Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/2754 K.2024/4964

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı ... Börek'in işlettiği ve o dönem ... Tam Gıda olan ... Gıda San. ve Tic.

A.Ş.'nin fabrika yemekhanesinde 24.10.1987 tarihinde çalışmaya başladığını, bir ay çalışmasına rağmen sigorta girişinin yapılmadığını ve primlerin yatırılmadığını, müvekkilinin fiili çalışmasının Kurum kayıtlarında görünmediğini, bu durumun müvekkilinin maddi kayba uğramasına ve emeklilik işlemlerinin gecikmesine neden olduğunu, örnek Yargıtay kararları gereğince davanın kabulü gerektiğini, dilekçe ekinde sunduğu sigorta kartı fotokopisinde 4.3503.053913.2601 numaralı işyerinden 24.10.1987 tarihinde çalışmaya başladığının gösterildiğini belirterek,

davacının 24.10.1987 tarihindeki fiili çalışmasının sigortalı olarak tespitine ve Kurum kayıtlarının bu şekilde düzeltilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, davanın SGK'ya ihbarını istemiştir.

II. CEVAP

1. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın haksız olduğunu, davacının müvekkiline ait iş yerinde herhangi bir çalışmasının bulunmadığını, Kurum kayıtlarında bu yönde bir bilgi olmadığını, dava dilekçesinde belirtilen 16741356 numaralı sicilin başka bir şirket tarafından verildiğini, iddia edilen çalışmadan uzun yıl sonra açılan davanın iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu, hizmet tespiti davalarında hak düşürücü sürenin 5 yıl olup iş bu dava yönünden hak düşürücü sürenin dolduğunu belirterek, davanın öncelikle hak düşürücü süre yönünden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkili Mahkemede açılmadığını, dava dilekçesinde bahsedilen 16741356 numaralı sicilin Elazığ SGK Müdürlüğünce verildiğini, iddia edilen 24.10.1987 tarihli işe giriş bildirgesinin Elazığ Orman İşletme Müdürlüğünce verildiğinin tespit edildiğini, yetkili mahkemenin Elazığ İş Mahkemesi olduğunu, 6552 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre davaya fer'i müdahil olarak katılmayı talep ettiklerini, Kurum kayıtlarının incelenmesinde davacının müvekkil Kurumda 2601199201645 sigorta sicil numarası ile kayıtlı bulunan Eskişehir SGK bünyesinde ilk işe giriş bildirgesi verildiğini ve tarihin 30.07.1992 olduğunu, diğer davalı işverence verilen herhangi bir işe giriş bildirgesi bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 16.07.2021 tarihli ve 2020/217 E.-2021/531 K. sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 25.11.2021 tarihli ve 2021/1830 E.-2021/1847 K. sayılı kararıyla davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; "... her ne kadar davanın sigorta başlangıcının tespiti istemli olduğundan hareketle yazılı şekilde karar verilmiş ise de dava dilekçesinin incelenmesinde, davacının, davalının işletmiş olduğu fabrika yemekhanesinde 24.10.1987 tarihinden itibaren bir ay çalışmasına rağmen sigorta girişinin yapılmadığını, ilk işe giriş tarihinin Kurum kayıtlarında gözükmemesi nedeniyle emeklilik işlemlerinin geciktiğini, bir günlük çalışmasının tespiti için mahkemeye başvurduğunu, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun feri müdahil olarak katılmasını talep ettiği belirgin olduğundan,

talebin bir günlük sigorta başlangıcının tespiti mi yoksa hizmet tespitimi olup olmadığı konusunda davacıya açıklattırma yapılıp, sonucuna göre araştırma ve değerlendirme yapılması gerektiğinin gözetilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda davacı asile tebligat çıkarıldığı davacı asilin 18.01.2023 tarihli duruşmada hazır bulunduğu HMK 3 üncü maddesi gereğince dava dilekçesinde ki talebinin açıklattırıldığı davacı asilin beyanında "Ben davalının işletmiş olduğu fabrika yemekhanesinde 24.10.1987 tarihinden itibaren 1 ay çalışmama rağmen sigorta girişimde karışıklık yapılmış, sigorta numarası başka bir kişiyle aynıdır, ben hem bu çalışmamın karşılığı olarak hizmet tespiti, hem de 1 günlük sigorta başlangıcının tespiti için dava açtım." şeklinde belirttiği anlaşılmıştır.

Buna göre davacının beyanından hem bir aylık hizmetinin tespiti hem de sigorta başlangıcının tespiti için dava açtığı anlaşılmakla davacı adına davalı ...'e ait 8520.041016.24.01 numaralı işyerinden ve ... Gıda San. ve Tic. A.Ş.'ye ait işyerlerinden işe giriş bildirgesi verilmediği Mahkememize gelen yazı cevaplarından anlaşılmakla sigorta başlangıç tespiti davasının şartları oluşmadığından bu talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu maddesi hükmüne göre. Kuruma bildirilmeyen hizmetlerin sigortalı hizmet olarak değerlendirilmesine ilişkin davanın, tespiti istenen hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içinde açılması gerekir. Bu yönde, anılan madde hükmünde yer alan hak düşürücü süre; yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalışmaları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar için geçerlidir.

Hizmet tespiti davası yönünden de davacının çalışmalarına ilişkin olarak Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde belirtilen ve 5 yıllık hak düşürücü süreyi ortadan kaldıran işlemlerden herhangi birisi (işe giriş bildirgesi, prim kesintisi, Kurumca, fiilen ya da kayden sigortalı çalışma olgusunun tespiti vs.) bulunmadığı, hizmet tespiti isteminin dava tarihi itibariyle hak düşürücü süreye uğradığı, görülmekle davacının bu talebinin de hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir... " gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davanın tanık beyanlarıyla ispat edildiğini, bir günlük çalışmada karinenin dikkate alınması gerektiğini, kamusal nitelikte bir dava olduğunu, hak düşürücü sürenin geçmediğini, eksik ve hatalı incelemeye dayalı hüküm kurulduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,