Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/2772 K.2024/3986

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 15.04.2010 tarihinde davalı Kuruma başvurarak ölüm aylığı talebine istinaden babası üzerinden 1479 sayılı Kanun kapsamında ölüm aylığı bağlandığını, hiç bir gerekçe gösterilmeden ölüm aylıklarının Şubat 2016 tarihinde kesildiğini, akabinde 27.12.2017 tarihli yazı ile davalı Kuruma 20.957,58 TL borçlu olduğunun bildirildiğini, bunun üzerine müvekkilinin 09.01.2018 tarihinde davalı Kuruma müracaat ettiğini, davalı Kurumun 19.03.2018 tarihli yazılarında, 02.12.2017 tarihinde yönetmeliğin yine değiştiğini, müracaatı halinden tekrar ölüm aylığı bağlanabileceğini bildirdiğini,

davacının ölüm aylığının tekrar bağlandığını ancak tahakkuk ettirilen 20.957,58 TL ölüm aylığı bedelinin müvekkilinin maaşından kesilmeye devam ettiğini Kurum işleminin usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan ederek, davanın kabulünü talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince "davanın kabulü ile 1-SGK Afyonkarahisar Mali Hizmetler Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından düzenlenen dava konusu 27.12.2017 tarihli 15.849.783 numaralı 20.957,58 TL tutuarında yersiz ödeme sebebiyle gönderdiği ödeme emrinin iptaline..." karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Kurumlarının 2013/26 sayılı Genelgesi'nin "Ölüm Sigortasında 4/1-(b) Sigortalıları ve Hak Sahiplerine İlişkin Koşullar" başlıklı 8.3 üncü maddesinde "Ölüm sigortasında gerek sigortalılar gerekse hak sahipleri yönünden sigortalının ölüm tarihinde geçerli olan mevzuatı uygulandığını, ölüm tarihleri itibariyle 4/1-(b) kapsamındaki sigortalılar ile bunların hak sahiplerinde aranan koşullarda ölüm tarihi 01.10.1972 ila 03.10.2000 arasında olanların kız çocuklarına aylık/gelir bağlanabilmesi için "gelirini sağlayacak başka bir gelirinin olmaması gerektiği" belirtildiği,

davacı eşinden dolayı da maaş aldığından babasından dolayı aldığı maaşı başından itibaren kesilmiş ve davacıya borç çıkartıldığını, yukarıda açıklanan nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile " davacının eşinin 5434 sayılı Kanun'a tabi sigortalı iken 15.09.2001 tarihinde vefat ettiği, davacıya eşinden dolayı 15.10.2001 tarihi itibariyle aylık bağlandığı, babası 1479 sayılı Kanun'a tabi Bağ-Kur sigortalısı olduğu, 31.08.1996 yılında vefat ettiği ve davacının talebi üzerine 01.05.2010 tarihi itibariyle aylık bağlandığı, 2013/26 sayılı genelge gereği babasından almakta olduğu ölüm aylığının iptal edildiği ve yersiz ödenen aylıklar yönünden borç tahakkuk ettirildiği, 4956 sayılı Kanun ile 08.08.2003 tarihinde yapılan değişiklikten sonra,

45/2 nci madde hükmünde yer alan " bu Kanun ile diğer sosyal güvenlik Yasaları kapsamında çalışmayan, bu yasalar kapsamındaki çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almayan kız çocuklarının her birine "aylık bağlanır" şeklinde düzenleme gözetildiğinde her iki aylığa hak kazandığı anlaşılmaktadır (Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/5206 E - 2023/7536 K)." gerekçesiyle istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacıya çift ölüm aylığı bağlanıp bağlanamayacağına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 1479 sayılı Kanun'un 45 ve 46 ncı maddeleri

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,