Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/1776 K.2025/1446

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararına davacılar vekili ve iflas idare memuru ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince tarafların başvurularının kısmen kabulü ile yeniden esas hakkında davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle, 21.06.2014 tarihinde saat 11.30 sıralarında davacılardan ...'ın çocuğu ve diğer davacıların kardeşi ...'ın davalının işlettiği benzin istasyonunda pompacı olarak çalışırken akaryakıt istasyonuna su pompalayan dinamonun arızaya geçmesi üzerine bunu tamir etme işi ile iştigal halinde iken pompanın su aldığı kanala düştüğünü, yaşamını yitirdiğini, olay nedeniyle Antalya 25. Asliye Ceza Mahkemesinin 2015/1134 Esas numaralı dosyası ile dava açıldığını, gereken önlemlerin davalı tarafça alınmadığını, davalının çalıştırdığı kişilerin kazanın meydana gelmesinde kusurlu bulunduğunu, davalı Kaptanlar...

Ltd. Şti'ye ile diğer davalı arasında alt-üst işveren ilişkisinin bulunduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı tutarak davacı ... için 5.000 TL maddi, 70.000 TL manevi, davacılar ... ile ... için 30.000'ar TL manevi tazminatın dava dilekçesinde belirttikleri şekilde faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle, olay nedeniyle müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, davacının iddia ettiği alt-üst işveren iddiasının dışında meydana gelen kaza ile müvekkili şirket arasında müvekkili şirketin sorumluluğunu gerektirecek illiyet bağı bulunmadığını, müvekkili şirkete özel kanunlarla bir sorumluluk yüklenmediği gibi kusursuz sorumluluk hallerinin düzenlendiği Türk Borçlar Kanunu kapsamında sorumluluk yüklenmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep ettiğini bildirmiştir.

Davalı ... ...Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle, vefat eden işçi ...'ın dosyaya sunulu özlük dosyasındaki maaş bordrolarından da anlaşılacağı üzere davacının en son aldığı ücretin 964,92 TL olduğunu, su dinamosunun tıkanması ve bu tıkanıklığın giderilmesinin teknik bir durum olmayıp teknik bilgi de gerektirmediğini, kazanın davacının emniyet kemeri kullanmaması sebebiyle olduğunu, arıza işverene bildirilse gerekli önlemlerin alınıp ve arızanın giderilebileceğini, SGK Müfettişliği'nin verdiği kusur oranını kabul etmediklerini, müvekkili şirket tarafından sigortalıya her türlü eğitim ve malzemenin verildiğini,

bununla ilgili delillerin özlük dosyasında bulunduğunu, vefat eden kişinin annesi ve kardeşlerinin manevi tazminat taleplerinin birlikte yaşamadıkları ve tek kardeş olmaması sebebiyle reddine karar verilmesini talep ettiğini belirtmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararında özetle;".1)-Davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine;

-242.953,36 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 21.06.2014 tarihinden iflas tarihi olan 17.09.2019 tarihine kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte davacılardan ...'a verilmek üzere davalılardan .... ... Reklam Tanıtım Tabelacılık Metal Nakliyat İnşaat Petrol Ürünleri Turizm ve Ticaret Limited Şirketi'nin masasına kayıt ve kabulüne,

-50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 21.06.2014 tarihinden iflas tarihi olan 17.09.2019 tarihine kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte davacılardan ...'a verilmek üzere davalılardan... Reklam Tanıtım Tabelacılık metal Nakliyat İnşaat Petrol Ürünleri Turizm ve Ticaret Limited Şirketi'nin masasına kayıt ve kabulüne, fazlaya dair talebin reddine,

-25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 21.06.2014 tarihinden iflas tarihi olan 17.09.2019 tarihine kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte davacılardan ...'a verilmek üzere davalılardan... Reklam Tanıtım Tabelacılık metal Nakliyat İnşaat Petrol Ürünleri Turizm ve Ticaret Limited Şirketi'nin masasına kayıt ve kabulüne, fazlaya dair talebin reddine,

-25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 21.06.2014 tarihinden iflas tarihi olan 17.09.2019 tarihine kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte davacılardan ...'a verilmek üzere davalılardan... Reklam Tanıtım Tabelacılık metal Nakliyat İnşaat Petrol Ürünleri Turizm ve Ticaret Limited Şirketi'nin masasına kayıt ve kabulüne, fazlaya dair talebin reddine,

2)-Davalı ... AŞ'ye karşı açılan davanın reddine,..." karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve iflas idare memurunun istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; "....Davanın kısmen kabulü ile,

1- 59.607,93 TL maddi tazminat ile kaza tarihi olan 21.06.2014 tarihinden iflas tarihi olan 17.09.2019 tarihine kadar işlemiş 28.131,68 TL yasal faizin davacı ...'ye verilmek üzere davalı... Reklam ... Limited Şirketi'nin iflas masasına kayıt ve kabulüne, fazlaya dair talebin reddine,

2-50.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 21.06.2014 tarihinden iflas tarihi olan 17.09.2019 tarihine kadar işlemiş 23.597,26 TL yasal faizinin davacı ...'ye verilmek üzere davalı... Reklam .., Limited Şirketi'nin iflas masasına kayıt ve kabulüne, fazlaya dair talebin reddine,

3-25.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 21.06.2014 tarihinden iflas tarihi olan 17.09.2019 tarihine kadar işlemiş 11.798,63 TL yasal faizinin davacı ...'a verilmek üzere davalı... Reklam ... Limited Şirketi'nin iflas masasına kayıt ve kabulüne, fazlaya dair talebin reddine,

4-25.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 21.06.2014 tarihinden iflas tarihi olan 17.09.2019 tarihine kadar işlemiş 11.798,63 TL yasal faizinin davacı ...'e verilmek üzere verilmek üzere davalı... Reklam ..., Limited Şirketi'nin iflas masasına kayıt ve kabulüne, fazlaya dair talebin reddine,

5-Davalı ...Ş.'ye karşı açılan davanın reddine.." karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalılar arasında alt/üst işveren ilişkisi bulunduğunu, dosyaya giren davalılar arasında akdedilen distribütörlük (bayilik) sözleşmesinin maddelerine bakıldığında, istasyondaki her türlü hizmet için gerekli PO ve temsilcileri tarafından tespit edilen ekipman ve malzemeyi temin ederek bulundurma zorunluluğunun olması, personele ilişkin PO tarafından uygun görülecek kalifiye elamanların istihdam edileceği, PO tarafından verilen talimatlara göre şirkette çalışacak olan personelin belirlenmesi,

müflis işveren şirketinin PO tarafıdan İSG'ne ilişkin talimat ve önerilere uymakla yükümlü tutulduğu ve PO şirketinin bayilik sözleşmesi gereği petrolü işleten şirket üzerinde denetim ve gözetim yükümlülüğü bulunmasının taraflar arasında fiili alt/üst işveren ilişkisinin kurulduğunu gösterdiğini, bu kabule aykırı düşen isimle (bayilik sözleşmesi) ilişkinin tanımlanmasının sonuca etkisinin olmadığının kabulünün gerektiğini, ayrıca kaldırma kararı öncesinde alınmış aktüer raporuna tarafımızca itiraz edilmiş, mahkeme 18.celsede dava değerinin ıslah yolu ile artırılması için tarafımıza süre vermiş,

18.02.2021 keşide tarihli dilekçe ile dava değeri HMK 107 gereği artırılmış ve sayın mahkeme aktüer raporu ile uyumlu olan değer artırım dilekçesini esas alarak maddi tazminat isteminin kabulüne karar vermiş olup bu nedenle istinaf konusu yapılmamış olması usuli kazanılmış hak oluşturmayacağından kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, iş kazası sonucu maddi ve manevi tazminatın davalı taraftan tahsili istemine ilişkindir.

1-Davacılar vekilinin davalı ... yönünden hükmedilen tazminat miktarlarına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110. maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan kesinlik sınırının 238.730,00 TL olup, davacılar vekilinin davalı ... yönünden hükmedilen tazminata yönelik temyizi kesinlik sınırı altında kaldığı anlaşılmakla temyiz itirazlarının miktardan reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davacılar vekilinin davalı ...'ne temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle, dosya kapsamında toplanan bilgi ve belgelere, delil ve ispat durumuna göre, davalılar arasındaki ilişkinin tespitine dair kabulün dosya kapsamı ile dairemizce benimsenen ilkelere uygun olmasına,

temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenlerin istinaf sebepleri olarak da dermeyan edildiği ve Bölge Adliye Mahkemesi kararında gerekçesi açıklanarak itirazların karşılanmış olmasına göre, davacılar vekili tarafından ileri sürülen temyiz sebeplerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiş olması karşısında temyiz edenlerin sıfatlarına, temyiz kapsam ve nedenlerine göre hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR