Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/157 K.2024/1837

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile kesilen emekli aylığının yeniden bağlanmasına, ödenmeyen aylıkların yasal faizi ile ödenmesine karar verilmesi istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde; davacının uzun zamandan beri Almanya'da ikamet ettiğini, müvekkilinin yurt dışı çalışmalarını borçlanmak suretiyle Türkiye'de emekli olmak istediğini, bu amaçla 2016 yılı Nisan ayında Türkiye'ye geldiğini, müvekkilinin yurt dışı borçlanma yapmadan önce 4 a hizmet kolundan sigortalılığının olması halinde yurt dışı borçlanmasında daha yararlı olacağından dolayı davalı Kurumda ....sicil numarası ile kayıtlı çay ocağı olarak faaliyet gösteren ...'e ait işyerinde çay yapma, dağıtma ve benzeri işlerde kısa süreli çalıştığını,

ancak davalı Kurum tarafından müvekkilinin bu çalışmasının gerçek çalışma olmadığından bahisle 2016 yılı Nisan ayındaki 5 günlük sigortalılığının iptal edildiğini, bu nedenle davalı Kuruma yaptıkları 15.01.2019 tarih ve 770469 numaralı başvuruya da herhangi bir yanıt verilmediğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davalı Kurum işleminin iptaline, müvekkilinin 14.04.2016 ila 18.04.2016 tarihleri arasındaki iptal edilen sigortalılıklarının yeniden geçerli sayılarak müvekkili adına tesciline, müvekkilinin iptal edilen emekli aylığının yeniden bağlanmasına,

kesilen tarihten itibaren müvekkiline ödenmeyen birikmiş emekli aylıklarının da yasal faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacı yanın dosyasının müvekkili Kurumca tetkikinde; davacının ilk işe giriş tarihi olan 04.06.1971 tarihinden 18.04.2016 tarihine kadar 5 gün SSK, 3600 gün yurt dışı borçlanması olmak üzere toplam 3605 gününün bulunması ve emeklilik koşullarını sağlamasından dolayı 19.04.2016 tarihli tahsis talebine istinaden 01.05.2016 tarihi itibari ile 42/681504 tahsis numarası ile davacı yana aylık bağlandığını,

ancak SGK denetmenlerince tanzim edilen 14.03.2018 tarih ve GB/35 sayılı raporda .... sicil sayılı ... isimli işyerinde geçen 2016/Nisan ayı çalışmalarının fiili olmadığı tespit edildiğinden davacının SSK günlerinin iptal edildiğini, SSK günleri bulunmadığından ve müvekkili Kurum mevzuatı gereği borçlanma işlemleri, borçlanma talep dilekçesinin verildiği tarihteki son sigortalılık statüsüne göre yapılacağından borçlanma işleminin de Bağ-Kur statüsünde değerlendirilmesi nedeni ile davacının aylığının iptal edilerek müvekkili Kurumca kendisine borç çıkartıldığını,

bu nedenle müvekkili kurumca yapılan iş ve işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğundan davacının davasının reddi gerektiğini beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile fiili çalışmaya dayanmayan sigortalılığın iptali nedeniyle tahsis şartlarını taşımayan davacının taleplerine ilişkin olarak davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davacının yurt dışı borçlanmasına ilişkin olarak borçlanma talebi öncesi yapılan kısa süreli Türkiye çalışmalarına dair Kurumca rapor tanziminin hukuken mümkün olmadığını, davacının 2016 Nisan ayında çalıştığını ancak denetimin 2017 Eylül ayında hangi maddi gerçeklere dayanarak yapıldığının belirsiz olduğunu, ayrıca davalı Kurumun iptal edilen çalışmaya yönelik ödenen primi uhdesine alıp 2,5 yıl kadar davacıya aylık ödedikten sonra yaptığı dava konusu işlemin iptalinin gerektiğini, davacıya ödenen aylıkların yasal faizi ile geri ödenmesinin talep edilmesinin de yasal olmadığını, Mahkeme kararının eksik inceleme ile verildiğini, usul ve yasaya aykırı olduğunu istinaf sebebi olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının; dava dosyası kapsamında mevcut maddi delillere uygun, yasal ve hukuksal gerekçelere dayandığı, delillerin takdirinde herhangi bir isabetsizlik ve kamu düzenine aykırı bir halin varlığının tespit edilemediği, HMK'nin 353/1-b maddesinin (1) numaralı alt bendi uyarınca, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf gerekçeleri ile aynı gerekçeler ile kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile kesilen emekli aylığının yeniden bağlanmasına, ödenmeyen aylıkların yasal faizi ile ödenmesine karar verilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 86/9 uncu maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve özellikle denetim raporu, tanıkların beyanları ile dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,