Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/2061 K.2024/3084

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet ve sigorta primine esas kazanç tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili ve fer'i müdahil ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı işyerinde 2.151,15 TL brüt ücretle 10.02.2011– 15.10.2011 tarihleri arasında 15 günlük süre hariç 7 ay 20 gün süre ile çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir. Fer'i müdahil ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda, davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: 1.Davalı Vekilinin İstinaf Sebepleri Davalı vekili istinaf dilekçesinde; çalışma olgusunun sadece tanık beyanları ile ispatlanmasını kabul etmediklerini, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 288 inci maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunduğunu ve davanın 5 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

2.Fer'i müdahil ... Vekilinin İstinaf Sebepleri Fer'i müdahil SGK vekili istinaf dilekçesinde; davanın hak düşürücü süreden reddinin gerektiğini, iddianın yazılı delil ve belge olmadan sadece tanık beyanlarına dayanılarak ispatlanmasını kabul etmediklerini, işbu davada Kurum feri müdahil olduğundan ve davanın açılmasına sebebiyet vermediğinden aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmeyeceğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanılan deliller, dosya kapsamıyla uyumlu bilirkişi raporu, davacının yaptığı işin niteliği ve tanık beyanları ile kesinleşen alacak davası esas alınarak Mahkemenin kabulüne ilişkin kararın yerinde olduğu, ancak davaya konu dönemde tanık ile ispat sınırının 590,00 TL olduğu, davanın açıldığı tarih itibariyle feri müdahil konumunda bulunan SGK'nın leh ve aleyhine yargılama giderleri ile vekalet ücretine hükmedilemeyeceği göz önüne alınmaksızın karar verilmesini hatalı olduğu, bu durumun yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği dikkate alınarak,

davalı şirket vekili ile feri müdahil ... vekilinin istinaf istemlerinin kabulü ile kararın kaldırılmasına ve yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 08.07.2021 tarihli ve 2019/1940 E.- 2021/983 K. sayılı kararına karşı süresi içinde davacı, davalı ve fer'i müdahil ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Daire kararı ile... Eldeki dava dosyasında, davacının davalı iş yerinde 10.02.2011-15.10.2011 tarihleri arasında 15 günlük süre hariç 7 ay 20 gün süre ile çalıştığının tespiti isteminde bulunduğu, Mahkemece davacının davasının taleple bağlı kalınarak kabulüne karar verilmiş ise de 15 günlük sürenin hangi tarihler arası olduğu açıklığa kavuşturulmaksızın, bu süreler hükümde dışlanmaksızın ve de hükmün gerekçesi ile sonucu arasında oluşan çelişki giderilmeksizin Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297 nci maddesine aykırı olarak hüküm kurulmasının hatalı olduğu belirterek, karar sair yönler incelenmeksizin bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin 22.11.2022 tarihli ve 2022/1145 E.- 2022/2191 K. sayılı kararı ile usul ve yasaya uygun bulunan Yargıtay bozma ilamına uyularak açık yargılamaya devam olunduğu, uyulmasına karar verilen Yargıtay bozma ilamında belirtilen eksikliklerin giderilebilmesi için tanık ...'in yeniden duruşmaya davet edilerek dinlenilmesine karar verildiği, tanığın ifadesinde önceki beyanlarını aynen tekrar ettiğini belirterek davacının işine ara verdiği 15 günlük izin süresinin (ayın 16'sı ile 30'u da dahil olmak üzere) Haziran ayının 16'sı ile 30'u da arasındaki süre olduğunu açıkladığı,

yapılan yargılama neticesinde 15 günlük sürenin hangi tarihler arasında olduğu açıklığa kavuşturulduktan sonra, bu süreler hükümde dışlanmak ve hükmün gerekçesi ile sonucu arasında oluşan çelişki ortadan kaldırılmak sureti ile davanın kabulüne ilişkin hüküm kurulmuştur.

C. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Daire kararı ile... Somut olayda, davacı davalı deri konfeksiyon imalalatı işyerinde kesimci ustası olarak çalışmıştır. Mahkemece davacının hizmet tespiti istemine ilişkin kurulan hüküm yerinde ise de davacının prime esas kazancının tespiti istemi yönünden kesinleşmiş işçilik alacağı dava dosyasında hüküm altına alınan ücret tutarı ile tanık beyanları birlikte değerlendirilmek suretiyle kurulan hükmün yerinde olmadığı,

Mahkemece yapılması gereken işin, dava konusu somut olayda talep edilen dönemle ilgili öncelikle ücret ödemesine ilişkin yazılı delilin veya banka kaydının olup olmadığı araştırılmalı, varsa bu bilgi ve belgelerde celp edilmeli, varsa banka kayıtları ile Kuruma bildirilen dönem bordroları karşılaştırılarak inceleme yapılmalı, ayrıca davacının açmış olduğu işçilik alacağına ilişkin olarak işverence sigortalıya ödemenin yapılması halinde sadece hizmetin gerçekleştiği son ayın prime esas kazancına dahil edilebileceği gözetilmeli, ücretin ispatı konusunda yukarıda bahsedildiği üzere yazılı delil arandığı,

şayet yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belge ya da bilgi bulunması halinde tanıkla da ispatın mümkün olabileceği dikkate alınarak varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmesi gerektiği belirtilerek, eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile verilen hüküm bozulmuştur.

D. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin 11.12.2023 tarihli ve 2023/1866 E.- 2023/2385 K. sayılı kararı ile usul ve yasaya uygun bulunan Yargıtay bozma ilamına uyularak açık yargılama devam olunduğu, uyulmasına karar verilen Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda, dava konusu somut olayda talep edilen dönemle ilgili öncelikle ücret ödenmesine ilişkin yazılı delilin veya banka kaydının bulunup bulunmadığı araştırıldığı,

davacının açmış olduğu işçilik alacağı davasına ilişkin olarak işverence sigortalıya ödeme yapılması halinde yapılan ödemenin sadece hizmetin gerçekleştiği son ayın prime esas kazancına dahil edilebileceği gözetilerek ve ücretin ispatı hususunda yazılı delil arandığı yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belge ya da bilgi bulunması halinde ise tanıkla da ispatın mümkün olabileceği göz önünde bulundurularak,

getirilen belgelerden davacının işçilik alacağına ilişkin davada hükmedilen alacaklarını icra takibi yoluyla 2016 yılının Haziran ayında tahsil ettiği, işçilik alacağı dosyasında hüküm altına alınan 1.785,69 TL ihbar tazminatı ile 543,62 TL asgari geçim indirimi alacağının 2.151,15 TL brüt ücret üzerinden belirlendiği ve ödendiği anlaşılmakla, davacının son ücretinin 2.151,15 TL brüt ücret olduğu kanaatine varılarak fazlaya ilişkin talebinin reddine dair, davanın kısmen kabulüne, davacının 10.02.2011 ile 15.10.2011 tarihleri arasında (16.06.2011 ile 30.06.2011 tarihleri arasındaki süre haricinde) çalıştığının tespitine,

son ay ücretinin 2.151,15 TL brüt ücret olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

VI.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil ... vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Vekilinin Temyiz Sebepleri Davalı vekili; hak düşürücü süreden davanın reddinin gerektiğini, parasal sınırı aşan davalarda yazılı delil ile ispatın gerektiğini, dava konusu döneme ilişkin yazılı delil ile ispat sınırının 590 TL olup dosyada tanık dinlenerek karar verilmesini sağlayacak yazılı delil başlangıcı sayılan bir belgenin de bulunmadığını belirterek, hatalı verilen kararın bozulmasını istemiştir.

2.Fer'i Müdahil ... Vekilinin Temyiz Sebepleri Fer'i Müdahil ... vekili; hak düşürücü süreden davanın reddinin gerektiğini, Kurumun resmi kayıtlarının incelenmesini, sadece tanık beyanlarına dayanılarak hüküm verilmemesi gerektiğini, Kurumun feri müdahil sıfatının bulunduğunu, aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretinden dolayı sorumluluğa hükmedilemeyeceğini belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet ve sigorta primine esas kazanç tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 80 inci ve 86/9 uncu maddeleri.

3.Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekili ve fer'i müdahil ... vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,