Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/3132 K.2026/141

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kurum müfettişlerince yapılan inceleme sonucunda... adına 20 16... -12 aylar için 181,85 TL'nin Kuruma bildirilmediği ve primlerinin ödenmediğinin tespit edildiği, davalı Kurumun müfettiş raporundan sonra, davacı şirkete sağlanan asgari ücret teşvikinin prime esas kazancını eksik bildiren işverenlerin destekten yararlanamayacağı gerekçesiyle iptal edildiği, 2016 yılında yararlanılan destek miktarı olan 89.712,78 TL'nin Kuruma ödenmesi gerektiğinin bildirildiği, Kuruma yapılan itirazların, komisyon kararı ile reddedildiği iddiasıyla davalı Kurumun 14.04.2017 tarihli teşviklerin iptali işlemi ve 11.05.2017 tarihli komisyon kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili aşamalarda Kurum işleminin yerinde olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararla konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; şartları araştırılmadan 5510 sayılı Kanun'un Ek 17. maddesine dayalı hüküm kurulamayacağı, Kurum aleyhine vekalet ücreti takdirinin yerinde olmadığı iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, prim teşvik hükümlerinden yararlandırılmamasına dair Kurum işleminin iptaline ilişkindir.

1. Hukuk yargılamasında davanın açılmasındaki amaç, taraflar arasında mevcut olan uyuşmazlığın mahkeme kararıyla kesin biçimde çözüme kavuşturulmasıdır. Ancak bazı durumlarda, davanın açılmasından sonra meydana gelen gelişmeler neticesinde, artık mahkemenin esas hakkında karar vermesine gerek kalmayabilir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 331. maddesi uyarınca, mahkeme bu gibi hâllerde davanın esası hakkında hüküm vermeksizin karar verilmesine yer olmadığına karar verir. Davanın konusunun kalmadığından bahsedebilmek için tüm tarafların, davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararının kalmaması gerekir.

2.İlk Derece Mahkemesi, davacının yargılamanın devamı sırasında 5510 sayılı Kanun'un Ek 17. maddesi uyarınca teşviklerden yararlandırıldığı gerekçesiyle davanın konusuz kaldığını kabul ederek esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmetmiştir. Ancak davaya konu olan uyuşmazlık. 2016 yılına ait teşviklerin 13.02.2017 tarihli Denetmen Raporu ile geriye dönük iptal edilmesine ilişkindir.

Oysa 09.02.2024 tarihli Kurum yazısıyla davacının 21.05.2018 tarihli başvurusu üzerine 5510 sayılı Kanun'un Ek 17. maddesi kapsamında tesis edilen işlemlerin, Mart 2018 öncesindeki dava konusu edilen ve Kurumca iptal edilen prim teşviklerini kapsamadığı bildirilmiştir. Dava konusu edilen işlem ve döneme ilişkin Kurumca yapılmış başkaca bir işlem bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

Davacının Kurumun iptal işleminin geçersizliğinin tespitine ilişkin hukuki yararının halen devam etmekte olduğunun tespiti halinde davanın konusuz kaldığından bahsedilemeyeceği nazara alınmalıdır.

Mahkemece yapılması gereken; davanın konusunun devam edip etmediğini araştırmak ve ettiğinin tespiti halinde davanın esasına girilerek, özellikle Denetmen Raporuna esas teşkil eden somut uyuşmazlık noktaları üzerinde inceleme yapmak ve elde edilecek sonuca göre bir hüküm tesis etmektir.

3. Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR