Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/15603 K.2025/5141

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul kısmen reddine dair karar verilmiştir.

Kararın, davacı ve davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, başvuruların esastan reddine dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili özetle; davacının davalıya ait iş yerinde 20.11.2014-24.07.2017 arasında kebapçı olarak çalıştığını, ancak davacının sigortasının 13.05.2016-24.05.2016 arasında yapıldığını beyanla, eksik günlerinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, davacının çalışmalarının bildirildiğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili; hak düşürücü süre yönünden davanın reddi gerektiğini, prim ödemesi yükümlülüğünün davalı işverende olduğunu, davacının çalışmaları bakımından Kurum kayıtlarının esas olduğunu, iddianın Kurum kayıtlarına eş değerde belgelerle kanıtlaması gerektiğinden davacının çalışma iddialarını salt tanık anlatımlarına dayalı olarak kanıtlamasına muvafakatlarının olmadığını, iş yerinin 506 sayılı Kanun kapsamına girip girmediğinin araştırılması gerektiğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacının davalı ...

Süt Üreticileri Birliğine ait iş yerinde, 01.09.2009-31.12.2009 tarihleri arasında 60 gün günlük brüt 23,10 TL, 01.01.2010-30.06.2010 tarihleri arasında 90 gün günlük brüt 24,30 TL, 01.07.2010-31.12.2010 tarihleri arasında 90 gün günlük brüt 25,35 TL, 01.01.2011-30.06.2011 tarihleri arasında 90 gün günlük brüt 26,55 TL, 01.07.2011-31.12.2011 tarihleri arasında 90 gün günlük brüt 27,90 TL, 01.01.2012-30.06.2012 tarihleri arasında 90 gün günlük brüt 29,55 TL, 01.07.2012-31.12.2012 tarihleri arasında 90 gün günlük brüt 31,35 TL, 01.01.2013-30.06.2013 tarihleri arasında 90 gün günlük brüt 32,62 TL,

01.07.2013-31.12.2013 tarihleri arasında 90 gün günlük brüt 34,05 TL ücret çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; davanın tümden kabulü gerektiğini beyan etmektedir. Davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri; davanın tümden reddine dair karar verilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre de davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Davanın yasal dayanağını oluşturan 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddesi bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde iş yerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları ya da komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.09.1999 gün 1999/21-510-527, 30.06.1999 gün 1999/21-549-555- 03.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Eldeki davada, Mahkemece verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır. Bu kapsamda öncelikle davacının lokanta iş yerinde çalışması nedeni ile portör muayene kayıtları celp edilmeli, ilgili Belediyece herhangi bir denetim yapılmış ise buna ilişkin tutanak belgeler celp edilmeli, davacının bu kayıtlar da isminin geçip geçmediği idelenmelidir. Öte yandan dosya kapsamında yer alan bordro kayıtlarına göre yeteri kadar bordro tanığı re'sen tespit edilerek dinlenilmediği anlaşılmakla, dinlenilmeyen bordrolu çalışanların kendi çalışma dönemleri de tespit edilip gösterilmek suretiyle davacının çalışması hususunda beyanlarına başvurulmalı, hizmetlerinin neden bildirim dışı kaldığı hususu sorulmalı, davacının hizmetleri tereddütsüz ortaya konularak karar verilmelidir.

Kabule göre de davacının talep sonu 24.07.2017 tarihi olmakla Mahkemece hatalı şekilde 2014 tarihinin yazılması hususu yerinde görülmemiştir.

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,