Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/2321 K.2024/3421

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen transfer edilen İsviçre primlerinden yaşlılık aylığına yeter kısmından fazlasının faiziyle iadesi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının İsviçre de çalışan işçi olup Türkiye'ye kesin dönüş yaptığını, 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlanma yaptığını evrakda da İsviçre'deki 01.07.1989 dan itibaren 5375 gün borçlanmak istediğini ve bu kadar prim gün sayısının kendisine yettiğini,

başkaca kesinti yapılmamasın geri kalanını istemesine rağmen Kurumca bedelin iade edilmediğini davacının 01.07.1989-30.06.2017 arası 333 ay İsviçre'de çalışması karşılığı 104.574,90-CHF transfer edildiğini transferin 09.05.2018'de gerçekleştiğini anılan tarihte kurun 4,2090 olduğunu 5375 günden borçlanma bedeli 49.375,52-CHF mahsup edilerek geri kalanın ödeme yoluna gidildiğini,

davacının emekliliği için 5375 gün sigortalılığın yettiğini fazla primin iadesini ileri sürerek şimdilik fazla ödenen 10.000-CHF nin kesilme tarihinden itibaren kamu bankalarınca 1 yıllık dövize uygulanan en yüksek mevduat faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, sözleşmenin 10/a maddesine göre transferin kişiye fayda sağlamaması halinde iade edileceğini, davacının 3201 sayılı Kanun'a göre borçlanma istediğini ancak sigortalının ısrarla emekliliğe yetecek süreyi borçlanmak istediğini, Kuruma transferi gerçekleştirilen 9990 gün karşılığı primlerden 5365 günlük emekliliğine yetecek sürenin borçlandırıldığını, bunun karşılığında 24.167,36-CHF nin transfer edilen primlerden mahsup edildiğini, kalan 31.031,02-CHF nin tarafına iade edilmesi için havale edildiğini,

borçlanmadığı 26.05.2014-30.06.2017 tarihleri arasına ilişkin 49.376,52-CHF nin ise Türkiye'de geçmiş hizmet gibi sayılmakla iade edilmediğini davacının bu günlerle emsallere göre daha fazla aylık alacağını Kurum işlemlerinin yasal olduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 24.10.2019 tarih, E.2018/279, K.2019/435 sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekilince istinaf başvurusunda bulunulması ve Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi üzerine davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Daire kararında "...Yurt dışından transfer edilen prim tutarlarından 3201 sayılı Kanun'a göre borçlandıkları yurt dışı hizmet süresine isabet eden miktarının sigortalıya ödenmesi gerekmekte ise de, borçlanılmayan yurtdışı hizmet sürelerine isabet eden miktarın ise; ancak sigortalıya sosyal güvenlik açısından bir yarar sağlamaması halinde sigortalıya iadesinin gerektiği, İsviçre-Türkiye Sosyal Güvenlik Sözleşmesinin 10/a-3 maddesinde “Primler Türkiye Sosyal Sigortalar Kurumuna transfer olunur ve bu kurum primleri Türk mevzuatına göre yetkili sigorta kuruluşuna intikal ettirir.

Bu primler ve bu primlere ilişkin süreler bir Türk aylığına hak kazanmada ve bu aylığın hesabında, Türk primlerine ve sürelerine muadil sayılır. Transfer olunan primlerden Türk emeklilik sigortası çerçevesinde sigortalı veya hak sahibi yararına hiç bir menfaat sağlanmıyorsa, anılan yetkili kuruluş transfer edilmiş olan primleri ilgili kimselere öder” şeklinde yer almaktadır.

3. Transfer edilen primlerden borçlanılmayan sürelere ilişkin kısmının Kurum tarafından davacıya ödenmeyerek, bağlanan aylığın hesabında değerlendirilmesi işleminin, 3201 sayılı Kanun'a göre bir borçlanma işlemi olmadığı, İsviçre’de geçen hizmetlerin Türkiye’de geçmiş gibi değerlendirilmesi işlemi olduğu, İsviçre’de ödenen primlerin de Türk primlerine muadil sayılması gerektiği anlaşıldığından, sözleşme hükmü gereğince İsviçre’de ödenen primlerin Türk primlerine muadil sayılması karşısında, transfer edilen primlerin bölünerek, asgari prime esas kazancı aşan kısmının davacıya iadesinin mümkün..." olmadığı, davanın reddine karar verilmesi gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, transfer edilen İsviçre primlerinden yaşlılık aylığına yeter kısmından fazlasının faiziyle iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 3201 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve Kanun'a uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,