Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/2226 K.2024/3005

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili; dava dilekçesinde özetle; davacıya 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a bendine tâbi 1263 gün olmak üzere toplam 6124 gün sigortalılık hizmetleri esas alınarak 506 sayılı Kanun'un geçici 81 inci maddesinin (B) bendinin (l) alt bendi gereğince 01.02.2015 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yaşlılık aylığı bağlandığını, 24.07.2020 tarihli ve 8789549 sayılı rapora istinaden 01.09.2014-27.01.2015 tarihleri arasında yapılan 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a bendi kapsamındaki hizmet bildirimlerinin iptali sonucunda Kanun'un 4/1-a bendi kapsamında yaşlılık aylığı bağlama koşullarının oluşmadığından bahisle iptal edildiğini,

müvekkiline 04.09.2020 tarihli ve 1047220 sayılı tahsis talebine istinaden davalı Kurumca Kanun'un 4/1-b bendi kapsamında yeniden yaşlılık aylığı bağlanmış ise de; davacı yönünden Kanunun 4/1-b bendi kapsamındaki aylık tahsis koşulları olan 56 yaş ve 5400 gün koşulları 11.03.2018 tarihi itibarı ile mevcut olduğunu belirterek davalı Kurumun 16.09.2021 tarihli ve 31398260 sayılı ret işleminin iptaline, davacının geriye dönük olarak 01.04.2018 tarihinden itibaren 4/1-b kapsamında yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine ve ödenmeyen fark aylıkların yasal faizleri ile ödenmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 29.03.2022 tarih ve 2021/445 - 2022/205 sayılı ilamı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Davacı vekili; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin 29.11.2022 tarih ve 2022/2517- 2022/3340 sayılı kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar vermiştir.

V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 20.02.2023 tarih ve 2023/1207-2023/1368

7 sayılı kararında; davacıya, 27.01.2015 tahsis talebine istinaden 01.02.2015 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığı bağlandığı, 24.07.2020 tarihli denetmen raporuyla 1089183 sicil nolu işyerinden 01.09.2014 – 27.01.2016 tarihleri arasındaki çalışmasının fiili ve gerçek olmadığının tespiti üzerine, aylığın başlangıç tarihinden itibaren iptal edildiği, 04.09.2020 tarihinde 4/1-b bendi kapsamında yaşlılık aylığı talebinde bulunduğunu ve davacıya 01.10.2020 tarihinden geçerli olarak yaşlılık aylığı bağlandığı,

davacının 01.04.2018 tarihinden itibaren 4/1-b kapsamında yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitini talep ettiği, Mahkemece, "yazılı istekte bulunma" koşulunu sağlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmişse de davacıya aylık ödenmeye devam edildiği dönemde tahsis talebinde bulunmasının beklenemeyeceği, 27.01.2015 tarihli tahsis talebinin de geçerli olduğu gözetildiğinde, tahsis şartları irdelenip sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı, bozma nedeni olduğu hususlarına işaret edilerek bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı sigortalının yaşlılık aylığı tahsis talebinin reddine ilişkin olarak Pamukkale Sosyal Güvenlik Merkezinin 16.09.2021 tarihli ve 31.398.260 sayılı yazısı ile tesis edilen kurum işleminin iptaline, davacı sigortalının 01.04.2018 tarihinden itibaren başlamak üzere 5510 sayılı Kanun'un 4/1-b bendi kapsamında yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine, davacının 01.04.2018 tarihinden itibaren hak kazandığı aylıklarının ve sosyal haklarının, her bir aylığa ve sosyal hakka hak kazanıldığı tarihten itibaren işletilecek yasal faizleriyle birlikte davalı SGK'dan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

VI.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; Mahkemece gerekli inceleme ve araştırma yapılmadığını, davacının yaşlılık aylığından yararlanmaya hak kazanmadığı, dolayısıyla geriye dönük olarak aylık bağlanmasına yönelik başvurusunun reddine ilişkin kurum işleminin yerinde olduğunu, Yerel Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının yaşlılık aylığı alırken, bir kısım hizmetlerinin iptal edilmesi sonucu yeniden yaşlılık aylığı almaya hak kazandığı tarihte, tahsis talebinde bulunmasına gerek olup olmadığı ve yaşlılık aylığına hak kazanıp kazanamadığına ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir.

3.Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,