Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/15752 K.2025/4141

Mahkemsince bozmaya uyularak verilen karar; davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı işveren yanında geçen ve bildirilen 20.11.2006-01.08.2007 tarihleri arasındaki hizmetinin yeraltında geçen çalışma olarak tespitini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; özetle davanın reddini istemiştir. Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; özetle davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 29.03.2016 tarih, 2016/297 E., 2016/140 K. sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. 1. Bozma Kararı

Mahkeme kararının süresi içinde davalı Kurum vekilince temyiz edilmesi üzerine kapatılan 21. Hukuk Dairesince, "...

Yapılacak iş, davalı işverenden yer altı çalışanlarına dair tutulan defter ve kayıtları istemek, davalı işveren ...’a ait 18821.053 sicil numaralı iş yerinin hangi tarihler arasında yasa kapsamında olduğunu davalı Kurumdan sormak, davalı iş yerinin ihtilaflı döneme ilişkin dönem bordrolarını davalı Kurumdan getirtmek, bordrolarda kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, beyanı alınan tanıkların hizmet cetvellerini de davalı Kurumdan istemek, bordolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye,

meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle iş yerine o tarihte komşu olan diğer iş yerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu iş yeri çalışanları; yoksa iş yeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile yer altı çalışması olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir..." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemesince bozmaya uyularak 18.11.2021 tarih, 2018/159 E., 2021/340 K. sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

B. 2.Bozma Kararı

Mahkeme kararının süresi içinde davalı Kurum vekilince temyiz edilmesi üzerine kapatılan Dairece, "...Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere göre, davacının kabule konu bildirimlerini yapan ... A.Ş.’nin taşeronu... (...)'den yapılması istenen işlerin bir kısmının yerüstünde bir kısmının yeraltında yapıldığı anlaşılmakla uyulan bozma ilamında da ayrıntılı olarak belirtildiği üzere davacının Çayeli Bakır İşletmesine ait bakır madeninde, yeraltında, hangi işi ne kadar sürede yaptığı yeniden incelenip ayrıştırılarak varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme sonucu verilen usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir..." geerçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının davalı ... taşeronu davalı...'e ait 18821 sicil numaralı iş yerinden 2007/1. ayında 1 gün, 2007/2. ayında 15 gün, 2007/3. ayında 26 gün, 2007/4. ayında 23 gün, 2007/5. ayında 10 gün, 2007/6. ayında 2 gün, 2007/7. ayında 15 gün olarak bildirilen sigortalı çalışmalarının yer altında gerçekleştiğinin tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini, davanın reddi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, 20.11.2006-01.08.2007 tarihleri arasındaki hizmetin yeraltında geçen çalışma olarak tespiti istemine ilişkindir.

İlgili hukuk, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 04.02.1959 gün ve 1957 /13 Esas, 1959/5 Karar ve 09.05.1960 gün 1960/21 Esas, 1960/9 Karar sayılı kararları, 6100 sayılı HMK'nın Geçici 3. maddesi delaletiyle uygulanma imkanı bulunan 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 1086 sayılı HUMK’nın temyiz incelemesi ile ilgili 427 ilâ 444. maddeleri hükümleridir.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR