Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/2774 K.2024/3631

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... isimli işçinin ... Taşımacılık Gıda Tur. İnş. Tem. Hiz. San ve Tic. Ltd.

Şti. ile dava dışı asıl işveren Emirdağ Belediye Başkanlığı arasında imzalanan Hizmet Alım Sözleşmesi kapsamında asıl işveren Emirdağ Belediye başkanlığına ait işyerinde iş akdine bağlı olarak temizlik işçisi olarak çalışmakta iken 15.06.2017 tarihinde trafik iş kazası geçirdiğini, bu kaza nedeniyle ... tarafından mahkememizin 2020/93 E. sayılı dosyasında devam eden maddi ve manevi tazminat talepli dava ikame edildiğini, yargılama sırasında ilgili dava dosyasına SGK rehberlik ve teftiş başkanlığının 20.11.2019 tarih ve 409203/28/İR/28 sayılı inceleme raporu gönderildiğini, bu raporun müvekkiline tebliğ edilmediğini,

müvekkilinin 21.04.2021 tarihinde haberdar olduğunu, mahkememizin 2020/93 E. sayılı dosyada SGK kusur raporunun iptali için kendilerine süre verildiğini, SGK raporunda eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak yapılan tespitin haksız olması nedeniyle iş bu davayı açtıklarını, raporda kazaya araç fren arızasının neden olduğunun belirtildiğini, araçta herhangi bir arıza ve teknik sorunun bulunmadığını, bu durumun keşifle açıklığa kavuşacağını, kazaya konu aracın periyodik bakımlarının eksiksiz olarak yapıldığını, asıl işveren Emirdağ Belediye Başkanlığı ile imzalanan sözleşme hükümlerinde yer verilen şartların yerine getirildiğini,

meydana gelen kazada müvekkil şirketin herhangi bir kusuru bulunmadığını, trafik kazasının meydana geldiği işyeri, asıl işveren Emirdğa Belediye Başkanlığının çalışma yeri olarak belirlediği yerlerde gerçekleştiğini, sözleşmede belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmiş olan müvekkili şirketin bu yollarda alanlarla alınması gereken önlemlerde tasarruf yetkisinin bulunmadığını, müvekkili şirkete kusur atfedilemeyeceğini, bu nedenle davalı Kurum SGK rehberlik ve teftiş başkanlığının 20.11.2019 tarih ve 409203/28/İR/28 sayılı inceleme raporunun iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davasının yersiz ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu, öncelikle iş kazasından söz edilebilmesi için kazazedenin davacı işyerinde çalışma durumunu ispatlaması gerektiğini, dava konusu somut olayda kanunda sayılan iş kazası şartlarının hepsinin sabit olduğunu, raporun mevzuata uygun olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde: "...Yasal düzenlemeler ışığında, Emirdağ Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/93 E. sayılı dosyasında; kazazede ... tarafından davacı şirket aleyhine maddi ve manevi tazminat talepli dava açıldığı, tazminat davasında ilgililerin kusur oranlarının kanıtlar ışığında ortaya konulabileceği, anılan kusur oranlarının ayrıca işbu davayla tespitinin istenilmesinde hukuki yararın bulunmadığı anlaşılarak HMK m.114/1-h ve 115/2 uyarınca davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

"1-Davanın hukuki yarar yokluğundan usulden reddine;..." şeklinde karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı şirket vekili istinaf dilekçesinde; kusur oranlarının ayrıca işbu davayla tespitinin istenilmesinde hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, davanın Emirdağ 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/93 E. sayılı dosyasının 08.07.2021 tarih ve (1) nolu ara kararına istinaden açıldığını, taleplerinin SGK başmüfettişi tarafından alınan inceleme raporu içeriğinin iptaline karar verilmesi talepli olduğu, Yerel Mahkemece hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunun beyanla yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın talepleri doğrultusunda kabulüne karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... özellikle inceleme raporunun niteliği ile derdest olduğu bildirilen iş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasının yargılaması aşamasında kusura ilişkin itirazların ileri sürülüp değerlendirilebileceği göz önüne alındığında kusura yönelik gerekçelerle inceleme raporunun iptali isteminde korunması gereken hukuki yarar bulunmamasına göre yerel mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu..." gerekçesiyle başvurunun essastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Kurum inceleme raporunun iptali istemli işbu davada hukuki yararın bulunup bulunmadığına lişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 114 ncü maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,