen dönemde Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa, belgeler getirtilmeli; yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği ile davacının çalışmalarındaki kesinti olup olmadığı, çalışma süreleri nazara alınmalı; çelişkiler vaki olursa, usulünce giderilmeli;

böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak, uyuşmazlık, konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; dava dışı iş yerinde geçen çalışmaların fiili olduğu kanaati oluşması halinde, bildirim yapılmayan süreler yönünden değerlendirme yapılarak, deliller hep birlikte değerlendirilip, takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir" şeklindeki gerekçeyle eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu verilen hüküm bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

Mahkemenin 04.07.2017 tarih ve 2014/389 E.- 2017/315 K. sayılı kararı ile bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve Kurum vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairenin 15.01.2019 tarih ve 2018/4541 E.- 2019/144

K. sayılı kararı ile "Eldeki davaya konu olayda, davacının sigorta kayıtlarında 16.10.2002-03.06.2009 dönemi arasında görülen tüm çalışmalarının, davalı MEB'e bağlı...İlk Okulu iş yerinde gerçekleştiğinin tespitine, sigorta kayıtlarının bu şekilde düzeltilmesine karar verilmiş olmasına göre davacının dava konusu HDC kaydında iş yeri sicil numaralan belirtilen şirket ve iş yerlerine husumet yöneltilmesi gerektiği ve davacının belirlenen iş yerlerinde fiili ve sürekli çalışmasının olup olmadığı irdelenmeksizin karar verilmesi isabetsizdir" şeklindeki gerekçeyle karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Üçüncü Karar

Mahkemenin 25.06.2024 tarih ve 2019/192 E.- 2024/387 K. sayılı kararı ile bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın eksik incelemeye dayalı olduğunu, asıl işveren alt işveren ilişkisi değerlendirilmeksizin karar verildiğini, davacının eldeki davaya açmakta hukuki yararı bulunup bulunmadığının irdelenmediğini, davacının kötü niyetli olduğunu belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, eksik inceleme ve araştırma sonucu karar verildiğini, kesintisiz ve fiili çalışmanın hiçbir duraksamaya yer vermeyecek şekilde ortaya konulamadığını, Kurum resmi kayıtları esasken, salt tanık anlatımlarına dayanılarak hizmet verilemeyeceğini belirterek, hükmün bozulmasını istemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Mahkeme kararının BOZULMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 01.07.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.