Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/15527 K.2025/5145

Taraflar arasındaki hizmet tespiti ve prime esas kazanç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir. Kararın, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, başvuruların esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili özetle; 01.10.2017 ile 06.09.2018 tarihleri arasında aylık 2500-TL, üzerinden 01.10.2017 ile 06.09.2018 tarihleri arasında yatırılmayan primlerin davacıdan tahsiline, eksik yatırılan Aralık 2017- Ocak 2018 primlerinin maaş 2500-TL'den tamamlatılmasına, kayıtların bu şekilde düzeltimesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili, davacının 01.10.2017 ile 06.10.2018 tarihleri arasında davalı şirkette şoför olarak çalıştığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, davalı şirket aile işletmesi olup sadece aile fertlerinin çalıştığını, davacı gibi kimi ahbapların firma sahiplerine ricasıyla sigorta girişi olabilmesi için işe alındığını, Ocak 2018'de işi kendi isteğiyle terk etmesi sonucu işten ayrıldığını, 2 aylık maaşının kendisine ödendiğini belirterek , davanın reddini talep etmiştir. 2.Fer’i müdahil SGK Başkanlığı vekili, eylemli ve gerçek çalışmanın ispat edilmesi gerektiğini beyan ederek, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne, davacının 1220312.06 sicil sayılı dosyada işlem gören ... Taşımacılık Turizm Gıda San. Tic. Ltd. Şti. unvanlı davalı şirkete ait işyerinde 01.10.2017 - 06.09.2018 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanuna tabi olarak hizmet akdi ile çalıştığı, Kuruma bildirilen hizmetleri dışında 2017/10 ayında 30 gün, 2017/11 ayında 30 gün, 2017/12 ayında 5 gün, 2018/2 ayında 30 gün, 2018/3 ayında 30 gün, 2018/4 ayında 30 gün, 2018/5 ayında 30 gün, 2018/6 ayında 30 gün, 2018/7 ayında 30 gün, 2018/8 ayında 30 gün ve 2018/9 ayında 6 gün olmak üzere toplam 281 gün daha günlük brüt asgari ücret üzerinden hizmeti olduğunun tespitine, fazla istemin reddine, dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıya ait otel kayıtları; sosyal medya paylaşımları, 06 TSG 12 plakalı davalıya ait aracı kullandığı sırada düzenlenen 12.04.2018 tarihli trafik ceza tutanakları, bordro tanığı ...'in beyanı ile çalışma olgusunun kanıtlanması karşısında başvuruların esastan reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, beyan etmiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili, Kurum kayıtlarının aksinin aynı nitelikte belgeler ile ispatlanması gerektiğini, hizmet akdine dayalı fiili ve tam zamanlı çalışmasının varlığının ispat edilemediğini beyan etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık , hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Kanun'un 79. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.09.1999 gün 1999/21-510-527, 30.06.1999 gün 1999/21-549-555- 03.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Mahkemece verilen karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır. Eldeki davada, davacının davalı nezdinde bildirimleri 07.12.2017 ile 03.01.2018 tarihleri arasındadır. Davacının 07.12.2017 tarihli işe girişten önceki ilk çalışmasına ilişkin tarih, 21.10.2017 tarihli face book paylaşımı olup çıkışının ise, bildirimden sonra da 03.07.2018 otel çıkış tarihi olması karşısında, sonrasında herhangi bir yazılı delil bulunmadığı gibi yeterli tanık beyanı da mevcut değildir. Mahkemece , belirtilen tarihler öncesi ve sonrasına yönelik olarak deliller toplanarak karar verilmeli, herhangi bir delil bulunamadığı taktirde bu tarihler esas alınmak suretiyle, davacının hizmetleri tereddütsüz ortaya konularak karar verilmelidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI.KARAR