Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/15622 K.2025/2053

2-... Tekstil Temizlik İnşaat Taahhüt Elektrik ve Elektronik Turizm Makina Bilgi İşlem ve Yazılım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

İLK DERECE MAHKEMESİ

İzmir 1. İş Mahkemesi

SAYISI

2015/273 E., 2017/249 K.

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin davalı ... ...’a ait işyerinde 01.04.2010 tarihinde kesim ve makine operatörü olarak çalışmaya başladığını, davalı şirketin kurulmasından sonra 31.08.2013 tarihine kadar da davalı şirkette çalıştığını ancak çalışmalarının Kuruma bildirilmediğini, hizmet cetvelinden anlaşılacağı üzere sözü edilen tarihler arasında dava dışı beş ayrı şirketten müvekkili adına bildirim yapıldığını ileri sürerek davacının davalılara ait işyerinde 01.04.2010-31.08.2013 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamış ve duruşmalara katılmamıştır. Fer'î müdahil Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK/Kurum) vekili; davacı adına uyuşmazlık konusu dönemde dava dışı işverenler tarafından bildirimler yapıldığını, bu bildirimlerinin bir kısmının iptal edildiğini, Kurumca yapılan denetiminin sonucunun beklenilmesi ve ayrıca dava kamu düzenini ilgilendirdiğinden resen araştırma yapılarak fiili çalışma olgusunun ispatlanması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 22.06.2017 tarihli ve 2015/273 Esas, 2017/249 Karar sayılı kararı ile; Sosyal Güvenlik Kurumu, Ticaret Sicil Müdürlüğü ve Vergi Dairesi kayıtları, denetmen raporları, tanık beyanları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre davacının davalı (148.... kimlik nolu) ...’a ait işyerinde 15.04.2010-22.03.2012 tarihleri arasında 698 gün, davalı şirkete ait işyerinde ise 23.03.2012-31.08.2013 tarihleri arasında 518 gün hizmet akdi ile ve asgari ücretle çalıştığı ancak çalışmalarının Kuruma bildirilmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 11.12.2017 tarihli ve 2017/2100 Esas, 2017/1629 Karar sayılı kararıyla davalı kurum vekilinin istinaf itirazlarının kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılıp yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davacının davalı (.... kimlik nolu) ...’a ait işyerinde 15.04.2010-22.03.2012 tarihleri arasında 698 gün, davalı şirkete ait işyerinde 23.03.2012-31.08.2013 tarihleri arasında 518 gün hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle çalıştığının ve bu çalışmalarının Kuruma bildirilmediğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Y.21. Hukuk Dairesinin 18.03.2019 tarihli,2018/685 Esas,2019/2105 Karar sayılı kararı ile; davacı tarafa, davalı işverenin hangi ... olduğunun açıklattırılması, taraf teşkilinin usulünce sağlanması, çalışmanın geçtiği iddia edilen işyerine dair düzenlenmiş Kurum müfettiş raporu olup olmadığının davalı kurumdan sorulması, bordro ve komşu işyeri tanıklarının dinlenilmesi,

ayrıca 13....3.35,111366.... ve 1421.... sicil numaralı işyerlerine dair düzenlenmiş Kurum müfettiş raporu olup olmadığını davalı kurumdan sorulmalı, varsa ilgili müfettiş raporları ve dayanak belgeler dosya içerisine alınmalı, bu işyerlerindeki hizmetlerinin iptal edilmediğinin tespiti halinde bu işyerlerine ait davacının bildirimi olan sürelerdeki dönem bordrolarını istenilmeli, bordro tanıkları dinlenilerek davacının bu işyerlerindeki bildirimlerinin fiili çalışmaya dayalı olup olmadığının belirlenmesi gerektiği yönünden karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Bölge Adliye Mahkemesince verilen 03.07.2020 tarihli ve 2019/838 E. 2020/985 K. sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulü ile davacının davalı (..... kimlik nolu) ...’a ait işyerinde 15.04.2010-22.03.2012 tarihleri arasında 698 gün, davalı şirkete ait işyerinde 23.03.2012-31.08.2013 tarihleri arasında 518 gün hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle çalıştığının, 01.02.2013-31.08.2013 tarihleri arasındaki 210 günlük hizmetinin davalı şirketin alt işvereni ... Teks. Ltd. Şti. tarafından bildirildiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, kararı fer'i müdahil Kurum vekili temyiz etmiştir.

2. Dairemizin 21.06.2021 tarihli, 2020/9516 Esas, 2021/8628 Karar sayılı ile;Davalıya ait iş yerinden kısmi çalışması bildirilen bordro tanıklarının beyanlarına itibarla, davacının uyuşmazlık konusu dönemde sigortalı olarak bildiriminin yapıldığı “...”, “Canlı Nak. Gıda San. Ltd. Şti.”, “Kur-Nak ...Metal Mermer Haf. İnş. Taah. Ltd. Şti”, “... Teks. Tem. Hırd. ... Doğ. San. Tic. Ltd. Şti.”, “... Teks. Gıda Ürün. San. Tic. Ltd.

Şti.” ünvanlı işyerlerindeki çalışmasının, gerçek ve fiili bir çalışma olmadığı değerlendirilmiş ise de, dava dışı 5 ayrı işverenlik bünyesinde geçen çalışmaları ile davalıya ait işyerinde geçtiğini iddia ettiği sigortalı çalışmalarının çakışması karşısında, dava dışı 5 ayrı işverenliğin, hak alanını ilgilendirdiğinden, HMK 124. madde kapsamında davaya katılımının sağlanması, anılan iş yerlerine husumet yöneltilmesi, ibraz edecekleri kayıt ve belgelerin incelenmesi, sonucuna göre karar verilmesi gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

C. Üçünçü Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Bölge Adliye Mahkemesince verilen 13.10.2021 tarihli ve 2021/1716 E. 2021/1555 K. sayılı kararıyla. Yargıtay bozma ilamına karşı direnilmesine, davanın kısmen kabulüne, .... T.C. kimlik ve ...sigorta sicil numaralı davacı ...’nin; (... T.C. kimlik nolu) Davalı ...’a ait ... Mah. 920 Sk. No:71 İkiçeşmelik/İzmir adresinde kurulu ve SGK İzmir İl Müdürlüğünde tescilsiz işyerinde.

15.04.2010 – 22.03.2012 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 698 gün çalıştığı ve bu çalışmalarının SGK Başkanlığı'na bildirilmediği, davalı ... Teks. Tem. İnş. Taah. Elek. Elektr. Tur. Mak. Bilg. İşl. Yaz. San. Tic. Ltd. Şti.'ye ait 1469070.35 sicil sayılı işyerinde.

23.03.2012 – 31.08.2013 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 518 gün çalıştığı, bu çalışmasının 01.02.2013 - 31.08.2013 tarihleri arasındaki 210 günlük kısmının davalı şirketin alt işvereni .... sicil numaralı ... Tekstil Gıda Ür. San. Tic. Ltd.

Şti işyerinden bildirildiği, 308 günlük kısmının ise SGK Başkanlığı'na bildirilmediğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş; karara karşı davalı kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.09.2023 tarihli,2022/10-848 Esas, 2023/853 Karar sayılı ilamında; tespitine karar verilen dönemde davacı adına bildirim yapan dava dışı işverenlere husumet yöneltilmesi için davacıya süre verilerek davaya katılımları sağlandıktan ve bunların göstereceği deliller toplandıktan sonra dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek karar verilmesi gerektiği, Özel Daire bozma kararına uyulması gerekirken önceki hükümde direnilmesinin doğru olmadığı belirtilerek karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesince yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla;1- 01.04.2011-31.07.2011 ve 01.02.2013-31.08.2013 tarihleri arası dönemlere ilişkin istem yönünden davanın açılmamış sayılmasına...T.C. kimlik ve... sigorta sicil numaralı davacı ...’nin; (... T.C. kimlik nolu) Davalı ...’a ait ... Mah. 920 Sk.

No:71 İkiçeşmelik/İzmir adresinde kurulu ve SGK İzmir İl Müdürlüğünde tescilsiz işyerinde, 15.04.2010 – 31.03.2011 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 346 gün çalıştığı ve bu çalışmalarının SGK Başkanlığı'na bildirilmediği,(....T.C. kimlik nolu) davalı ...’a ait ... Mah. 920 Sk.

No:71 ..../İzmir adresinde kurulu ve SGK İzmir İl Müdürlüğünde tescilsiz işyerinde, 01.08.2011-22.03.2012 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 231 gün çalıştığı ve bu çalışmalarının SGK Başkanlığı'na bildirilmediği, davalı ... Teks. Tem. İnş. Taah. Elek. Elektr. Tur. Mak. Bilg. İşl. Yaz. San. Tic. Ltd. Şti. adına 1469... sicil numarasıyla tescilli işyerinde.

23.03.2012 – 30.01.2013 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 307 gün çalıştığı, bu çalışmalarının SGK Başkanlığı'na bildirilmediğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili, yeterli araştırma yapılmadığını, çalışmanın ispatlanamadığını belirterek Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesidir.

3. Değerlendirme

Dosyadaki yazılara, bilgi ve belgelere göre fer'i müdahil Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmesi gerekmektedir.

İnceleme konusu dosyada; davacı 01.04.2010 tarihinde davalı ... nezdinde çalışmaya başladığını, daha sonra davalı şirkette çalışmaya devam ettiğini ve 31.08.2013 tarihine kadar çalıştığının tespitini talep etmiş, Mahkemece 15.04.2010-31.03.2011 ve 01.08.2011-22.03.2012 dönemlerinde davalı ... nezdinde, 23.03.2012-30.01.2013 döneminde davalı ... Tekstil...Ltd.Şti. nezdinde çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Mahkemece 15.04.2010-31.03.2011 döneminde ... nezdinde çalıştığına hükmedilmesi yerinde ise de; davacının hizmet cetvelinde 15.04.2010-10.12.2010 tarihleri arasında... iş yerinden bildirimleri olduğundan söz konusu bildirimlerin iptaline karar verilmemesi yerinde değildir. Bu nedenle hükmün 2. bendine ilave olarak aynı dönemde... iş yerinden bildirilen 15.04.2010-10.02.2010 tarihleri arasındaki sigortalılığın iptaline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki; bu aykırılığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, karar bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 370/2. maddesi gereğince verilen karar, düzeltilerek onanmalıdır

VI. KARAR