Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/15912 K.2025/3114

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile davacının 2012 tarihinde Jandarma Komutanlığında eğitim/göreve başladığını,....Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin 10.01.2019 tarihli ve 113 sayılı sağlık raporu ile hakkında "Adi Malul" kararı veridiğini, SGK tarafından da onaylanarak davacının adli malul olduğuna karar verildiğini, 7145 sayılı Bazı Kanun ve KHK'da Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 26. maddesiyle, 27.06.1989/375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen geçici madde 35/B gereğince, ilgili Bakan onayı ile 27.08.2021 tarihli kararla kamu görevinden çıkartıldığını, 31.08.2021 tarihinde SGK'ya başvurarak,

adli malullük hakkının tarafına verilmesi için talepte bulunduğunu, ancak Kurum tarafından herhangi bir cevap verilmediğini, Kurum işleminin iptali için Ankara 7. İdare Mahkemesinin 2021/2120 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, görevsizlik kararı verildiğini, bulunduğu sınıfın sağlık niteliklerini kaybederek, sınıfının gerektirdiği görevini yapamayacağının sağlık kurulu raporu ile tespit edildiğini belirterek adi malul olduğunun tespitine, başvuru tarihi itibariyle adi malul aylığı bağlanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile zamanaşımı, hak düşürücü süre, derdestlik, husumet, görev ve yetki itirazında bulunduklarını, davacının talebi ile ilgili Kurumun yaptığı işlemin doğru olduğunu, herhangi bir eksiklik bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davanın kabulü ile 1-Davacının adi malul olduğunun, davacıya başvuru tarihini takip eden aybaşı olan 01.10.2021 tarihinden itibaren maluliyet aylığı bağlanması ve 01.01.2022 tarihi başlangıç kabul edilerek bu tarihten itibaren aylıklara ödenmesi gereken tarihlerden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiğinin tespitine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, davanın reddi ile kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının adi malul olduğunun ve başvuru tarihi itibariyle adi malul aylığı bağlanmasının tespitine ilişkindir.

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Davanın yasal dayanağı olan ve 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun'un 25. ve 26. maddesi gereğince; 4/a ve 4/b’li sigortalılar için “...çalışma gücünün veya iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az %60’ını kaybettiği...” Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca usulüne uygun düzenlenecek raporlar ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu Kurumun Sağlık Kurulunca tespit edilenlerin malul sayılacağı belirtilmiştir.

Anılan Kanun’un 26. maddesinde ise “Sigortalıya malûllük aylığı bağlanabilmesi için sigortalının;

A)25. maddeye göre malûl sayılması,

b) En az on yıldan beri sigortalı bulunup, toplam olarak 1800 gün veya başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malûl olan sigortalılar için ise sigortalılık süresi aranmaksızın 1800 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması,

c)Malûliyeti nedeniyle sigortalı olarak çalıştığı işten ayrıldıktan veya işyerini kapattıktan veya devrettikten sonra Kurumdan yazılı istekte bulunması, halinde malûllük aylığı bağlanır. Ancak 4. maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre sigortalı sayılanların kendi sigortalılığı nedeniyle genel sağlık sigortası primi dâhil, prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması zorunludur.” hükmü getirilerek, “malullük aylığı” bağlanma şartları düzenlenmiştir.

Somut olayda, davacının 20.09.2010-17.06.2011 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a bendi kapsamında .... sicil numaralı .... Öğretmen....

Teknik Lisesi nezdinde 7 nolu belge kodu ile (mesleki eğitim gören öğrenci) 268 gün sigortalılığı bulunduğu, bu tarihten sonra ilk defa 01.09.2012-27.08.2021 tarihleri arasında aynı Kanun'un 4/1-c bendi kapsamında sigortalılığı bulunduğu, 27.08.2021 tarihinde görevden çıkartıldığı, Kuruma yaşlılık aylığı bağlanması için 06.09.2021 tarihinde başvurduğu anlaşılmakla, malullük aylığı bağlanması talebi yönünden davacının anılan Kanun'un 26. maddesinin b bendinde yer alan prim gün sayısı şartını sağlamakla birlikte 10 yıldan beri sigortalılık şartı ile aynı maddenin c bendinde yer alan malullük nedeniyle işten ayrılma şartını sağlamadığı,

nitekim davalı Kurum Sağlık Kurulunun 20.07.2019 tarihli kararı ile davacının 5510 sayılı Kanun'un 25/1. maddesi uyarınca malul olduğuna karar verildiği ancak davacının çalışmaya devam ederek 7145 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnameler'de Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'la 27.08.2021 tarihinde görevden çıkartıldığı anlaşıldığından malullük aylığı bağlanması talebinin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR