Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/15829 K.2025/6206

Bölge Adliye Mahkemesinin kararı davalı işverenlik vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 11.01.2018 tarihinde net aylık 3.750 TL ücretle davalı şirketin “... Mah. 1323. Cad. No:.../... Yenimahalle/Ankara” adresindeki işyerinde web sorumlusu- ustabaşı sıfatıyla çalışmaya başladığını,davacının emekli statüsünde olduğundan SGDP ödenmediğini, işçilik alacakları sebebiyle Ankara 21. İş Mahkemesinin 2019/605 Esasına kayıtlı alacak davasının açıldığını belirterek, müvekkili davacının 11.01.2018-16.09.2019 tarihleri arasında toplam 1 yıl 8 ay 6 gün süre ile dönemsel geçerli asgari ücretin 2,47 katı ücretle çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı şirket vekili, cevap dilekçesinde özetle; davacının dava dilekçesinde iddia ettiği hususların gerçeği yansıtmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Fer’i müdahil SGK vekili, cevap dilekçesinde özetle; müvekkili Kurumun davanın açılmasına sebebiyet vermediği beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının davalı ... Matbaa Limited Şirketi'ne ait ... sicil numaralı işyerinde 11.01.2018-16.09.2019 tarihleri arasında hizmet akdi ile (SGDP kapsamında) çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin isteğin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı işveren vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Tüm dosya kapsamı ve dinlenen tanık beyanları, teslim tutanakları, görüşme kayıtları bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacının hüküm altına alınan şekilde çalışmasının sabit olduğu, ancak davacının prime esas gerçek kazancının asgari ücretten fazla olduğu yönündeki iddiasının ispatlanamadığı,

dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı" gerekçesiyle istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili özetle, davacının davasını kanıtlayabilecek yeterli bir delil göstermeyip sadece tanık dinlettiğini, eksik incelemeyle verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir. Davalı işverenlik vekili özetle,

-Yargılamanın 8.celse duruşmasına mazeretleri nedeniyle katılamadıklarını, mazeret dilekçelerini Mahkemeye sunduklarını, Mahkemece mazeretleri ile ilgili bir karar verilmeden yargılamaya devam edilerek, tahkikatın bitirildiğini, HMK madde 184 uyarınca tahkikatın tümü hakkında açıklama yapma, HMK madde 186 uyarınca sözlü yargılama aşamasında açıklama yapma ve son söz söyleme haklarının kullandırılmadığını, kararın hukuka aykırı olduğunu;

ayrıca davacı tarafın tanık listesinde bulunmayan tanıkların dinlendiğini ve bu beyanların hükme esas alındığını, 1.celsede tanık bildirmeye yönelik verilen kesin süre üzerine davacı tarafın vermiş olduğu tanık listesinde isimleri olmayan ve tanık olarak dinlenmesi yolunda bir karar da olmayan ..., ... ve ... isimli kişilerin davacının talebi üzerine kendilerinin itirazlarına rağmen tanık olarak dinlendiklerini, tanık ...’ın davacı ile aynı süre içinde çalışmadığını, tanık ...'ın ise hiç çalışması bulunmadığını,

anılan tanıkların beyanlarının hükme esas alınmasının hukuki hiç bir dayanağı bulunmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

1.Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

2. Eldeki davada, davacının 11.01.2018-16.09.2019 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde kesintisiz çalıştığının ve prime esas kazançlarının tespitini talep ettiği; davacının hizmet cetvelinde tespiti istenen dönemde sigortalılık bildirimlerinin bulunmadığı, 01.10.2017 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almakta olduğu, 1219067 sicil numaralı cep telefonu alım satım işi mahiyetinde bulunan işyerinin davalı şirket adına 09.03.2012 tarihinde Kanun kapsamına alındığı, dosyada mevcut belgeler ve tanık anlatımlarına göre davanın kısmen kabulüne, davacının davalıya ait işyerinde 11.01.2018-16.09.2019 tarihleri arasında hizmet akdi ile çalıştığının tespitine, prime esas kazanç talebinin ise sübut bulmadığından reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

3. Somut olayda davacının davalıya ait işyerinde çalıştığı açık ise de hangi tarihte işe başladığı hususunda yeterli delil bulunmadığı halde hizmet başlangıç tarihinin 11.01.2018 olarak kabulü isabetsizdir.

4. Bu kapsamda yukarıda belirtilen re'sen araştırma ilkesi gereği Mahkemece hizmetin başlangıcı ile ilgili olarak toplanabilecek başka delil varsa toplanmalı, yoksa hizmetin başlangıcına yönelik tanık beyanları, tanıkların çalışma süreleri dikkate alınmak suretiyle değerlendirilerek fiili çalışmanın başladığı tarih tereddütsüz biçimde ortaya konulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR