Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/159 K.2024/1516

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ihbar üzerine davacıya ait işyerinde yapılan denetimle hazırlanan durum tespit tutanağı ile dava dışı ...'ın işyerinde kayıt dışı çalıştırdığından bahisle, adı geçen kişi için sigortalı işe giriş bildirgesi ve aylık hizmet belgelerinin düzenlenerek Kuruma verilmesinin istendiğini, yapılan itirazların reddedildiğini, Kurum yetkililerince tutulan tutanağın gerçeği yansıtmadığını ileri sürerek, .... Sosyal Güvenlik Merkezinin 25.12.2015 tarihli kararının ve bu kararın itirazına ilişkin prim belgesi itiraz komisyonunun 01.02.2016 tarihli ve 2016/15 Karar sayılı itirazın reddine ilişkin kararın tedbirin durdurulmasına ve iptaline karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; şikayet üzerine davacıya ait işyerinde denetim yapıldığını, Sosyal Güvenlik denetmenleri tarafından düzenlenen 27.11.2015 tarih ve 2015/EA/089 sayılı rapor uyarınca işlem yapıldığını, Kurum işlemlerinde herhangi bir hata ve mevzuata aykırılık bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Dosya kapsamından, davalı kurum müfettişlerince 2015/11.döneminde yapılan yerel denetimle, dava dışı ...'ın 2015/4. döneminden itibaren Kuruma bildirim yapılmaksızın davacıya ait işyerinde çalıştırıldığından bahisle idari yaptırım uygulanmış ise de, dosyada bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesinde ve dinlenen komşu işyeri ve bordro tanıklarının beyanlarının irdelenmesi neticesinde, ...'ın 01.08.2011-12.01.2015 tarihleri arasında davacıya ait eczane işyerinde kalfa yardımcısı olarak çalıştığı, 12.01.2015 tarihinde ailevi nedenlerle kıdem tazminatı ödenmek suretiyle işten ayrıldığı,

21.11.2015 tarihinde tekrar davacının işyerinde çalışmaya başladığı hususları sabit görüldüğünden ve Kurum müfettişleri tarafından 24.11.2015 tarihinde yapılan yerel denetimde de davacıya ait işyerinde sigortalı olarak çalıştığı anlaşıldığından, sigortasız işçi çalıştırıldığı gerekçesiyle uygulanan Kurum işleminin iptaline karar vermek suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Davalı SGK Başkanlığı Vekilinin İstinaf Sebepleri Davalı SGK Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde; Mahkemece yeterli araştırma ve inceleme yapılmadan sonuca gidildiğini, davacı işyerinde Kuruma ihbar sonucunda teftiş yapıldığını ve dava dışı ... isimli işçinin sigortasız çalıştırıldığının tespit edildiğin, Kurum denetmen raporunun aksi ispatlanıncaya kadar geçerli olduğunu, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının; dava dosyası kapsamında mevcut maddi delillere uygun, yasal ve hukuksal gerekçelere dayandığı, delillerin takdirinde herhangi bir isabetsizlik ve kamu düzenine aykırı bir halin varlığının tespit edilemediği anlaşılmakla, HMK'nın 353/1-b maddesinin (1) numaralı alt bendi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK Vekilinin Temyiz Sebepleri Davalı SGK vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptaline ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.Husumet dava şartı olup kamu düzenine ilişkin bulunduğundan, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gereken bir husustur. Davada husumetin yanlış kişiye yönlendirilmesi veya davalı tarafın eksik gösterilmesi halinde dava sıfat yokluğundan hemen reddedilmemeli, belirtilen eksikliğin giderilmesi yönünde bir talebin bulunması ve dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesinin kabul edilebilir bir yanılgıya dayandığının anlaşılması halinde, hakim, HMK’nın 124 üncü maddesinin 4 üncü fıkrasında açıklandığı üzere, karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul ederek, davayı diğer kişilere de teşmil ederek, yargılamaya devam etmelidir.

6100 Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 124 üncü maddesinde “…maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir. Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir…” düzenlemesi mevcuttur.

3.Değerlendirme

İnceleme konusu eldeki davada verilecek karar, dava dışı ...'ın hak alanını ilgilendirdiğinden Mahkemece, öncelikle davanın kamu düzenine ilişkin niteliği gereği HMK'nın 124 üncü maddesi dikkate alınmak suretiyle, adı geçen kişiye karşı husumet yöneltmesi için davacıya mehil verilmeli, davacının ve davaya dahil edilen şahsın da göstereceği bütün deliller toplanmalı, gerektiğinde resen de araştırma yapılarak oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,